MSB lãi hơn 4.400 tỷ đồng, tiền gửi tăng chậm, cho vay xây dựng tăng nhanh

Lợi nhuận phụ thuộc nhiều vào tín dụng

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, MSB ghi nhận lợi nhuận sau thuế 9 tháng đầu năm đạt 4.414 tỷ đồng, tăng gần 16,9% so với mức 3.777 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế đạt 5.439 tỷ đồng, tăng 14%.

Động lực chính đến từ hoạt động tín dụng khi thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự đạt 22.348 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí lãi cũng tăng tới 67,9%, lên 12.727 tỷ đồng, cao hơn đáng kể tốc độ tăng của thu nhập lãi. Diễn biến này cho thấy áp lực chi phí đầu vào đang gia tăng, trong khi khả năng chuyển phần chi phí tăng thêm sang lãi suất cho vay còn phụ thuộc vào cơ cấu khách hàng, kỳ hạn tín dụng và mặt bằng lãi suất trên thị trường.

Sau khi trừ chi phí lãi, thu nhập lãi thuần đạt khoảng 9.620 tỷ đồng, tăng 21,7%. Dù vẫn duy trì tăng trưởng, chênh lệch giữa tốc độ tăng thu nhập lãi và chi phí lãi cho thấy MSB cần kiểm soát chặt cơ cấu nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn để bảo vệ biên lợi nhuận trong các quý tiếp theo.

Áp lực không chỉ nằm ở chi phí vốn. Các nguồn thu ngoài lãi của ngân hàng cũng có sự phân hóa. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 845 tỷ đồng, giảm 23,7%; lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối giảm mạnh từ 785 tỷ đồng xuống còn 214 tỷ đồng. Hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư cũng chuyển từ lãi gần 30 tỷ đồng sang lỗ hơn 161 tỷ đồng.

Trong bối cảnh nhiều nguồn thu ngoài lãi suy giảm, thu nhập từ hoạt động tín dụng đang trở thành trụ cột lớn hơn trong cơ cấu lợi nhuận của MSB. Điều này khiến kết quả kinh doanh của ngân hàng cần được nhìn nhận cùng khả năng duy trì tăng trưởng tín dụng, kiểm soát chi phí huy động và chất lượng các khoản cho vay, thay vì chỉ dựa vào mức tăng lợi nhuận sau thuế.

Đáng chú ý, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 6.906 tỷ đồng, tăng 9%. Trong khi đó, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng là 1.466 tỷ đồng, giảm 6,7% so với cùng kỳ. Việc chi phí dự phòng giảm trong khi lợi nhuận trước dự phòng vẫn tăng cho thấy áp lực trích lập chưa làm giảm đáng kể kết quả kinh doanh trong kỳ. Tuy nhiên, diễn biến này cần được đặt cạnh mức tăng của nợ xấu và nợ cần chú ý để đánh giá đầy đủ chất lượng lợi nhuận.

Tín dụng xây dựng tăng gần 37%, nợ nhóm 2 tăng hơn 66%

Đến ngày 30/9/2026, dư nợ cho vay khách hàng của MSB đạt gần 232.947 tỷ đồng, tăng khoảng 13% so với cuối năm 2025. Đáng chú ý, dư nợ cho vay khách hàng cá nhân tăng từ 62.234 tỷ đồng lên 77.911 tỷ đồng, tương đương 25,2%; trong khi dư nợ cho vay các tổ chức kinh tế đạt 155.036 tỷ đồng, tăng khoảng 8,4%.

Diễn biến này cho thấy tín dụng cá nhân đang mở rộng nhanh hơn tín dụng doanh nghiệp. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả tăng trưởng, cần đặt mức tăng dư nợ trong mối tương quan với khả năng trả nợ của khách hàng và chất lượng tài sản bảo đảm.

Xét theo lĩnh vực kinh tế, dư nợ bất động sản đạt 30.337 tỷ đồng, tăng khoảng 3,7% so với cuối năm trước. Trong khi đó, dư nợ cho vay lĩnh vực xây dựng tăng từ 19.801 tỷ đồng lên 27.074 tỷ đồng, tương đương 36,7%.

Tốc độ tăng dư nợ xây dựng cao hơn đáng kể mức tăng trưởng tín dụng chung. Đây là diễn biến đáng chú ý bởi hoạt động xây dựng có mối liên hệ chặt chẽ với tiến độ triển khai dự án, khả năng tiêu thụ sản phẩm bất động sản và dòng tiền thanh toán giữa chủ đầu tư với nhà thầu. Khi thị trường hoặc tiến độ dự án gặp khó khăn, áp lực thanh toán có thể lan truyền giữa các chủ thể trong chuỗi kinh doanh.

