Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ

Những cách làm hay trong phòng, chống tảo hôn và bảo vệ trẻ em ở Phúc Lợi

Nguyễn Hải
Những cách làm hay trong phòng, chống tảo hôn và bảo vệ trẻ em ở Phúc Lợi

Một hình thức tuyên truyền phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Ảnh: Ngân Hà

Không dừng lại ở tuyên truyền bằng những khẩu hiệu, Hội LHPN xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai đang đưa kiến thức pháp luật, kỹ năng tự bảo vệ trẻ em đến từng thôn, từng hộ gia đình. Những cách làm gần gũi ấy góp phần thay đổi nhận thức, ngăn ngừa tảo hôn và phòng, chống xâm hại trẻ em từ sớm.

Từ những buổi truyền thông ở thôn bản

Ở xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai, công tác phòng, chống tảo hôn và xâm hại trẻ em không chỉ được thực hiện qua những buổi tuyên truyền hay khẩu hiệu trên pano, áp phích. Bằng việc đến từng thôn, gặp gỡ từng gia đình, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã đang từng bước đưa kiến thức pháp luật, kỹ năng tự bảo vệ đến gần hơn với người dân, nhất là trẻ em gái ở tuổi vị thành niên.

Đặc thù địa bàn với phần lớn dân cư là đồng bào dân tộc Dao, trong đó vẫn còn người chưa thạo tiếng phổ thông, thậm chí chưa biết chữ, khiến công tác tuyên truyền ở Phúc Lợi không ít trở ngại. Những văn bản pháp luật hay thông điệp khô cứng khó giúp người dân thay đổi những quan niệm đã tồn tại lâu đời. Bởi vậy, Hội LHPN xã lựa chọn cách tiếp cận trực tiếp, gần gũi và phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Các buổi truyền thông được tổ chức lần lượt tại từng thôn, với sự tham gia của cả phụ huynh và trẻ em từ 10 đến dưới 18 tuổi. Những vấn đề nhạy cảm như sức khỏe sinh sản vị thành niên, tảo hôn, xâm hại trẻ em được trao đổi bằng ngôn ngữ dễ hiểu, gắn với những tình huống thực tế.

Chị Thiều Thị Liễu, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội LHPN xã Phúc Lợi cho biết, Hội kết hợp nhiều kênh tuyên truyền, từ các buổi truyền thông trực tiếp, treo pano, áp phích tại nhà văn hóa, khu dân cư, các tuyến đường đến hệ thống loa phát thanh xã, trang Facebook và các nhóm mạng xã hội của Hội.

"Có cách nào chúng tôi cũng vận dụng hết, miễn sao người dân tiếp cận được thông tin. Đặc biệt, với những nội dung liên quan đến trẻ em, Hội tổ chức truyền thông trực tiếp tại thôn, mời cả phụ huynh và các cháu cùng tham gia để mọi người hiểu và có trách nhiệm trong việc bảo vệ trẻ", chị Liễu chia sẻ.

Nội dung các buổi truyền thông được xây dựng bám sát thực tế địa phương. Với chủ đề phòng, chống tảo hôn, người dân được cung cấp kiến thức về khái niệm, nguyên nhân, thực trạng, tác hại đối với sức khỏe, tương lai của trẻ em gái và các quy định pháp luật về độ tuổi kết hôn. Qua đó, giúp phụ huynh, thanh thiếu niên nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa.


Những cách làm hay trong phòng, chống tảo hôn và bảo vệ trẻ em ở Phúc Lợi - Ảnh 1.
Những cách làm hay trong phòng, chống tảo hôn và bảo vệ trẻ em ở Phúc Lợi - Ảnh 2.

Lồng ghép nội dung phòng, chống tảo hôn và xâm hại trẻ em vào các cuộc thi tìm hiểu pháp luật thông qua hình thức sân khấu hóa.

Đối với nội dung bảo vệ trẻ em, các buổi truyền thông chú trọng trang bị kỹ năng tự bảo vệ thông qua hình ảnh minh họa về "Quy tắc vùng đồ bơi", "Quy tắc 5 ngón tay". Các em được hướng dẫn nhận diện hành vi đụng chạm không phù hợp, phân biệt những mối quan hệ an toàn và không an toàn. Đặc biệt, 5 kỹ năng ứng phó khi có nguy cơ bị xâm hại được hướng dẫn cụ thể: nói không thật to; bỏ chạy đến nơi đông người; kêu cứu; báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hoặc trưởng thôn; gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để được hỗ trợ.

Hội còn lồng ghép nội dung phòng, chống tảo hôn và xâm hại trẻ em vào các cuộc thi tìm hiểu pháp luật với sự tham gia của phụ huynh và trẻ em. Thông qua tiểu phẩm hài kịch, câu hỏi đố vui và giải đáp tình huống, những vấn đề vốn khó trao đổi được chuyển tải sinh động, tạo cơ hội để người dân cùng chia sẻ, nâng cao nhận thức.

