Trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 cho 1 tập thể và 1 cá nhân nhà khoa học nữ
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; GS.TS. Nguyễn Thị Doan (thứ 5 từ trái sang), nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam và bà Lê Thị Thủy (thứ 4 từ trái sang), Ủy viên TƯ Đảng, Bí thư Đảng ủy TƯ Hội LHPN Việt Nam, trao tặng Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025
Sáng 6/3/2026, tại Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Kovalevskaia và Ủy viên TƯ Đảng, Bí thư Đảng ủy TƯ Hội LHPN Việt Nam Lê Thị Thủy đã trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 cho 1 cá nhân và 1 tập thể các nhà khoa học nữ.
Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 được trao cho 01 tập thể và 01 cá nhân gồm: Tập thể các nhà khoa học nữ thuộc Khoa kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Bộ Giáo dục và đào tạo, với cụm công trình "Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt"; GS.TS. Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Bộ Giáo dục và đào tạo.
Phát biểu tại lễ trao giải, GS.TS. Nguyễn Thị Doan, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Kovalevskaia, cho biết: Đến nay, Giải thưởng Kovalevskaia đã trải qua 41 mùa trao giải. Từ kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, được ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn. Các chị đã có nhiều công trình khoa học đóng góp cho sự phát triển của nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, y dược, năng lượng, môi trường, công nghệ chế biến thực phẩm… góp phần tích cực vào việc giảm thiểu tác động tới môi trường, sử dụng nguồn nguyên vật liệu tiết kiệm, thực hiện quy trình sản xuất kinh tế tuần hoàn…
Các chị em phụ nữ đã đóng góp mạnh mẽ giá trị của mình với sự thành công của công trình nghiên cứu được ứng dụng vào sự phát triển bền vững của nước nhà, khẳng định tính đúng đắn của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo… là điều kiện tiên quyết, tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường".
Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Phạm Minh Chính (bìa trái), GS.TS. Nguyễn Thị Doan, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành TW Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam (thứ 2 từ trái sang, hàng trước) và bà Lê Thị Thủy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Trung ương Hội LHPN Việt Nam (bìa phải, hàng trước) trao tặng Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025
Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 nhận được 6 hồ sơ đề cử trao giải thưởng là các cá nhân, tập thể nữ các nhà khoa học có nhiều thành tích xuất sắc. Với quá trình xét chọn Giải thưởng hết sức chặt chẽ, khách quan, dựa vào kết quả công trình nghiên cứu của các tập thể và cá nhân, các thành viên của Ủy ban Giải thưởng làm việc độc lập và báo cáo kết quả với phiên họp chung của Ủy ban.
Ủy ban đã chọn được 01 cá nhân và 01 tập thể có thành tích nghiên cứu khoa học xuất sắc trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. Tập thể và cá nhân nhà khoa học nữ được vinh danh nhận Giải thưởng Kovalevskaia là sự ghi nhận cho những nỗ lực, đam mê nghiên cứu không ngừng và các chị tiếp tục là những người tiếp tục truyền lửa, truyền đam mê nghiên cứu tới các thế hệ trẻ.
Giải thưởng Kovalevskaia là Giải thưởng cao quý mang tên nhà nữ toán học Nga lỗi lạc thế kỷ XIX - Sophia Kovalevskaia (1850-1891). Qua 41 năm hoạt động (từ 1985 đến 2026), đã có 23 tập thể, 58 cá nhân nhà khoa học nữ được nhận giải thưởng với rất nhiều thành tích xuất sắc nổi bật, cống hiến nhiều sáng kiến có tính khoa học và thực tiễn cao. Đây là minh chứng sống động cho sự nỗ lực học tập, nghiên cứu bền bỉ, không ngừng nghỉ của phụ nữ Việt Nam.
Lan tỏa những tấm gương sáng trong cộng đồng khoa học Việt Nam
Tại lễ trao giải thưởng, PGS. TS. Vũ Thu Trang, Phó Trưởng Khoa, Khoa Kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hoá và Khoa học Sự sống, Đại học Bách Khoa Hà Nội, đại diện tập thể các nhà khoa học nữ được nhận giải thưởng, chia sẻ niềm vui, niềm hạnh phúc lớn lao của nhóm nghiên cứu trong nỗ lực đưa giải pháp công nghệ, kỹ thuật nhằm nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, đưa hương vị Việt Nam đến với thế giới, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn, mang lại hiệu quả cho các doanh nghiệp và xã hội.
Đồng thời khẳng định giải thưởng không chỉ là vinh dự lớn mà còn là động lực mãnh liệt để các nhà khoa học tiếp tục cống hiến, đổi mới sáng tạo trong đào tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng nông nghiệp, phù hợp với kỷ nguyên vươn mình của đất nước.
