Tồn tại khoảng cách giữa cam kết và hành động của doanh nghiệp đối với trẻ em châu Á

Một nghiên cứu mới của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đánh giá 1.399 doanh nghiệp niêm yết tại 9 quốc gia châu Á, bao gồm Việt Nam, cho thấy mặc dù phần lớn doanh nghiệp đã công bố cam kết về quyền con người, rất ít doanh nghiệp xác định, đo lường hoặc báo cáo tác động của hoạt động kinh doanh đối với trẻ em. Điều này cho thấy vẫn còn khoảng cách giữa các cam kết được công bố và việc triển khai trên thực tế nhằm bảo vệ và thúc đẩy quyền trẻ em.

Báo cáo "Đặt trẻ em làm trọng tâm: Báo cáo phát triển bền vững tại các nền kinh tế đang tăng trưởng ở châu Á" do UNICEF phối hợp với Trung tâm Quyền Trẻ em và Doanh nghiệp chỉ ra rằng, trẻ em vẫn chưa được phản ánh đầy đủ trong các báo cáo phát triển bền vững của doanh nghiệp, dù các em chiếm khoảng 1/3 dân số tại nhiều quốc gia trong khu vực.

Tại Việt Nam, nghiên cứu đánh giá 109 doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Các doanh nghiệp đạt trung bình 57 trên thang điểm 260, thấp hơn mức trung bình của khu vực là 77,7 điểm. Điều này cho thấy việc lồng ghép quyền trẻ em vào các hoạt động ESG vẫn đang ở giai đoạn đầu. Mặc dù 83% doanh nghiệp báo cáo đã hỗ trợ các sáng kiến vì trẻ em ở cấp cộng đồng, các cam kết chính thức về quyền trẻ em vẫn chưa được thiết lập. Chỉ 37% doanh nghiệp công bố cam kết giải quyết rủi ro về lao động trẻ em, trong khi không có báo cáo nào về cam kết bảo đảm mức lương đủ sống trong chuỗi cung ứng.

Những kết quả này được công bố trong bối cảnh Việt Nam đã ban hành quy định bắt buộc về công bố thông tin phát triển bền vững và đang từng bước hài hòa khuôn khổ báo cáo với các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững. Đây là cơ hội để doanh nghiệp tích hợp quyền trẻ em vào quản trị, quản lý rủi ro, hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng, trên nền tảng những khoản đầu tư hiện có cho trẻ em thông qua các chương trình cộng đồng.

Theo báo cáo, gần 3 trong số 4 doanh nghiệp công bố các cam kết về quyền con người và 88% doanh nghiệp báo cáo các hoạt động cộng đồng dành cho trẻ em dưới hình thức trách nhiệm xã hội hoặc hoạt động thiện nguyện. Tuy nhiên, 1 trong số 20 doanh nghiệp xác định trẻ em là một đối tượng liên quan và chỉ 1 trong 100 doanh nghiệp đánh giá tác động của hoạt động kinh doanh đối với trẻ em.

Khoảng cách này đặc biệt rõ nét ở những lĩnh vực gắn liền các thách thức lớn nhất mà trẻ em trong khu vực đang đối mặt. Chỉ một tỷ lệ rất nhỏ doanh nghiệp công bố các biện pháp giải quyết rủi ro và tác động đối với trẻ em trong các vấn đề biến đổi khí hậu, tác hại trên môi trường mạng, suy dinh dưỡng, lao động trẻ em và điều kiện làm việc của cha mẹ. Chỉ 2% doanh nghiệp đề cập đến trẻ em trong các chiến lược ứng phó với biến đổi khí hậu, dưới 10% doanh nghiệp công nghệ công bố các biện pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. 3% doanh nghiệp cam kết thực hiện các hoạt động tiếp thị có trách nhiệm đối với trẻ em. Ngay cả trong ngành thực phẩm và đồ uống, chỉ 12% doanh nghiệp công bố các chính sách tiếp thị có trách nhiệm trong vấn đề bảo vệ trẻ em.

Đối với vấn đề sử dụng lao động là trẻ em, mặc dù 72% doanh nghiệp đã đưa ra cam kết, chỉ 2% doanh nghiệp công bố cách thức khắc phục khi phát hiện các trường hợp vi phạm và chỉ 3% doanh nghiệp hỗ trợ các nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng cải thiện thực hành trong lĩnh vực này. Tình hình tích cực hơn đối với các chính sách môi trường làm việc thân thiện với gia đình khi các báo cáo phổ biến hơn, tuy nhiên các cam kết về mức lương đủ sống vẫn còn rất hạn chế.