Mẹ "buông tay" để con tìm lối đi riêng
Ảnh minh họa
Trong khi nhiều cha mẹ chỉ thực sự thấy yên tâm khi con đi “con đường thẳng” từ trường THPT đến giảng đường đại học thì chị Hà Thị Hà (xã Trực Ninh, Ninh Bình) lại sẵn sàng lùi lại, tin tưởng vào quyết định “rẽ ngang” của con.
Chấp nhận để con tự "dò đường" qua những chuyến đi và những ngày tự bươn chải kiếm sống, chị Hà Thị Hà nhận ra, sự trưởng thành thực sự của con không nằm ở tấm bằng, mà ở chính bản lĩnh được tôi rèn khi con được làm chủ cuộc đời mình.
Học sinh lớp chọn kiên quyết xin chuyển lớp thường
Hương Thảo (con gái chị Hà) từng học tại lớp chọn của một trường THPT hàng đầu của Ninh Bình (Nam Định cũ). Mục tiêu ban đầu của Thảo là ngành Marketing tại Đại học Kinh tế Quốc dân - ngôi trường vốn là ước mơ của rất nhiều sĩ tử.
Nhưng cuộc đời vốn không phải là một đường kẻ thẳng. Năm lớp 10, biến cố ập đến khi bố Thảo phát hiện mắc bệnh về gan. Những khó khăn về kinh tế bắt đầu bủa vây khi chị Hà phải một mình cáng đáng cả gia đình, chăm chồng ốm và lo cho các con. Chứng kiến sự vất vả của mẹ, Thảo trưởng thành sớm hơn bạn bè đồng trang lứa. Em tự nhủ mình phải là người đỡ đần, phải lo được cho em trai và không thể trở thành gánh nặng tài chính cho mẹ.
Cuối năm lớp 11, Thảo đưa ra một quyết định khiến cả nhà và các thầy cô giáo ngỡ ngàng: Không thi đại học. Với một học sinh lớp chọn, quyết định này giống như một "vết nứt" trong bảng thành tích thi đua. Cô giáo chủ nhiệm lo lắng kết quả của Thảo sẽ ảnh hưởng đến chỉ tiêu chung. Đứng trước áp lực ấy, Thảo thể hiện bản lĩnh khi tự mình lên gặp thầy Hiệu trưởng để trình bày nguyện vọng chuyển lớp. Cô gái nhỏ khẳng định với thầy: "Dù em không chọn đại học nhưng điểm thi tốt nghiệp của em vẫn phải cao!".
Và Thảo đã giữ đúng lời hứa. Trong khi bạn bè học thêm ở các lò luyện thi, Thảo chỉ học hai buổi trên lớp, tối về đi làm thêm. Kết quả thi tốt nghiệp THPT của em đủ để ghi danh vào một số trường đại học tốt nhưngThảo vẫn kiên định không nộp hồ sơ. Em muốn đi một con đường khác, một con đường do chính mình khai phá.

Hương Thảo
Chị Hà tâm sự, khi thấy con đi ngược lại số đông, chị cũng stress, mất kết nối với con, có lúc phải nhờ đến người thứ ba để hiểu tâm tư của con. Hàng xóm, họ hàng không ít người lời ra tiếng vào, cho rằng phải có bằng đại học làm "bùa hộ mệnh" mới có thể vào đời.
Khi bình tĩnh và suy nghĩ thấu đáo, chị Hà đã chọn cách tôn trọng cá tính mạnh mẽ của con gái. Khi mọi người đề nghị hỗ trợ tài chính cho con đi học đại học, câu nói "Mẹ nghĩ sao mà tự nhiên đi bảo người khác lo cho con mình vậy?" của Thảo đã khiến chị Hà bừng tỉnh. Chính lòng tự trọng và sự tự lập của con gái đã thuyết phục chị Hà đặt lòng tin tuyệt đối ở con. Và chị chọn cách "kệ con".
Cái sự "kệ" của chị Hà không phải là bỏ mặc, mà là tạo cho con một không gian đủ rộng để con tự do vùng vẫy và chịu trách nhiệm với cuộc đời mình. Chị tin vào năng lực của con, tin vào nền tảng giáo dục mà gia đình đã xây dựng. Chị chấp nhận để con "gap year" - một khái niệm vốn còn lạ lẫm với nhiều phụ huynh Việt, để em được đi, được thấy và được hiểu về chính mình.
Hành trình "dò đường" xuyên Việt và bài học từ thực tế
Rời ghế nhà trường THPT, Thảo bắt đầu hành trình tự học và tự trải nghiệm đầy bản lĩnh. Em học tiếng Đức online, rồi chuyển sang tự học tiếng Trung. Để có kinh phí, Thảo trở thành gia sư tự do ngay khi vừa tốt nghiệp lớp 12.
