Mở lối cho tương lai của làng gốm Bát Tràng trên không gian số

Khi nghề truyền thống "sống" giữa thời đại số

Sinh ra trong một gia đình nhiều đời gắn bó với nghề gốm, nghệ nhân Hà Thị Vinh, truyền nhân đời thứ 15 của dòng họ Hà Hữu ở Bát Tràng. Với bà, tình yêu dành cho nghề truyền thống không chỉ là niềm tự hào về quá khứ, mà còn gắn liền với nỗi trăn trở về tương lai.

Trong thời đại mới, bà luôn tự hỏi: Làm thế nào để thế hệ con cháu tiếp tục yêu nghề, sống được với nghề? Làm thế nào để những sản phẩm gốm truyền thống đến được với những thế hệ người tiêu dùng mới? Và quan trọng hơn, làm thế nào để một làng nghề đã tồn tại hàng trăm năm như Bát Tràng có thể tiếp tục phát triển thêm nhiều trăm năm nữa?

Nghệ nhân Hà Thị Vinh cho biết: Những nghệ nhân miệt mài giữ lửa qua bao thế kỷ, họ làm chủ kỹ thuật chế tác tinh xảo, nhưng không phải lúc nào cũng biết cách truyền tải giá trị của sản phẩm đến người mua. Đằng sau mỗi chiếc bình, một bộ ấm chén là cả câu chuyện về lịch sử, tay nghề và bản sắc văn hóa. Thế nhưng, nếu những câu chuyện ấy không được kể, sản phẩm thủ công rất dễ bị nhìn nhận đơn thuần như một món hàng và phải cạnh tranh bằng giá.

"Nghề truyền thống muốn trường tồn không thể chỉ sống bằng ký ức về quá khứ. Muốn giữ được truyền thống, sản phẩm làng nghề phải bắt nhịp được với thị trường trong từng giai đoạn lịch sử. Những người thợ của Bát Tràng không chỉ làm nghề của ông cha tổ nghiệp, mà còn phải học tập hơn nhiều nữa, xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, luôn luôn phải đổi mới sáng tạo và thay đổi", bà Hà Thị Vinh chia sẻ.

Nghệ nhân học cách kể chuyện trên không gian số

Từ những trăn trở đó, nghệ nhân Hà Thị Vinh cùng cộng đồng làng nghề Bát Tràng đã chủ động tìm kiếm những hướng phát triển mới, ứng dụng công nghệ số và phối hợp cùng TikTok Shop để tiếp cận với thương mại điện tử khám phá.

"Tôi cho rằng TikTok Shop là một công cụ rất hữu ích và tiềm năng. Tôi rất muốn thông qua TikTok Shop, chúng tôi mang được câu chuyện văn hóa, lịch sử và tinh hoa của sản phẩm và nghề gốm của Bát Tràng đến với người tiêu dùng trên cả nước", nghệ nhân Hà Thị Vinh cho hay.

Thời gian gần đây, nhiều nghệ nhân tại làng gốm bắt đầu học quay video, chia sẻ trước ống kính và gắn giỏ hàng trên TikTok Shop. Những hoạt động này đang được các lãnh đạo làng nghề như nghệ nhân Hà Thị Vinh khuyến khích nhân rộng tại Bát Tràng. Từ những người thợ vốn quen với bàn xoay, men gốm và lò nung, các nghệ nhân đang từng bước làm quen với cách giới thiệu sản phẩm trên không gian số. Thay vì chỉ trưng bày sản phẩm tại cửa hàng hay sự kiện, họ có thêm cơ hội trực tiếp chia sẻ về quá trình chế tác, ý nghĩa của từng hoa văn và những giá trị văn hóa làm nên tên tuổi gốm Bát Tràng.

Dẫu vậy, hành trình này vẫn còn không ít thử thách, từ kỹ năng sản xuất nội dung, dựng video đến quay livestream, đóng gói và vận chuyển. Bà Vinh nhìn nhận những rào cản ấy cần thời gian để vượt qua, nhưng bà luôn vững tin rằng cộng đồng nghệ nhân và người sản xuất Bát Tràng có đủ khả năng học hỏi, thích ứng.

Cùng chung tinh thần ấy, chị Vũ Như Quỳnh, Giám đốc Gốm sứ Vạn An Lộc, Chủ nhiệm CLB Nữ Nghệ nhân, Doanh nhân Bát Tràng cho biết: "Việc đưa câu chuyện văn hóa và sản phẩm gốm lên sàn thương mại điện tử góp phần quảng bá văn hóa, gìn giữ nghề truyền thống của Bát Tràng. Đây là hành trình kết nối văn hóa, câu chuyện làng nghề và sáng tạo nội dung. Các yếu tố này không tách rời mà bổ trợ cho nhau. Khi những người tiên phong làm được, họ sẽ mở đường để nhiều nghệ nhân và hộ kinh doanh khác cùng tham gia."

Không chỉ hướng đến sự phát triển của Bát Tràng, nghệ nhân Hà Thị Vinh còn mong muốn những kinh nghiệm và cách làm hiệu quả từ làng gốm có thể được lan toả tới các làng nghề khác. Với bà, gìn giữ di sản không chỉ là tiếp nối những giá trị cha ông để lại, mà còn cần không ngừng học hỏi, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ để nghề truyền thống tiếp tục phát triển trong tương lai.

Câu chuyện của nghệ nhân Hà Thị Vinh là một trong những câu chuyện về nữ lãnh đạo tiêu biểu được TikTok Shop tôn vinh trong chiến dịch "Chủ Nữ 2026 - Nghĩ Lớn. Mở Lối", tôn vinh những người phụ nữ không chỉ thành công trên con đường của riêng họ, mà còn có tầm nhìn, khát vọng và bản lĩnh tiên phong để mở ra những hướng đi mới cho cả cộng đồng.