Những đối tượng sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng khi sinh con và thời gian áp dụng
Ảnh minh họa
Tại cuộc họp góp ý dự thảo Nghị định liên quan đến chính sách dân số, đặc biệt là nội dung hỗ trợ tài chính khi sinh con, các ý kiến đã được tiếp thu, chỉnh sửa nhằm hoàn thiện quy định theo hướng cụ thể, khả thi, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân tiếp cận chính sách.
Làm rõ phạm vi, đối tượng và mức hỗ trợ
Theo báo cáo tại cuộc họp hôm nay (17/3) tại Bộ Y tế, các ý kiến góp ý của các lần trước đã được cơ quan soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý vào dự thảo Nghị định. Trong đó, phạm vi điều chỉnh không chỉ dừng ở việc quy định chi tiết thi hành luật mà còn bổ sung thêm các nội dung hướng dẫn thực hiện.
Một trong những nội dung đáng chú ý là chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con. Cụ thể, dự thảo quy định mức hỗ trợ 2.000.000 đồng cho mỗi trường hợp sinh con. Bên cạnh đó, ngân sách địa phương có thể chủ động bố trí để hỗ trợ cao hơn tùy theo điều kiện thực tế.
Ông Lê Thanh Dũng cho biết, trong quá trình hoàn thiện dự thảo, cơ quan soạn thảo đã làm rõ nhóm đối tượng thụ hưởng thay vì quy định chung chung. Theo đó, chính sách hướng đến 3 nhóm chính: Phụ nữ là người dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ cư trú tại địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.
Ngoài ra, dự thảo cũng tính đến các trường hợp cụ thể như sinh đôi, sinh ba. Đối với nhóm sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, nội dung được chia rõ thành các tình huống như sinh lần thứ nhất là sinh đôi trở lên hoặc sinh lần thứ hai trở lên, bao gồm cả sinh đôi, sinh ba, với điều kiện tại thời điểm đó có con đẻ còn sống.

Dự thảo quy định mức hỗ trợ 2.000.000 đồng cho mỗi trường hợp sinh con
Một điểm mới được nhấn mạnh là việc làm rõ khái niệm "nơi cư trú" và "thân nhân" ngay trong tờ khai để thuận tiện cho người dân khi thực hiện. Theo đó, "nơi cư trú" được xác định theo quy định của pháp luật về cư trú, bao gồm thường trú và tạm trú; "thân nhân" được xác định theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Việc cụ thể hóa các nội dung này nhằm tránh vướng mắc trong quá trình triển khai tại cơ sở.
Đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm tính khả thi khi triển khai
Liên quan đến trình tự, thủ tục hưởng chính sách, dự thảo quy định theo hướng đơn giản hóa tối đa. Người dân chỉ cần kê khai theo mẫu và nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, kiểm tra và quyết định việc hỗ trợ.
Trường hợp không đủ điều kiện hưởng, cơ quan chức năng phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do. Đối với các trường hợp đủ điều kiện, việc chi trả được thực hiện trong thời gian tối đa 6 tháng kể từ khi sinh con, thông qua hình thức trực tiếp hoặc chuyển khoản.
Bên cạnh chính sách hỗ trợ sinh con, dự thảo còn bổ sung nhiều nội dung liên quan đến chăm sóc người cao tuổi tại nhà và tại cộng đồng. Các hoạt động chăm sóc được xác định bao gồm: Cung cấp kiến thức phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh tật. Hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày. Tư vấn, nâng cao đời sống tinh thần. Tạo điều kiện để người cao tuổi duy trì kết nối xã hội và Khám, chữa bệnh theo quy định
Các hình thức tổ chức chăm sóc cũng được mở rộng như câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng hoặc điểm chăm sóc ban ngày. Đối với nội dung này, dự thảo không quy định cứng về việc thành lập mà chỉ đưa ra các nội dung hoạt động cơ bản, nhằm tạo điều kiện để địa phương linh hoạt triển khai phù hợp với thực tế.

Ông Đỗ Xuân Tuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế, phát biểu
Phát biểu tại cuộc họp, ông Đỗ Xuân Tuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm tính cụ thể của Nghị định. Theo đó, các quy định cần làm rõ, nội dung kiểm tra chuyên ngành liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi. Trình tự, thủ tục thực hiện tại cơ sở và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Đặc biệt, cần rà soát toàn bộ dự thảo để bảo đảm không trùng lặp với các quy định đã có trong luật, đồng thời bổ sung những nội dung còn thiếu theo yêu cầu của luật giao.
Theo kế hoạch, dự thảo Nghị định sẽ tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở ý kiến góp ý của các bộ, ngành, tổ chức liên quan. Cơ quan soạn thảo cũng đã gửi văn bản xin ý kiến các đơn vị theo quy định, trong đó có các bộ bắt buộc phải tham gia ý kiến.
Mức hỗ trợ 2.000.000 đồng/lần sinh, áp dụng cho 3 nhóm gồm: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ cư trú tại địa phương có mức sinh thấp; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi (kể cả sinh đôi, sinh ba). Phụ nữ sinh con thứ 2 được nghỉ thai sản 7 tháng, chồng được nghỉ 10 ngày làm việc.
Ngoài ra, hỗ trợ sàng lọc trước sinh 900.000 đồng/lần và sàng lọc sơ sinh 600.000 đồng/lần. Kinh phí do ngân sách địa phương bảo đảm, chi trả một lần (tiền mặt hoặc chuyển khoản) trong tối đa 3 tháng sau sinh hoặc sau khi thực hiện sàng lọc. Chính sách dự kiến áp dụng theo Luật Dân số (hiệu lực từ 1/7/2026).