Công trình nghiên cứu của PGS.TS. Vũ Thu Trang
Với GS.TS. Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng - Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp - Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Giải thưởng Kovalevskaia là biểu tượng cao quý vinh danh trí tuệ phụ nữ Việt Nam suốt 4 hơn thập kỷ qua.
"Giải thưởng này không chỉ là sự ghi nhận cho cá nhân tôi, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ cho sức sống và sự đóng góp âm thầm nhưng bền bỉ của đội ngũ nữ trí thức. Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đang bước vào một thời kỳ phát triển mới, nơi mà khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn, mà là tiền đề tất yếu, là "đòn bẩy" cho mọi sự đột phá. Trong dòng chảy đó, vai trò của những nhà khoa học nữ trong lĩnh vực STEM - lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết", GS.TS. Trần Thị Việt Nga chia sẻ.
GS.TS. Trần Thị Việt Nga
* Cá nhân nhận giải thưởng Kovalevskaia năm 2025: GS.TS. Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, là chuyên gia trong lĩnh vực kỹ thuật xử lý nước và nước thải tại Việt Nam, với định hướng nghiên cứu gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của Việt Nam về bảo vệ môi trường, an ninh năng lượng và thích ứng biến đổi khí hậu.
Trong hoạt động nghiên cứu khoa học, GS. Nga đã chủ trì 09 đề tài các cấp (gồm 02 đề tài cấp Nhà nước, 04 đề tài cấp Bộ, 03 đề tài hợp tác quốc tế) và tham gia tổng cộng 20 đề tài khoa học công nghệ; hiện đang chủ trì đề tài Nafosted và dự án trọng điểm SATREPS do Chính phủ Nhật Bản tài trợ giai đoạn 2023-2028. Bà đã công bố 82 bài báo khoa học, biên soạn 06 giáo trình và sách chuyên khảo, 04 chương sách quốc tế, đồng thời là đồng tác giả 01 bằng sáng chế năm 2025 về vật liệu phủ sinh học bảo vệ cống bê tông dẫn nước thải.
* Tập thể nhận giải thưởng Kovalevskaia năm 2025: Tập thể các nhà khoa học nữ với cụm công trình "Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt" thuộc Khoa kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách Khoa Hà Nội.
Các nhà khoa học nữ của tập thể đã chủ trì và tham gia hơn 30 đề tài, dự án hợp tác quốc tế và cấp Nhà nước, Bộ, ngành, trong đó có 21 đề tài cấp Nhà nước và cấp Bộ. Định hướng nghiên cứu xuyên suốt của tập thể là ứng dụng xúc tác sinh học (enzyme và vi sinh vật) nhằm phát triển bền vững các sản phẩm thực phẩm có lợi cho sức khỏe từ nguyên liệu Việt Nam, đồng thời khai thác phụ phẩm ngành thực phẩm để gia tăng giá trị, hướng tới mô hình sản xuất không phế thải và kinh tế tuần hoàn. Tập thể đã phát triển nhiều công nghệ chế biến thực phẩm chức năng cho người mắc bệnh rối loạn chuyển hóa (tiểu đường, tim mạch, cao huyết áp), sản phẩm tốt cho hệ miễn dịch và sức khỏe đường ruột; đồng thời làm chủ các giải pháp biến tính tinh bột, kiểm soát vi sinh và công nghệ lên men hiện đại phục vụ sản xuất công nghiệp quy mô lớn.
3 nữ sinh được nhận học bổng Kovalevskaia năm 2026
Trong khuôn khổ chương trình, học bổng Kovalevskaia năm 2026 sẽ được trao cho 3 nữ sinh Chuyên Toán Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, mỗi em 500 USD/năm trong suốt 3 năm học Phổ thông.
GS.TS. Nguyễn Thị Doan, Nguyên Ủy viên Ban Chấp hành TW Đảng, Nguyên Phó Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam (hàng trên, thứ 2 từ trái sang) và bà Lê Thị Thủy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Trung ương Hội LHPN Việt Nam (hàng trên, bìa phải), trao tặng học bổng Kovalevskaia năm 2026 cho các nữ sinh
Đó là các em:
- Đặng Thị Hương Lan, sinh ngày 17/2/2008, Lớp 12A1 Toán, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Phạm Diệp Linh, sinh ngày 23/2/2009, Lớp 11A2 Toán, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Hà Anh Trúc, sinh ngày 04/2/2010, Lớp 10A3 Toán, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Từ năm 2016, Quỹ Giải thưởng Kovalevskaia đã dành tặng học bổng hằng năm cho 3 nữ sinh xuất sắc của các Lớp Chuyên Toán, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội, nhằm động viên, khuyến khích các em sớm nuôi dưỡng đam mê khoa học. Tính đến nay, đã có 14 nữ sinh được nhận học bổng từ Quỹ Giải thưởng Kovalevskaia.
