Khai thác giá trị kinh tế của cây diếp cá, tía tô

Tạo thương hiệu cho cây lá vườn nhà

Sinh ra và lớn lên ở vùng núi Tân Sơn, chị Đinh Thu Thảo đã quen với những loại cây cỏ, rau gia vị và thảo dược hiện diện trong đời sống hằng ngày. Công tác trong ngành y tế tại địa phương cũng giúp chị quan tâm hơn đến chăm sóc sức khỏe chủ động và nhận ra nguồn nguyên liệu tự nhiên tại địa phương còn nhiều tiềm năng.

"Có rất nhiều loại cây quen thuộc, thậm chí mọc ngay trong vườn nhà nhưng giá trị kinh tế chưa cao. Trong khi đó, nhu cầu của người tiêu dùng đối với những sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, tiện lợi ngày càng lớn", chị Thảo chia sẻ.

Diếp cá và tía tô là hai loại cây được chị Thảo chọn sơ chế, chế biến và đóng gói để trở thành một sản phẩm hàng hóa có giá trị hơn.

Chị bắt đầu tìm hiểu cách làm trà, từ khâu nguyên liệu, sơ chế đến sấy và bảo quản. Sau nhiều lần thử nghiệm, trà diếp cá và trà tía tô Mộc Đan được định hình dưới dạng trà túi lọc, thuận tiện cho người sử dụng.

Điều chị Thảo chú trọng là nguồn gốc nguyên liệu và quy trình sản xuất. Thay vì mua nguyên liệu trôi nổi, chị hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu sạch, liên kết với các hộ dân tại địa phương để có nguồn cung ổn định.

Trong chế biến, cơ sở áp dụng phương pháp sấy lạnh kết hợp rang truyền thống, hướng tới giữ màu sắc và hương vị tự nhiên của nguyên liệu. Bao bì cũng được định hướng gọn nhẹ, phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh.

Làm trong ngành y tế, chị Thảo khá thận trọng khi nói về công dụng sản phẩm. Chị xác định 2 loại trà này là thức uống thảo mộc dùng trong sinh hoạt hằng ngày, không phải thuốc và không thay thế thuốc điều trị.

"Người tiêu dùng cần biết sản phẩm được làm từ nguyên liệu gì, quy trình sản xuất ra sao. Tôi muốn truyền thông đúng bản chất của sản phẩm, không quảng cáo quá mức về công dụng", chị Thảo nói.

Mộc Đan hướng tới nhóm khách hàng quan tâm đến các sản phẩm thảo mộc, trong đó có phụ nữ, người cao tuổi và nhân viên văn phòng. Hiện cơ sở có công suất hàng nghìn hộp trà mỗi tháng, sản phẩm được giới thiệu qua Facebook, Zalo, TikTok, các sàn thương mại điện tử, livestream và các hội chợ, chương trình xúc tiến sản phẩm địa phương.

Sinh kế bền vững cho bà con

Hai sản phẩm trà diếp cá, tía tô Mộc Đan đều được công nhận OCOP 3 sao của tỉnh Phú Thọ năm 2025. Đây là dấu mốc quan trọng với cơ sở còn quy mô nhỏ như Mộc Đan, đồng thời tạo thêm động lực để chị Thảo tiếp tục đầu tư cho sản phẩm.

Trước mắt, chị muốn mở rộng vùng trồng nguyên liệu, liên kết thêm với các hộ dân và từng bước áp dụng phương thức canh tác an toàn, hạn chế sử dụng hóa chất nông nghiệp.

"Với tôi, 'xanh' không chỉ nằm ở một chiếc bao bì thân thiện với môi trường. Đó phải là cả một chuỗi, từ cách trồng nguyên liệu, sản xuất, sử dụng tài nguyên cho đến cách đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng", chị Thảo chia sẻ.

Sản xuất tại địa phương giúp cơ sở chủ động hơn về nguyên liệu, giảm quãng đường vận chuyển và tạo thêm nguồn thu cho các hộ dân liên kết. Xa hơn, chị muốn hình thành vùng nguyên liệu ổn định để Mộc Đan phát triển lâu dài.

Cùng với sản xuất, chị Thảo tận dụng mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử để mở rộng đối tượng khách hàng. Chị cũng thực hiện livestream, giới thiệu sản phẩm và chia sẻ kiến thức về các loại thảo mộc.

Mộc Đan dự kiến sẽ phát triển thêm trà tía tô, trà rau má, trà xạ đen, thảo mộc ngâm chân và một số sản phẩm từ cây dược liệu bản địa. Chị Thảo cũng muốn mở rộng vùng nguyên liệu, tạo thêm việc làm cho lao động địa phương, trong đó ưu tiên phụ nữ.

Con đường khởi nghiệp vẫn còn không ít khó khăn như nguồn vốn để đầu tư máy móc, mở rộng sản xuất hạn chế; việc xây dựng thương hiệu, tìm đầu ra ổn định và tiếp cận các chương trình xúc tiến thương mại lớn cũng là những bài toán đặt ra với cơ sở.

Trong quá trình đó, Hội LHPN địa phương là một trong những kênh đồng hành với chị Thảo. Thông qua các chương trình dành cho phụ nữ khởi nghiệp, hội chợ và hoạt động quảng bá sản phẩm, Mộc Đan có thêm cơ hội giao lưu, học hỏi, giới thiệu sản phẩm và kết nối tiêu thụ.

Theo chị Thảo, với phụ nữ khởi nghiệp ở vùng núi, sự hỗ trợ về kiến thức và kết nối quan trọng không kém nguồn vốn. Chị mong Hội LHPN các cấp tiếp tục hỗ trợ về quản trị, chuyển đổi số, marketing, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu và kết nối với các hệ thống phân phối. Đồng thời tạo điều kiện để phụ nữ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi đầu tư sản xuất.

"Tôi luôn nghĩ rằng phụ nữ vùng cao không thiếu sự chăm chỉ hay ý tưởng. Điều chúng tôi cần là một môi trường  thuận lợi hơn, thêm kiến thức, thêm cơ hội và có người đồng hành để sản vật quê hương thực sự trở thành sinh kế bền vững", chị Thảo chia sẻ.