Nới "van" vốn, mở rộng dư địa tín dụng ngân hàng

Thông tin Ngân hàng Nhà nước đang xem xét nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới đầu tư. Bởi nếu được thông qua, đây không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật trong quản trị hệ thống ngân hàng, mà còn là một thay đổi có thể tác động trực tiếp đến "dòng chảy" vốn trong nền kinh tế.

Về bản chất, việc nâng trần này đồng nghĩa với các ngân hàng có thêm dư địa để chuyển hóa nguồn vốn huy động ngắn hạn thành các khoản tín dụng dài hạn hơn. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho sản xuất, đầu tư hạ tầng và bất động sản đang gia tăng, động thái này được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng, qua đó gia tăng thanh khoản cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, định hướng điều hành chính sách tiền tệ trong giai đoạn hiện nay cũng cho thấy sự dịch chuyển rõ nét. Thay vì tập trung thuần túy vào kiểm soát rủi ro, cơ quan quản lý đang hướng tới sự cân bằng giữa an toàn hệ thống và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao. Điều này phản ánh nhu cầu thực tế của nền kinh tế trong giai đoạn phục hồi và mở rộng đầu tư.

Song song với kênh tín dụng ngân hàng, thị trường vốn đang ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong việc cung cấp nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp. Số liệu 5 tháng đầu năm cho thấy tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt gần 147.400 tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, bất động sản tiếp tục là nhóm ngành dẫn dắt khi chiếm gần một nửa tổng lượng phát hành, với giá trị gần 69.800 tỷ đồng và mức tăng tới 159% so với cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy nhu cầu huy động vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp bất động sản đang tăng trở lại, trong khi kênh trái phiếu tiếp tục đóng vai trò là một "van dẫn vốn" quan trọng bên cạnh tín dụng ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, giá trị trái phiếu được mua lại trước hạn trong 5 tháng đầu năm cũng đạt hơn 81.600 tỷ đồng, tăng gần 33% so với cùng kỳ. Điều này phản ánh sự tái cơ cấu dòng vốn diễn ra khá mạnh, khi doanh nghiệp chủ động đảo nợ hoặc tối ưu hóa cấu trúc tài chính trong bối cảnh mặt bằng lãi suất và điều kiện thị trường có nhiều biến động.

Một điểm đáng chú ý là nhiều doanh nghiệp lớn đang tận dụng đồng thời cả thị trường trái phiếu và thị trường cổ phiếu để mở rộng quy mô vốn, thay vì phụ thuộc đơn lẻ vào tín dụng ngân hàng như trước đây. Xu hướng này cho thấy sự trưởng thành hơn trong chiến lược tài chính doanh nghiệp, đồng thời góp phần đa dạng hóa nguồn cung vốn cho nền kinh tế.

Trong nhóm doanh nghiệp bất động sản, Vinhomes là một ví dụ điển hình. Chỉ trong 5 tháng đầu năm, doanh nghiệp này đã huy động khoảng 15.000 tỷ đồng qua kênh trái phiếu, đứng đầu toàn ngành về quy mô phát hành. Song song với đó, doanh nghiệp cũng triển khai kế hoạch phân phối lợi nhuận ở quy mô rất lớn.

Theo kế hoạch, ngày 30/6 tới đây, Vinhomes sẽ chốt danh sách cổ đông để chi trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ lên tới 60%, tương đương gần 25.000 tỷ đồng được đưa trực tiếp vào nền kinh tế. Trong đó, nhóm cổ đông lớn như Vingroup với tỷ lệ sở hữu khoảng 72% dự kiến nhận về khoảng 18.000 tỷ đồng.

Không dừng lại ở đó, Vinhomes còn dự kiến phát hành thêm khoảng 4,1 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 100%, qua đó nâng vốn điều lệ lên hơn 80.000 tỷ đồng. Đây được xem là một trong những thương vụ tăng vốn lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam, phản ánh chiến lược huy động và tái đầu tư quy mô lớn của doanh nghiệp trong chu kỳ phát triển mới.

Câu chuyện của Vinhomes cũng phần nào phản ánh một xu hướng rộng hơn trong khu vực doanh nghiệp Việt Nam: thay vì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào tín dụng ngân hàng, các doanh nghiệp lớn đang chủ động kết hợp nhiều kênh huy động vốn khác nhau, từ trái phiếu, cổ phiếu cho đến thị trường vốn quốc tế. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng mà còn nâng cao tính linh hoạt trong cấu trúc tài chính.

Trong bối cảnh đó, triển vọng thị trường chứng khoán trong quý III và quý IV/2026 đang được đánh giá tích cực hơn nhờ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: chính sách tiền tệ linh hoạt hơn, tín dụng có xu hướng mở rộng, thị trường trái phiếu phục hồi và các thương vụ huy động vốn quy mô lớn tiếp tục xuất hiện.

Tất cả những yếu tố này đang góp phần cải thiện mặt bằng thanh khoản chung của nền kinh tế. Tuy nhiên, bức tranh vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, khi mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao và hệ thống ngân hàng chịu áp lực thanh khoản do tăng trưởng tín dụng đang cao hơn đáng kể so với tốc độ huy động vốn.

Dù vậy, sự kết hợp giữa định hướng điều hành linh hoạt hơn từ chính sách và sự phát triển ngày càng sâu của thị trường vốn đang mở ra một giai đoạn mới, nơi dòng vốn được phân bổ đa dạng hơn và doanh nghiệp có nhiều lựa chọn hơn trong chiến lược tài chính của mình.