Năm 2026, nhiều quốc gia áp dụng "siêu chính sách" để khuyến sinh

"Sinh con tặng nhà" và lộ trình "Viện phí 0 đồng"

Trong những năm qua, Trung Quốc đã triển khai các khoản trợ cấp sinh nở ở mức độ khiêm tốn. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, quốc gia này chính thức chuyển dịch sang mô hình hỗ trợ thực chất trên quy mô lớn.

Bên cạnh việc duy trì các hỗ trợ hiện có, từ ngày 1/1/2026, chính quyền nhiều địa phương đã áp dụng chính sách tặng diện tích nhà ở thương mại cho các gia đình đông con. Điển hình như tại huyện Trúc Sơn (tỉnh Hồ Bắc), các cặp vợ chồng sinh con thứ hai được thưởng 25m², sinh con thứ ba được thưởng 50m² diện tích nhà. Đặc biệt, từ năm 2026, chương trình "Sinh con 0 đồng" được hiện thực hóa thông qua việc miễn phí 100% các chi phí tiêu chuẩn từ khám thai đến dịch vụ y tế tại bệnh viện công. 

Ngoài ra, trẻ em dưới 3 tuổi cũng bắt đầu nhận khoản trợ cấp tiền mặt định kỳ khoảng 13 triệu đồng/năm để hỗ trợ chi phí nuôi dưỡng.

Bà Zhao Chunmei, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản và Nhi khoa Tế Nam (Sơn Đông, Trung Quốc), chia sẻ: "Tại bệnh viện của chúng tôi, phụ nữ có bảo hiểm hiện chỉ phải trả chưa đến 1.000 nhân dân tệ (khoảng 3,5 triệu VNĐ) cho một ca sinh tiêu chuẩn. Việc chi phí giảm mạnh từ đầu năm 2026 đã thực sự tháo gỡ tâm lý lo ngại viện phí cho nhiều gia đình".

Miễn học phí đại học và "lương cho cha mẹ"

Nhật Bản vốn có truyền thống trợ cấp cho trẻ em hàng tháng nhưng từ năm học 2026, Chính phủ nước này tạo nên một cú hích lịch sử: Miễn 100% học phí đại học và cao đẳng cho mọi gia đình có từ 3 con trở lên mà không xét đến mức thu nhập. Đây là chính sách được thiết kế để xóa bỏ rào cản tài chính lớn nhất đối với giáo dục bậc cao.

Tại Hàn Quốc, bên cạnh các gói quà tặng khi sinh con đã áp dụng trước đây, từ tháng 1/2026, chính sách "Lương cho cha mẹ" được nâng cấp lên mức cao kỷ lục. Các cặp vợ chồng có thể nhận được hơn 1,5 triệu won (khoảng 28 triệu VNĐ) mỗi tháng trong năm đầu đời của trẻ. Tại một số thành phố lớn như Incheon, tổng gói hỗ trợ lũy kế cho một đứa trẻ từ khi chào đời đến năm 18 tuổi hiện đã chạm mốc hơn 100 triệu won (khoảng 1,8 tỷ VNĐ).

Góc nhìn từ các chuyên gia

Phân tích về sự thay đổi mang tính hệ thống này, ông Luo Zhiheng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Viện Nghiên cứu Chứng khoán Yuekai (Trung Quốc), nhấn mạnh: "Thay vì chỉ xem tiền hỗ trợ sinh con và giáo dục là khoản chi giúp đỡ các gia đình, Chính phủ giờ đây coi đây là một khoản 'đầu tư cho tương lai'. Khi chi phí nuôi con giảm xuống, người dân sẽ tự tin và yên tâm sinh thêm con, tạo ra một nguồn lực trẻ và chất lượng cho đất nước về lâu dài".

Tại Hàn Quốc, Giáo sư Lee Chul-hee, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nhân khẩu học thuộc Đại học Quốc gia Seoul, nhận định: "Gói hỗ trợ hơn 100 triệu won là một bước tiến dài nhưng từ năm 2026, chúng ta cần song hành với việc thay đổi văn hóa làm việc quá tải để cha mẹ thực sự có thời gian bên con". 

Đồng quan điểm, Giáo sư Xã hội học Masahiro Yamada thuộc Đại học Chuo (Nhật Bản) - người từng nhiều lần tham gia tư vấn chính sách cho Chính phủ Nhật, cho biết: "Việc miễn học phí đại học từ năm 2026 là đòn bẩy quyết định. Nó trực tiếp tháo gỡ tâm lý lo âu về chi phí giáo dục - rào cản lớn nhất khiến giới trẻ e dè trước ngưỡng cửa hôn nhân".

Việt Nam: Luật Dân số mới và những kỳ vọng cho tương lai

Không nằm ngoài xu thế chung, Việt Nam cũng vừa ghi dấu mốc quan trọng khi thông qua Luật Dân số với nhiều điểm đột phá. Bên cạnh các chính sách khen thưởng đã thực hiện trước đó, Luật mới chú trọng vào việc hỗ trợ thực chất cho các gia đình tại vùng có mức sinh thấp.

Theo Luật Dân số mới, nhà nước ban hành các chính sách hỗ trợ thiết thực như miễn, giảm học phí và ưu đãi về nhà ở xã hội cho các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con tại vùng mức sinh thấp. Đồng thời, Luật khuyến khích doanh nghiệp tạo điều kiện về thời gian làm việc và xây dựng các cơ sở giữ trẻ cho người lao động có con nhỏ.

Những chính sách khuyến sinh áp dụng từ năm 2026 của các quốc gia kể trên cho thấy một tầm nhìn chung: Trẻ em chính là nguồn lực quý giá nhất của mỗi quốc gia. Dù mỗi nước có cách tiếp cận khác nhau, mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng một môi trường xã hội thân thiện, nơi mỗi gia đình đều có đủ điều kiện và niềm tin để đón chào những thế hệ tương lai.