Nghị quyết số 23-NQ/TW: Kiều bào là bộ phận không thể tách rời, nguồn lực chiến lược quan trọng của đất nước

Nghị quyết 23 khẳng định, ngưởi Việt Nam ở nước ngoài (NVNƠNN) là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia; là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.

Bộ Chính trị nhấn mạnh công tác người Việt Nam ở nước ngoài có vai trò quan trọng trong triển khai đường lối đối ngoại của Đảng. Đảng, Nhà nước có trách nhiệm chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng và phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn của người Việt Nam ở nước ngoài.

Kiều bào là bộ phận không tách rời của dân tộc Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định: "Mọi người con đất Việt, dù sinh sống ở đâu, dù quá khứ thế nào, đều có thể đồng hành, chung sức, góp phần xây dựng một tương lai tươi sáng cho dân tộc. Đảng và Nhà nước luôn nhất quán mở rộng vòng tay, trân trọng mọi đóng góp, lắng nghe mọi tiếng nói xây dựng, đoàn kết từ cộng đồng người Việt ở nước ngoài - những người đang góp phần kết nối Việt Nam với thế giới".

Tại Nghị quyết 23, Bộ Chính trị nêu rõ người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận đặc biệt trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, xuất thân, địa vị xã hội. Cho dù ở trong hay ngoài nước, người Việt Nam ở đâu cũng nỗ lực phát huy điểm tương đồng, mục tiêu chung là ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, khát vọng phát triển, chung sức, đồng lòng xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Thực tiễn cho thấy, các chương trình xuân quê hương mỗi dịp Tết đến Xuân về được tổ chức thường niên vào dịp Tết cổ truyền, Chương trình Liên hoan Ẩm thực Việt và Chương trình nghệ thuật Xuân Quê hương do Ủy ban Nhà nước về NVNƠNN- Bộ Ngoại giao phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức là dịp để lãnh đạo Đảng và Nhà nước bày tỏ sự tự hào về những nỗ lực bền bỉ của cộng đồng NVNƠNN. Đồng thời, khẳng định tinh thần "tương thân tương ái", "tình dân tộc, nghĩa đồng bào" cũng như vị thế NVNƠNN tại nước sở tại qua các đóng góp phát triển kinh tế- xã hội cho nước sở tại và quê hương.

Trại hè Việt Nam là sự kiện thường niên do Ủy ban Nhà nước về NVNƠNN (Bộ Ngoại giao) chủ trì tổ chức từ năm 2003, nhằm tạo điều kiện cho thế hệ trẻ kiều bào trên toàn thế giới về nước tìm hiểu truyền thống, văn hóa lịch sử của dân tộc và giao lưu tăng cường đoàn kết.

Trong hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và hoạt động chào mừng Quốc khánh, khối diễu hành có sự góp mặt của kiều bào tiêu biểu. Đây là những kiều bào có nhiều đóng góp trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và nhiều gương mặt trẻ là trí thức, doanh nhân, nghệ sĩ ở nước ngoài.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, cho biết, bà con kiều bào được trực tiếp tham gia vào các hoạt động chính trị-xã hội quan trọng của đất nước; tham gia đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện trình Đại hội Đảng XIV (2.300 lượt ý kiến), cũng như các vấn đề lớn của đất nước như kinh tế xanh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.... Họ đóng góp nguồn lực vật chất to lớn, thiết thực cho đất nước với nguồn kiều hối năm 2025 đạt mức kỷ lục gần 18 tỷ USD. Đồng thời, giúp đỡ đồng bào trong nước vượt qua khó khăn, gây dựng lại cuộc sống sau thiên tai, bão lũ với gần 45 tỷ đồng và gần 15 tấn hàng hóa, hiện vật.

Nguồn lực chiến lược quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước

Từ khoảng 2,7 triệu người tại gần 90 quốc gia và vùng lãnh thổ năm 2004, đến nay gần 6,5 triệu NVNƠNN sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ; trong đó, khoảng 80% cư trú tại các nước phát triển. Tỉ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao ngày càng tăng, độ tuổi ngày càng trẻ; một số người đã nắm giữ vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị nước sở tại.

