Phụ nữ nông thôn không đứng ngoài nền kinh tế số

Từ chiếc điện thoại đến hành trình mở cõi trên "không gian mạng"

Đến thăm xưởng sản xuất cá khô và tôm khô của Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Hiểu Phát, xã Vĩnh Phong, tỉnh An Giang, phóng viên bắt gặp cảnh chị Lê Thị Kim Thoa - Giám đốc Hợp tác xã - giới thiệu những sản phẩm cá lóc và tôm khô cho nhiều khách hàng khắp mọi miền đất nước.

Chị Thoa chia sẻ, trước đây làm ra sản phẩm có thể mang ra chợ bán bất cứ lúc nào, nhưng từ ngày thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, các mặt hàng sản phẩm không còn bày bán ở chợ như lúc trước nữa. Hợp tác xã cũng thay đổi hình thức kinh doanh, bán các sản phẩm trên các nền tảng số, sàn thương mại điện tử... Thuận tiện hơn khi dùng điện thoại đăng các sản phẩm, rồi cũng từ chiếc điện thoại, chị dùng để thực hiện các buổi livestreams, nên công việc cũng tương đối nhẹ nhàng hơn.

Chị Châu Thị Nương - Phó Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Tà Đảnh - cho rằng, bây giờ thị trường tiêu thụ ngày càng phong phú và đa dạng, đòi hỏi doanh nghiệp phải chú trọng đến tính an toàn của sản phẩm, để người tiêu dùng an tâm, tin tưởng. Buộc doanh nghiệp phải công khai thông tin sản phẩm trên các nền tảng số, để khách hàng dễ dàng tiếp cận với sản phẩm mình cần. Từ những phản hồi của khách hàng, doanh nghiệp đưa ra những phương án nâng cao uy tín sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Hiện doanh nghiệp đã xây dựng website, kết nối fanpage bán hàng, sàn thương mại điện tử và áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc sản phẩm, không chỉ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần đổi mới tư duy sản xuất - kinh doanh, nâng cao năng lực quản lý, từng bước khẳng định thương hiệu sản phẩm trên nền tảng số.

Sản phẩm bán trên các nền tảng số đại diện cho thương hiệu nên không thể làm ăn qua loa, mà để khách hàng tin tưởng và sử dụng lâu dài là cái đích mà doanh nghiệp hướng đến trong thời đại kinh tế số. Hàng ngày ngoài công việc bán hàng trực tiếp và thông qua các kênh đầu mối lấy hàng sỉ, lẽ, chị Châu Thị Nương còn dùng điện thoại khoảng 1 tiếng đồng hồ vào buổi tối để livestream bán hàng trên nền tảng mạng xã hội. Mỗi lần livestream bán khoảng vài chục đơn hàng. Số lượng tuy chưa nhiều, nhưng dần khẳng định vai trò của nền tảng số trong việc giúp người dân bán hàng một cách hiệu quả và tối ưu nhất.

Nhiều chị em phụ nữ cũng cho rằng, lúc đầu chưa biết bán hàng trên điện thoại còn bỡ ngỡ, khi quen rồi thì điện thoại không bao giờ rời xa. Chị Trần Thị Hường (Cà Mau) cho biết, để bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội thành thạo, chị học tập xây kênh, đưa những nội dung giới thiệu sản phẩm một cách sáng tạo nhất để khách hàng dễ chọn lựa. Chưa kể phải biết cách tạo gắn link giới thiệu sản phẩm.., mọi khâu đều thao tác trên điện thoại.

Biến đặc sản quê nhà thành thương hiệu số

Xuất thân từ vùng đất sen Hồng Ngự, chị Ngô Khánh Uyên - Giám đốc Công ty TNHH Nam Huy Đồng Tháp - đã biến những nông sản quen thuộc như sen, chuối, tía tô thành các sản phẩm sấy khô cao cấp đạt chuẩn OCOP 4-5 sao. Nhờ sớm ứng dụng kênh tiếp thị số, thiết kế thương hiệu chuẩn hóa trên sàn thương mại điện tử và sử dụng phần mềm quản trị chuỗi cung ứng, sản phẩm của chị không chỉ phủ sóng các siêu thị lớn trong nước mà còn xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản.

