Giáo viên tiên phong nói không với thuốc lá
Tiết học ngoại khóa về phòng chống tác hại thuốc lá
Trong bối cảnh thuốc lá điện tử ngày càng len lỏi vào trường học, việc “nói không với thuốc lá” không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu. Tại Trường THCS Sơn Vi (Phú Thọ), nội dung này được duy trì đều đặn, thực hiện nghiêm túc, bắt đầu từ những việc nhỏ nhất.
Cô Hoàng Thị Thúy Hằng, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết công tác này gắn chặt với mục tiêu xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh. Mỗi năm học, nhà trường đều có kế hoạch cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ phận. Việc tuyên truyền được áp dụng hằng ngày.
Cô Hoàng Thị Thúy Hằng, Hiệu trưởng nhà trường
Trong các buổi chào cờ, giờ sinh hoạt lớp, hoạt động trải nghiệm, nội dung về tác hại của thuốc lá được nhắc lại nhiều lần, bằng những cách khác nhau. Khi là một câu chuyện ngắn, khi là một tình huống đóng vai, khi lại là vài dòng viết tay trên bảng tin của liên đội... - đủ để học sinh nhớ.
"Trường học không khói thuốc" là tiêu chí thi đua được giáo viên, học sinh nhắc nhau giữ gìn. Cô Hằng bày tỏ: nếu người lớn còn hút thuốc trong khuôn viên trường thì rất khó yêu cầu học sinh làm khác. Vì vậy, 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên đều phải thực hiện nghiêm túc. Sự làm gương ấy đôi khi hiệu quả hơn nhiều lời nhắc nhở.
Ngoài các buổi tuyên truyền chuyên đề, nội dung phòng, chống thuốc lá được lồng ghép vào môn Sinh học, Giáo dục công dân hay các hoạt động hướng nghiệp
Dù vậy, công tác tuyên truyền không phải lúc nào cũng dễ. Theo cô Hằng, khó nhất vẫn là nhận thức của một bộ phận học sinh về thuốc lá điện tử. Nhiều em coi đó là thứ "không nguy hiểm", thậm chí là trào lưu mới lạ. Mạng xã hội, bạn bè cùng trang lứa và những thông tin thiếu kiểm chứng càng khiến việc định hướng trở nên khó hơn.
Một thực tế khác là nhà trường không thể quản lý học sinh mọi lúc, cụ thể như ngoài giờ học, các em tiếp xúc với nhiều môi trường khác nhau, trong khi các sản phẩm thuốc lá điện tử lại ngày càng dễ mua, dễ sử dụng. Điều này khiến việc giáo dục không thể chỉ gói gọn trong cổng trường.
Chính vì thế, Trường THCS Sơn Vi chọn cách làm mềm hơn, đó là giúp học sinh hiểu, thay vì chỉ cấm. Ngoài các buổi tuyên truyền chuyên đề, nội dung phòng, chống thuốc lá được lồng ghép vào môn Sinh học, Giáo dục công dân hay các hoạt động hướng nghiệp. Những kiến thức về sức khỏe, về tác hại lâu dài được đưa vào bài học một cách tự nhiên.
Học sinh hào hứng với những buổi chia sẻ về tác hại của thuốc lá
Các hoạt động ngoại khóa cũng được đẩy mạnh. Học sinh vẽ tranh, viết thông điệp, diễn kịch về tình huống thực tế. Có những tiểu phẩm đơn giản, nhưng lại khiến người xem dễ nhớ vì gần với đời sống của chính các em. Qua đó, việc "nói không với thuốc lá" không còn khô cứng mà trở thành câu chuyện của chính học sinh.
Nhà trường cũng chú trọng trang bị kỹ năng sống. Học sinh được hướng dẫn cách từ chối khi bị rủ rê, cách tự bảo vệ bản thân trước những cám dỗ. Những kỹ năng này không chỉ dùng trong tuyên truyền phòng chống tác hại của thuốc lá mà còn cần thiết cho nhiều tình huống khác trong cuộc sống.
Một điểm đáng chú ý là vai trò của học sinh được phát huy khá rõ. Thông qua các hoạt động của liên đội, chi đội, đội tuyên truyền măng non, chính các em trở thành người truyền đi thông điệp. Khi học sinh nói với nhau, hiệu quả đôi khi cao hơn người lớn nói.
Bên cạnh nhà trường, gia đình cũng được kéo vào cuộc. Các cuộc họp phụ huynh, nhóm liên lạc hay những kênh trao đổi khác đều lồng ghép nội dung này. Nhà trường không đặt nặng trách nhiệm lên phụ huynh, nhưng luôn nhắc rằng sự quan tâm, nhắc nhở từ gia đình có vai trò rất lớn. Một lời hỏi han, một sự để ý nhỏ cũng có thể giúp con tránh xa những thói quen xấu.
Giữ một sân trường không khói thuốc, suy cho cùng, bắt đầu từ những điều rất nhỏ, đó là một lời nhắc, một tấm gương, một hoạt động giản dị. Nhưng nếu làm đủ lâu và đủ thật, những điều nhỏ ấy sẽ dần trở thành nếp sống. Và đó có lẽ là điều mà bất kỳ ngôi trường nào cũng hướng tới
Cô Hoàng Thị Thúy Hằng, Hiệu trưởng Trường THCS Sơn Vi (Phú Thọ)
Theo cô Hằng, hiện nay đa số học sinh đã có nhận thức khá rõ về thuốc lá truyền thống và chủ động tránh xa. Tuy nhiên, với thuốc lá điện tử, vẫn còn không ít em tò mò. Đây là điều khiến nhà trường phải liên tục thay đổi cách tuyên truyền, sao cho gần gũi và dễ tiếp nhận hơn.
Trong quá trình triển khai, mô hình "Trường học không khói thuốc" vẫn là trục chính. Nhưng để phong trào không bị lặp lại, nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động như "Ngày hội nói không với thuốc lá", các cuộc thi sáng tạo thông điệp hay sân khấu hóa. Những hoạt động này không quá lớn, nhưng tạo được sự tham gia tự nhiên của học sinh.
"Nhìn rộng hơn, câu chuyện phòng, chống thuốc lá ở trường học không thể giải quyết trong ngày một ngày hai. Đó là việc lâu dài, cần sự kiên trì từ nhiều phía. Với Trường THCS Sơn Vi, định hướng sắp tới vẫn là tiếp tục làm những việc đã làm, nhưng theo cách mới hơn: tận dụng công nghệ, mạng xã hội, đổi mới hình thức truyền thông để phù hợp với học sinh" - Hiệu trưởng thông tin.
Cô Hằng chia sẻ, mục tiêu cuối cùng không phải là những con số báo cáo, mà là việc hình thành thói quen sống lành mạnh cho học sinh. Khi các em tự hiểu, tự lựa chọn nói không với thuốc lá, lúc đó phong trào mới thực sự có ý nghĩa.