Vì vậy, điều cần quan tâm không chỉ là quy mô cho vay xây dựng tăng bao nhiêu, mà còn là khoản vay tập trung vào những doanh nghiệp, dự án nào; dòng tiền trả nợ đến từ hoạt động kinh doanh thực tế hay phụ thuộc vào việc tiếp tục huy động vốn và bán sản phẩm.

Ở chiều chất lượng tài sản, tổng nợ xấu thuộc nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 của MSB đạt khoảng 6.284 tỷ đồng, tăng gần 13,9% so với mức 5.519 tỷ đồng cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ vào khoảng 2,7%, gần tương đương cuối năm trước.

Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu đi ngang không đồng nghĩa quy mô rủi ro không tăng. Tổng nợ xấu đã tăng thêm khoảng 765 tỷ đồng trong 9 tháng. Đáng chú ý, nợ nhóm 5, tức nợ có khả năng mất vốn, tăng từ 3.169 tỷ đồng lên 3.662 tỷ đồng, tương đương khoảng 15,6%. Nợ nhóm 3 cũng tăng từ 889 tỷ đồng lên 1.233 tỷ đồng.

Một vấn đề khác cần quan tâm là nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) tăng từ 2.347 tỷ đồng lên 3.904 tỷ đồng, tương ứng 66,3%. Đây chưa phải nợ xấu, nhưng là nhóm khoản nợ cần được theo dõi do tiềm ẩn nguy cơ chuyển thành nợ xấu nếu khả năng trả nợ của khách hàng tiếp tục suy giảm.

Đáng lưu ý, nợ nhóm 2 tăng nhanh trong khi chi phí dự phòng 9 tháng lại giảm so với cùng kỳ. Hai diễn biến này chưa đủ để kết luận ngân hàng trích lập dự phòng chưa tương xứng, nhưng đặt ra yêu cầu theo dõi thêm số dư dự phòng cuối kỳ, mức độ bao phủ nợ xấu và diễn biến thu hồi các khoản nợ có vấn đề.

Tiền gửi khách hàng tăng chậm, MSB phải tìm thêm nguồn vốn

Không chỉ chất lượng tín dụng, khả năng cân đối nguồn vốn cũng là vấn đề cần quan tâm khi MSB mở rộng cho vay.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của ngân hàng dương 4.006 tỷ đồng, thấp hơn mức 4.772 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, dòng tiền chi cho hoạt động tăng các khoản cho vay khách hàng ở mức 27.738 tỷ đồng.

Trong khi đó, dòng tiền thuần từ tiền gửi của khách hàng đạt 20.725 tỷ đồng, thấp hơn mức 28.785 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Nếu xét trên dòng tiền thuần trong kỳ, nguồn vốn từ tiền gửi khách hàng có mức đóng góp thấp hơn so với cùng kỳ, trong khi nhu cầu vốn phục vụ hoạt động cho vay vẫn lớn.

Để bổ sung nguồn vốn, MSB ghi nhận dòng tiền thuần từ tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác đạt 13.270 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước ghi nhận dòng tiền âm gần 168 tỷ đồng. Ngân hàng cũng thu về 4.468 tỷ đồng từ phát hành giấy tờ có giá.

Diễn biến này cho thấy MSB đang gia tăng huy động từ các kênh ngoài tiền gửi khách hàng. Tuy nhiên, để đánh giá áp lực nguồn vốn, cần xem xét thêm kỳ hạn huy động, lãi suất đầu vào và mức độ phù hợp giữa kỳ hạn nguồn vốn với các khoản cho vay.

Đặc biệt, khi chi phí lãi tăng 67,9%, nhanh hơn mức tăng 44% của thu nhập lãi, việc mở rộng các nguồn vốn có chi phí cao hơn có thể tạo thêm sức ép lên hiệu quả kinh doanh nếu ngân hàng không phân bổ được vốn vào những khoản cho vay có mức sinh lời tương xứng.

Với MSB, bài toán trong những quý còn lại không đơn thuần là tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng, mà còn là bảo đảm chất lượng các khoản vay mới, kiểm soát nợ có dấu hiệu suy giảm khả năng trả nợ và cải thiện cơ cấu nguồn vốn. Khả năng xử lý đồng thời những vấn đề này sẽ quyết định mức độ bền vững của tăng trưởng lợi nhuận, thay vì chỉ nhìn vào con số lợi nhuận tăng gần 17% sau 9 tháng.