Nghị quyết 23 nêu rõ đại đa số đồng bào hội nhập tốt, luôn tích cực gìn giữ truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc và hướng về Tổ quốc, đóng góp quan trọng vào tăng cường quan hệ hợp tác, hữu nghị giữa Việt Nam với các nước, tích cực tham gia vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.

Theo thống kê, những năm gần đây, lượng kiều hối chuyển về Việt Nam duy trì mức cao, khoảng 16-18 tỷ USD mỗi năm. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh luôn là địa phương thu hút kiều hối lớn nhất cả nước, với lượng kiều hối hằng năm đạt xấp xỉ 9-10 tỷ USD, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn kiều hối quốc gia. Trong 10 năm qua, tổng lượng kiều hối chuyển về Việt Nam đạt hơn 190 tỷ USD, cho thấy tiềm năng nguồn lực rất lớn. Trong đó, TP Hồ Chí Minh là địa phương tiếp nhận kiều hối lớn nhất cả nước, chiếm khoảng 60% tổng lượng kiều hối, trở thành nguồn vốn bổ sung quan trọng cho hoạt động đầu tư phát triển kinh tế-xã hội.

Nguồn lực kiều bào không chỉ là những con số hàng chục tỷ USD kiều hối mỗi năm, mà còn là tri thức, kinh nghiệm quản trị, công nghệ và mạng lưới quan hệ toàn cầu. Đây là những yếu tố có giá trị chiến lược trong giai đoạn phát triển mới. 

Kiểu bào cũng chính là nguồn lực mạnh mẽ về kiến thức, kinh nghiệm, đặc biệt là mạng lưới thông tin cơ sở hỗ trợ các cá nhân, doanh nghiệp trong hệ sinh thái khởi nghiệp. Ông Nguyễn Vũ Minh Hoàng - Tổng Thư ký Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: "Hiện có khoảng 500.000 chuyên gia, trí thức trình độ cao gốc Việt đang làm việc trong các lĩnh vực mũi nhọn như AI (trí tuệ nhân tạo), y sinh, năng lượng mới, tài chính, ngân hàng, công nghệ bán dẫn.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, năm 2025, kinh tế - xã hội thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. GRDP (tổng sản phẩm trên địa bàn) của thành phố tăng 8,03%, thu nhập bình quân đầu người đạt gần 8.800 USD. Kết quả đó có sự đóng góp quan trọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đây không chỉ là nguồn vốn bổ sung quan trọng cho nền kinh tế, góp phần ổn định cán cân thanh toán, mà còn phản ánh rõ nét niềm tin của kiều bào đối với môi trường đầu tư, sự ổn định kinh tế và định hướng phát triển của thành phố.

Không chỉ đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế thông qua đầu tư, thương mại, chuyển giao tri thức và kiều hối, kiều bào còn là cầu nối hiệu quả trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường sự hiểu biết, tin cậy giữa Việt Nam với các nước sở tại. Đây cũng là một trong những nguồn lực quan trọng để phát huy sức mạnh mềm quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ về hình ảnh, thương hiệu và uy tín quốc gia.

Chủ trương tạo điều kiện thuận lợi cho NVNƠNN trong sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Nghị quyết số 36-NQ/TW, ngày 26/3/2004 của Bộ Chính trị về công tác đối với NVNƠNN, Kết luận số 14-KL/TW, ngày 11/11/2011 của Ban Bí thư về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động NVNƠNN; Chỉ thị số 45-CT/TW, ngày 19/5/2015 của BCH Trung ương về việc tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa IX về công tác đối với NVNƠNN trong tình hình mới… đã khẳng định tầm nhìn dài hạn trong việc hỗ trợ, chăm lo và phát huy vai trò của NVNƠNN.

Tại Nghị quyết 23, Bộ Chính trị khẳng định Đảng, Nhà nước luôn trân trọng, cầu thị, lắng nghe mọi ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt nhưng không phương hại đến lợi ích quốc gia - dân tộc. Đề cao tinh thần hòa hợp dân tộc; xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai.

Bộ Chính trị cũng xác định rõ công tác người Việt Nam ở nước ngoài là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, đồng bào ta ở trong và ngoài nước; được tiến hành thường xuyên, liên tục, toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, linh hoạt trên cơ sở thế mạnh của từng ban, bộ, ngành, địa phương, phù hợp với pháp luật, phong tục, tập quán của Việt Nam và nước sở tại.