Trong khi đó, tại đất mũi Cà Mau, chị Trần Thị Xoàn (Giám đốc HTX Tân Phát Lợi) đã đi đầu trong việc đưa các sản phẩm tôm khô, mắm tôm, chà bông tôm... bước lên nền tảng số. Chị chủ động dán mã QR truy xuất nguồn gốc trên từng bao bì, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử quốc gia và ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt trong toàn bộ chuỗi giao dịch. Công nghệ đã giúp một HTX nông thôn ở vùng sâu vùng xa tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trên toàn quốc mà không phụ thuộc vào thương lái.

"Phải kiên trì, nỗ lực học hỏi, vừa chế biến vừa rút kinh nghiệm và lắng nghe ý kiến của người tiêu dùng để không ngừng nâng cao chất lượng các loại sản phẩm. Từng bước, các sản phẩm của hợp tác xã được khách hàng ưa chuộng. Hiện, hợp tác xã có 5 sản phẩm đạt OCOP 3 sao cấp tỉnh gồm tôm khô, mắm tôm, mắm lóc, khô cá lóc, khô cá kèo. Hợp tác xã cũng liên kết với nhiều hộ nuôi tôm cá tự nhiên để có nguồn nguyên liệu chất lượng", chị Xoàn cho biết. 

Song hành cùng các sản phẩm OCOP, người nữ giám đốc năng động còn lặn lội sang Hậu Giang học thêm nghề đan lục bình để tạo việc làm cho hơn 300 chị em phụ nữ nông thôn tại tỉnh An Giang.

Tạo sinh kế, lan tỏa năng lượng tích cực

Theo chị Lê Thị Kim Thoa, hợp tác xã Hiểu Phát - đã giúp cho nhiều phụ nữ ở địa phương có được việc làm ổn định. Ngoài công việc ở nhà, ngày nào tại cơ sở sản xuất tôm khô, cá lóc cũng có hàng chục lao động đủ các độ tuổi làm viêc. Tiền lương không cao như các thành phố lớn, nhưng đủ sống. Bên cạnh làm ở hợp tác xã, nhiều chị em còn nhận sản phẩm của hợp tác xã về nhà bán trên các nền tảng mạng xã hội để hưởng hoa hồng, chênh lệch.

Ngoài tiền lương, mỗi tháng nhiều chị em thành viên trong hợp tác xã còn thu nhập khoảng mười mấy triệu từ việc bán hàng trên các nền tảng số. Nhờ vậy công việc của nhiều chị em lúc nào cũng luôn tay, không có thời gian nghỉ.

Với tốc độ các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử ngày càng phát triển mạnh, nhiều chị em phụ nữ đã mạnh dạn phát triển kinh doanh hàng hóa.

Mặc dù đã đạt được những bước tiến đáng khích lệ, chặng đường phát triển kinh tế số của phụ nữ nông thôn miền Tây vẫn còn đối mặt với không ít rào cản như: hạn chế về kỹ năng quản trị doanh nghiệp bài bản và phân tích dữ liệu thị trường. Rào cản về an toàn thông tin và kỹ năng nhận biết các nguy cơ lừa đảo trực tuyến. Khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để nâng cấp trang thiết bị, dây chuyền sản xuất số.

Để dòng chảy kinh tế số tiếp tục lan tỏa sâu rộng, bên cạnh nỗ lực tự thân của các chị em, rất cần sự tiếp sức đồng bộ từ Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp, các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số của Nhà nước, cũng như các chương trình đào tạo kỹ năng số thực chiến từ các tập đoàn công nghệ.

Chị Lê Thị Ngọc Dung - Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh An Giang - cho biết, địa phương thường đẩy mạnh tuyên truyền, vận động khuyến khích hội viên phụ nữ tham gia các hoạt động chuyển đổi số, các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ năng số, nhất là những nội dung gắn trực tiếp với sản xuất, kinh doanh, quản lý bán hàng, thiết kế, quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, livestream bán hàng, thương mại điện tử, giúp chị em tiết kiệm chi phí, thời gian, kết nối khách hàng thuận tiện hơn.

Hình ảnh những người phụ nữ miền Tây chất phác, nở nụ cười rạng rỡ bên những đơn hàng nông sản được chốt liên tục trên trang bán hàng trực tuyến chính là minh chứng sinh động nhất cho tinh thần đổi mới. Chuyển đổi số không chỉ giúp nông sản miền Tây vươn xa, mà quan trọng hơn, nó đã và đang chắp cánh cho phụ nữ nông thôn khẳng định vị thế, làm chủ cuộc sống và đóng góp vào sự phát triển thịnh vượng của nền kinh tế số quốc gia.