Khởi nghiệp khi tóc hoa râm

Hành trình trang trại nấm bên rừng Cúc Phương

Từng là một nhân viên kinh doanh gắn bó nhiều năm với Tập đoàn FPT, chị Lê Thị Mùi (sinh năm 1979, ở Hà Nội) có một vị trí ổn định trong môi trường doanh nghiệp lớn mà nhiều người mơ ước. Thế nhưng, sâu thẳm bên trong chị là một tình yêu thiên nhiên và khát khao sống thật với giá trị của mình. Sau khi thực hiện thành công dự án cộng đồng "biến rác thành hoa", nhận ra tiếng gọi thôi thúc từ nội tâm, chị đã dũng cảm rẽ hướng. Năm 2026, chị quyết định rời bỏ phố thị, mua một trang trại nhỏ nằm sát rìa rừng Cúc Phương để thực hiện dự án trồng nấm và làm nông nghiệp sinh thái.

Bước chân vào lĩnh vực nông nghiệp ở độ tuổi không còn trẻ, chị Mùi phải đối mặt với vô vàn thử thách. Sức khỏe không thể so sánh với thời còn thanh xuân, cộng thêm những rủi ro đặc thù của nghề làm nông phụ thuộc vào thời tiết. Thế nhưng, chính bản lĩnh mạnh mẽ được tôi rèn qua thương trường cùng tình yêu công việc kinh doanh đã tạo cho chị nguồn động lực to lớn, giúp chị vượt qua mọi giới hạn để mạnh mẽ tiến bước.

Không chỉ làm nông nghiệp theo cách truyền thống, với tư duy nhạy bén của một cựu nhân viên kinh doanh, chị Mùi thiết kế một chiến lược kinh doanh khép kín, tối ưu hóa mọi nguồn thu từ mô hình trồng nấm vì mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Bên cạnh việc cung cấp sản phẩm nấm ăn sạch ra thị trường, chị đồng thời triển khai kinh doanh phôi nấm cho những ai có cùng đam mê muốn thử sức, bán bã cải tạo đất nông nghiệp, làm content kiếm tiền từ hành trình chia sẻ kiến thức nông nghiệp sạch, và mở rộng các hoạt động tham quan, trải nghiệm thực tế tại trang trại.

Với tầm nhìn chiến lược và sự quyết tâm cao, chị Mùi đã đặt ra mục tiêu tài chính rất rõ ràng: Trong năm 2026, dự án khởi nghiệp trồng nấm của mình sẽ đạt mức lợi nhuận 700 triệu đồng. Nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ, những nhà nấm của chị đang phát triển đúng theo dự kiến.

Sức sống của làn sóng khởi nghiệp tuổi xế chiều

Song hành cùng những mô hình nông nghiệp sinh thái đầy triển vọng ấy, làn sóng khởi nghiệp tuổi xế chiều còn sôi động mạnh mẽ ngay trong lòng các làng nghề truyền thống.

Điển hình như trường hợp của bà Lương Thị Thư tại làng gốm Bát Tràng, Hà Nội. Ở tuổi ngoài 60, khi nhiều người chọn sự an nhàn để dưỡng già, bà Thư lại chọn cách dấn thân, tự mở xưởng sản xuất. Bằng sự nhạy bén và tinh thần không ngừng học hỏi cái mới, xưởng gốm của bà đã vươn lên mạnh mẽ, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 30 lao động với thu nhập ổn định từ 7 đến 10 triệu đồng mỗi tháng, đồng thời mang lại doanh thu vượt mốc 5 tỷ đồng mỗi năm.

Theo số liệu thống kê từ Hội Người cao tuổi Việt Nam, cả nước hiện có gần 17 triệu người cao tuổi, trong đó có 57,2% là phụ nữ. Cả nước cũng có 9 triệu người cao tuổi vẫn trực tiếp lao động, sản xuất và kinh doanh, cùng hơn 455.000 cá nhân đạt danh hiệu "Người cao tuổi làm kinh tế giỏi", tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động và đóng góp gần 12.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước. Từ những mô hình kinh tế tiêu biểu cũng như số liệu thống kê cho thấy, sức lao động và tiềm năng của lực lượng phụ nữ lớn tuổi đang tạo nên một nguồn lực đáng kể.

Tuy nhiên, con đường lập nghiệp ở độ tuổi xế chiều đan xen những thuận lợi và thử thách khắc nghiệt. Về mặt thuận lợi, phụ nữ lớn tuổi sở hữu thứ tài sản mà người trẻ khó có được ngay, đó là vốn sống phong phú, sự từng trải, thấu hiểu thị trường và uy tín cá nhân được bồi đắp qua năm tháng. Sự chín chắn, kiên định cùng tầm nhìn dài hạn giúp họ biết đặt chữ "tín" lên hàng đầu và ít khi nản lòng trước sóng gió thương trường. Bên cạnh đó, khi con cái đã trưởng thành và gia đình ổn định, họ có nhiều thời gian hơn để tập trung cho mong ước cá nhân, đồng thời nhận được sự thấu hiểu, ủng hộ từ người thân trong gia đình.

Song, những khó khăn, trở ngại đặt ra cho họ cũng không nhỏ. Đầu tiên là sự suy giảm về thể lực và sức khỏe. Bên cạnh đó, khoảng cách về công nghệ cũng là một rào cản không nhỏ khi việc tiếp cận, cập nhật các xu hướng số hóa, thương mại điện tử, marketing kỹ thuật số hay phương pháp quản trị hiện đại đòi hỏi nhiều thời gian làm quen hơn. Ngoài ra, những định kiến xã hội vô hình cho rằng tuổi già nên an hưởng thay vì mạo hiểm làm kinh tế đôi khi cũng tạo ra những áp lực tâm lý nhất định đối với họ.

Để tiếp sức cho những người phụ nữ vượt qua rào cản và tự tin bước vào thương trường, Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035" (Đề án 2415) do Hội LHPN Việt Nam triển khai, đã dành sự quan tâm và nguồn lực ưu tiên đặc biệt cho phụ nữ trung niên, cao tuổi có nhu cầu khởi sự kinh doanh. Song song với đó, Đề án "Người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm" cũng tạo ra một hệ sinh thái toàn diện, giúp người cao tuổi dễ dàng tiếp cận khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, tham gia mạng lưới cố vấn và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Khởi nghiệp khi tóc hoa râm không đơn thuần là câu chuyện kiếm tiền hay tìm kiếm danh vọng. Đó là sự khẳng định về lòng tự chủ, khát vọng cống hiến và khả năng làm mới chính mình. Khi kinh nghiệm sống dày dặn được tiếp sức bởi tư duy mới và các chính sách hỗ trợ kịp thời, những người phụ nữ tóc hoa râm đang chứng minh rằng, mùa xuân của sự nghiệp và đam mê có thể đến ở bất kỳ giai đoạn nào của cuộc đời.