Tuy nhiên, theo chị Nguyễn Thị Ngần, Ủy viên Ban Chấp hành Hội LHPN xã Phúc Lợi, tuyên truyền tập trung mới là một phần công việc. Điều quan trọng là phải nắm bắt tình hình từ cơ sở, phát hiện sớm những trường hợp có nguy cơ để kịp thời vận động.

Chị Ngần cùng cán bộ Hội thường xuyên phối hợp với Ban công tác Mặt trận thôn, nhà trường đến các gia đình có con trong độ tuổi vị thành niên để tuyên truyền. Chị nhớ lại, cách đây vài năm, khi phát hiện một gia đình dự định tổ chức đám cưới cho con dù chưa đủ tuổi kết hôn, chị cùng cán bộ liên quan đã trực tiếp đến nhà, phân tích quy định pháp luật và những hệ lụy đối với sức khỏe, tương lai của trẻ. Sau quá trình kiên trì vận động, gia đình đã thay đổi nhận thức, không tổ chức đám cưới như dự định.

Từ những trường hợp cụ thể, vai trò của cán bộ phụ nữ cơ sở không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn trực tiếp kết nối, vận động, góp phần ngăn chặn nguy cơ ngay từ mỗi gia đình.

Những cách làm hay trong phòng, chống tảo hôn và bảo vệ trẻ em ở Phúc Lợi - Ảnh 3.

Chị Nguyễn Thị Ngần, Ủy viên Ban Chấp hành Hội LHPN xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai.

Những nguy cơ vẫn còn hiện hữu

Những năm gần đây, xã Phúc Lợi không ghi nhận trường hợp tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống hay xâm hại trẻ em. Tuy nhiên, tình trạng phụ nữ dưới 18 tuổi sinh con vẫn là vấn đề khiến cán bộ phụ nữ trăn trở.

Theo chị Thiều Thị Liễu, nếu năm 2025, toàn xã ghi nhận 7 trường hợp thì đến tháng 10/2026, con số này đã tăng lên 14 trường hợp. Điều đó cho thấy nguy cơ mang thai, sinh con sớm ở trẻ em gái vẫn hiện hữu, dù công tác tuyên truyền được duy trì thường xuyên.

Một trong những khó khăn lớn là có những em sau khi học hết THCS đã nghỉ học, đi làm ăn xa, khiến gia đình, nhà trường và chính quyền cơ sở khó nắm bắt tình hình. Khi cán bộ Hội phát hiện, có trường hợp đã mang thai, việc vận động lúc này chủ yếu tập trung vào thăm hỏi, động viên, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe và hạn chế những hệ lụy.

Chị Liễu cho biết, cán bộ Hội vẫn trực tiếp đến thăm các trường hợp đã phát sinh, tuyên truyền để các em và gia đình nhận thức rõ trách nhiệm chăm sóc con cũng như những ảnh hưởng của việc sinh con sớm. Tuy nhiên, hiệu quả vận động còn phụ thuộc vào nhận thức của từng gia đình và bản thân các em. Vì vậy, phát hiện và tuyên truyền trước khi nguy cơ xảy ra vẫn là giải pháp quan trọng nhất.

Từ thực tế đó, Hội LHPN xã tiếp tục xác định phòng ngừa từ sớm là nhiệm vụ trọng tâm. Các chi hội được giao trách nhiệm nắm bắt tình hình tại thôn bản, đặc biệt quan tâm những gia đình có con trong độ tuổi vị thành niên, trẻ có hoàn cảnh khó khăn, nguy cơ bỏ học hoặc thiếu sự quan tâm của cha mẹ.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cán bộ Hội phối hợp với Ban công tác Mặt trận, trưởng thôn, Đoàn Thanh niên và nhà trường đến tận gia đình gặp gỡ, vận động phụ huynh và các em. Số điện thoại Công an xã và Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 cũng được phổ biến để người dân chủ động phản ánh khi phát hiện dấu hiệu bạo lực, xâm hại.

Từ những buổi truyền thông tại nhà văn hóa thôn đến những lần cán bộ Hội kiên trì đến từng gia đình vận động, công tác phòng, chống tảo hôn và bảo vệ trẻ em ở Phúc Lợi đang được triển khai bằng những việc làm cụ thể. Dẫu vậy, số trẻ em gái sinh con sớm gia tăng cũng là lời nhắc nhở rằng cuộc vận động này không thể dừng lại ở những kết quả bước đầu. Để trẻ em gái có cơ hội tiếp tục học tập, trưởng thành và tự quyết định tương lai, cần sự đồng hành thường xuyên của gia đình, nhà trường, chính quyền và cộng đồng.

Ý kiến của bạn
Bình luận