Tăng cường ứng dụng công nghệ số, tận dụng mạng xã hội trong phòng, chống tác hại thuốc lá

Trong những năm qua, công tác phòng, chống tác hại thuốc lá tại các địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn cho sức khỏe cộng đồng. Từ thực tế tại cơ sở, chị Nguyễn Thị Thuý – Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Vô Tranh, Thái Nguyên đã có những đánh giá và đề xuất đáng chú ý liên quan đến công tác phòng, chống tác hại thuốc lá.

Theo đó, thời gian qua nhận thức của cán bộ, đảng viên và người dân từng bước được nâng cao; việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại cơ quan, trường học, nhà văn hóa được quan tâm triển khai. Các hoạt động tuyên truyền được lồng ghép linh hoạt thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt chi bộ, đoàn thể, góp phần giảm dần tình trạng hút thuốc nơi công cộng.

Tuy nhiên, việc thay đổi hành vi, đặc biệt với những người đã có thói quen hút thuốc lâu năm, vẫn cần thêm thời gian và sự kiên trì. Từ thực tiễn triển khai, nhiều mô hình hiệu quả đã được hình thành và có thể nhân rộng. Tiêu biểu như mô hình "Cơ quan, đơn vị không khói thuốc" gắn với tiêu chí thi đua hằng năm; xây dựng "Nhà văn hóa – khu dân cư không khói thuốc" với nội quy và biển báo rõ ràng; phát huy vai trò của các tổ chức Hội, Đoàn Thanh niên trong việc tuyên truyền, vận động hội viên, đoàn viên cam kết không hút thuốc. 

Bên cạnh đó, việc lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá vào các phong trào như: "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", "Xây dựng nông thôn mới" cũng mang lại hiệu quả thiết thực. Những mô hình này có ưu điểm là dễ triển khai, phù hợp với điều kiện thực tế và có sức lan tỏa rộng trong cộng đồng.

Dù vậy, công tác truyền thông hiện nay vẫn còn không ít khó khăn, nhất là trong việc tiếp cận giới trẻ. Nội dung tuyên truyền đôi khi còn khô cứng, thiếu hấp dẫn; hình thức truyền thông chưa đa dạng, chủ yếu vẫn là tuyên truyền trực tiếp hoặc qua loa truyền thanh. Trong khi đó, sự phát triển của mạng xã hội cùng với sự xuất hiện của các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới khiến việc kiểm soát thông tin trở nên phức tạp hơn.

Trước thực tế đó, chị Thúy cho rằng cần đổi mới mạnh mẽ cách thức truyền thông: "Cần tăng cường ứng dụng công nghệ số, tận dụng mạng xã hội để truyền tải các thông điệp ngắn gọn, trực quan, dễ tiếp cận. Đồng thời, đưa nội dung giáo dục phòng, chống tác hại thuốc lá vào các hoạt động ngoại khóa, sân khấu hóa, tổ chức cuộc thi trong trường học nhằm tạo sự hứng thú cho học sinh. Việc xây dựng các thông điệp gần gũi, phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là thanh thiếu niên, cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả tuyên truyền.

Chị Nguyễn Thị Thúy cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của chính quyền cơ sở và cộng đồng. Chính quyền cần tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, đưa tiêu chí "không khói thuốc" vào đánh giá thi đua và xây dựng đời sống văn hóa. Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi đầu để tạo sức lan tỏa. Các tổ chức đoàn thể tiếp tục vận động hội viên thay đổi hành vi, xây dựng môi trường sống lành mạnh.

Đồng thời, cộng đồng dân cư cần phát huy vai trò giám sát, nhắc nhở, từng bước hình thành thói quen không hút thuốc nơi công cộng. "Quan trọng nhất vẫn là sự đồng thuận và tham gia tự giác của người dân. Khi mỗi người dân cùng chung tay, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng được một môi trường sống văn minh, không khói thuốc, bảo vệ sức khỏe cho chính mình và cộng đồng", chị Thúy nhấn mạnh.