Cuộc phiêu lưu của cô gái 19 tuổi không dừng lại ở Hà Nội. Em xuôi xuống Quảng Ninh 3 tháng, rồi một mình vào Đà Lạt suốt nửa năm trời. Ở mỗi nơi, em chỉ nhờ sự giúp đỡ của người quen trong thời gian ngắn để tìm chỗ ở, sau đó đều tự thuê phòng trọ và đi làm để trang trải mọi chi phí. Tại Đà Lạt, em đi làm sales, tiếp xúc với những người thành công, những người làm chủ doanh nghiệp và cả những diễn giả đào tạo về phát triển bản thân.

Hương Thảo ngày tốt nghiệp THPT
Điều khiến nhiều người phải nể Thảo chính là khả năng tự chủ tài chính. Từ khi tốt nghiệp lớp 12, em không xin mẹ tiền. Thảo chuyên dạy kèm môn Toán cho học sinh lớp 9 ôn chuyển cấp và lớp 12 ôn thi tốt nghiệp. Em có một tư duy rất lạ: Không thích dạy "lớp giữa" vì học sinh những lớp này chưa thấy áp lực, em thích dạy những bạn đang thực sự cần kiến thức để vượt vũ môn.
Tại Đà Lạt hay khi quay về Hà Nội, Thảo luôn làm việc với cường độ cao. Những đồng nghiệp hơn tuổi dù đã tốt nghiệp đại học nhưng khi làm việc cùng Thảo đều bày tỏ sự ngưỡng mộ trước kỹ năng xử lý công việc và sự "già đời", bản lĩnh của em.
Sau hai năm tự cho phép mình "chậm lại" để quan sát thế giới, cô bé Hương Thảo đã tìm thấy mục tiêu thực sự của mình. Em không còn mơ hồ về việc mình học để làm gì. Chứng kiến những người thành công giỏi ngoại ngữ, em ấp ủ ước mơ mở một trung tâm ngôn ngữ của riêng mình.
Để hiện thực hóa ước mơ đó, Thảo chủ động đăng ký học ngành Quản trị kinh doanh hệ online của Đại học Kinh tế Quốc dân. Hiện tại, lịch trình một ngày của Thảo khiến nhiều người phải chóng mặt: Ban ngày tự học bài trên hệ thống, buổi tối dạy kèm cho 7 học sinh, đồng thời tự học tiếng Trung và đã hoàn thành chứng chỉ HSK 1. Em bận rộn đến mức không có thời gian giải trí hay đi chơi với bạn bè.
Nhìn lại quãng thời gian hai năm qua, khi mẹ hỏi có ân hận vì đi chậm hơn bạn bè không, Thảo khẳng định chắc nịch: "Con không có gì phải ân hận. Cùng một sự việc xảy ra ở hai thời điểm khác nhau sẽ có kết quả khác nhau. Hai năm qua, con được đi nhiều, tiếp xúc nhiều, đó là những kinh nghiệm sống mà trường học không bao giờ có được".
Đôi khi, món quà quý giá nhất mà cha mẹ trao cho con không phải là sự bao bọc, mà là cái gật đầu tin tưởng để con được đi ngược chiều với số đông và tự mình viết nên định nghĩa về thành công… Chị Hà Thị Hà đã vượt qua nỗi sợ hãi về định kiến, vượt qua áp lực của một xã hội trọng bằng cấp để làm một "vùng an toàn" cho con quay về. Chị hiểu rằng, với một cô gái có lòng tự trọng cao và bản tính tự lập như Thảo, sự ép buộc chỉ tạo ra những "vết nứt", còn niềm tin mới là thứ sức mạnh giúp con đứng vững trước mọi khó khăn.
Chính sự ủng hộ, tôn trọng lộ trình riêng của con gái của chị Hà đã cho con một món quà vô giá, hơn cả tiền bạc hay một tấm bằng đại học, đó là NIỀM TIN. Nhờ niềm tin ấy, Hương Thảo đã trở thành một cô gái tự tin, sớm tự lập hoàn toàn về tài chính và có một tầm nhìn rõ ràng cho tương lai của mình.
Điều Gen Z cần ở cha mẹ không phải là một con đường được vạch sẵn, mà là sự dám buông tay để các em dò đường, quyết định tương lại của mình; là trái tim rộng mở đón nhận những lựa chọn khác biệt của các con. Bởi lẽ, thành công không phải là việc đến đích nhanh nhất, mà là việc biết rõ mình đang đi đâu và hạnh phúc với hành trình mình đã chọn.