Trao quyền cho phụ nữ hướng tới mục tiêu về bình đẳng giới, tăng trưởng bền vững

Hội nghị Phụ nữ 2026 với chủ đề "Trao quyền để phát triển: Phụ nữ trong nông nghiệp và hợp tác xã" mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh năm 2026 được Đại hội đồng Liên hợp quốc chọn là Năm Quốc tế Nữ Nông dân.

Hội nghị Phụ nữ 2026 được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao vị thế của phụ nữ trong lĩnh vực nông nghiệp và hợp tác xã tại Việt Nam cũng như khu vực châu Á - Thái Bình Dương, hướng tới một hệ thống lương thực bao trùm, bền vững và không ai bị bỏ lại phía sau.

Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trong phát triển kinh tế

Tại hội nghị, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, nhấn mạnh: Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trong phát triển kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, đang là mối quan tâm chung của nhiều quốc gia trên thế giới.

Thực tiễn đã cho thấy ngày càng nhiều hợp tác xã được thành lập và điều hành bởi phụ nữ hoạt động hiệu quả, tạo việc làm ổn định cho lao động nữ và góp phần thay đổi diện mạo kinh tế nông thôn. Tại Việt Nam, trong gần 24.000 hợp tác xã nông nghiệp hiện nay, có ít nhất 10% hợp tác xã có phụ nữ tham gia quản lý, điều hành. Con số ấy tuy chưa lớn nhưng đã phản ánh rõ xu hướng phụ nữ đang từng bước khẳng định vị thế trong lĩnh vực vốn trước đây thường được xem là "sân chơi" của nam giới. Đặc biệt, các hợp tác xã do phụ nữ quản lý thường chú trọng hơn tới yếu tố an sinh xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và quyền lợi của người lao động. Đây không chỉ là mô hình sản xuất đơn thuần mà còn là môi trường phát triển cộng đồng nhân văn, nơi phụ nữ vừa làm kinh tế, vừa lan tỏa những giá trị tích cực tới gia đình và xã hội.

"Điều đó cho thấy khi phụ nữ được trao cơ hội và niềm tin, họ không chỉ thay đổi cuộc sống của chính mình, mà còn lan tỏa giá trị tới cả cộng đồng", bà Cao Xuân Thu Vân khẳng định.

Ghi nhận vai trò và những đóng góp lâu dài của phụ nữ trong phát triển nông nghiệp bền vững, bà Chitose Arai, Chủ tịch Ủy ban Phụ nữ, Liên minh HTX quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (IСА-АР), cho biết, Ủy ban Phụ nữ ICA-AP đang thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động đối thoại chính sách, bình đẳng giới và nâng cao vai trò phụ nữ trong kinh tế hợp tác. Năm 2023, tổ chức này đã xây dựng Chiến lược bình đẳng giới hướng tới mô hình hợp tác xã bình đẳng giới tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương với bốn trụ cột gồm: trao quyền kinh tế, trao quyền xã hội, tăng cường kiến thức - giáo dục và thúc đẩy đoàn kết hợp tác.

Ông Balasubramanian (Balu) Iyer, Giám đốc khu vực Liên minh HTX quốc tế khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, khẳng định thêm, phụ nữ không chỉ là lực lượng lao động trong nông nghiệp mà còn là những doanh nhân, nhà lãnh đạo, người chăm sóc cộng đồng và tác nhân thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, phụ nữ vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận đất đai, thị trường, nguồn vốn và các cơ hội phát triển kinh doanh hợp tác xã. Trong bối cảnh đó, các hợp tác xã không chỉ là mô hình kinh doanh mà còn đóng vai trò đối tác quan trọng trong chia sẻ giá trị phát triển, nâng cao kỹ năng, tăng cường năng lực quản trị và hỗ trợ phụ nữ tham gia sâu hơn vào thị trường.

Đòn bẩy nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ nông thôn

Trong nhiều năm qua, kinh tế tập thể và mô hình hợp tác xã đang trở thành "đòn bẩy" quan trọng giúp phụ nữ nông thôn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp. Thông qua hợp tác xã, nhiều phụ nữ đã vượt qua rào cản về vốn, kỹ thuật, thị trường để chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương.

Bà Cao Xuân Thu Vân thông tin thêm, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích phụ nữ tham gia phát triển kinh tế tập thể, xây dựng hợp tác xã. Đồng hành với chủ trương đó, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm thúc đẩy vai trò của phụ nữ trong quản lý, điều hành hợp tác xã. Từ đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị, tổ chức sản xuất kinh doanh đến xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã… nhiều chương trình đã giúp phụ nữ tự tin hơn trên hành trình làm chủ kinh tế.

Không dừng lại ở đó, các hoạt động hợp tác quốc tế còn mang tới nhiều cơ hội tiếp cận mô hình tiên tiến, nâng cao năng lực quản lý và mở rộng kết nối cho đội ngũ nữ lãnh đạo hợp tác xã Việt Nam. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển xanh ngày càng trở nên cấp thiết, vai trò của phụ nữ trong nông nghiệp càng được nhìn nhận rõ hơn. Phụ nữ không chỉ là người lao động trực tiếp mà còn là những người giữ gìn tri thức bản địa, phát triển nông nghiệp hữu cơ, bảo vệ môi trường và duy trì sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Nhiều hợp tác xã do phụ nữ điều hành hiện nay đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ, xây dựng sản phẩm OCOP, phát triển du lịch cộng đồng, đưa nông sản địa phương lên sàn thương mại điện tử và từng bước tham gia thị trường quốc tế. Câu chuyên của bà Đào Thanh Hảo, Giám đốc Hợp tác xã Chè Hảo Đạt, tỉnh Thái Nguyên, là một minh chứng.

Chia sẻ tại Hội nghị phụ nữ 2026, bà Đào Thanh Hảo cho biết, trong hành trình xây dựng và phát triển của hợp tác xã, khó khăn lớn nhất gặp phải không phải là vốn hay máy móc, mà là thay đổi tư duy sản xuất. "Chúng tôi chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất theo tiêu chuẩn; từ bán sản phẩm thô sang xây dựng thương hiệu; từ lao động thủ công sang ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số", bà Thanh Hảo chia sẻ.

Hiện nay, Hợp tác xã Chè Hảo Đạt liên kết sản xuất trên hơn 50ha vùng nguyên liệu chè, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 60 lao động, trong đó có 42 lao động nữ. Thu nhập bình quân đạt khoảng 8–9 triệu đồng/người/tháng.

"Hợp tác xã đã làm thay đổi cuộc đời tôi. Từ một người nông dân sản xuất truyền thống, tôi trở thành người quản lý, người học hỏi không ngừng và người kết nối cộng đồng. Quan trọng hơn, mô hình hợp tác xã đã giúp nhiều phụ nữ địa phương có việc làm ổn định, có thu nhập và tự tin hơn trong cuộc sống. Tôi luôn tin rằng: Khi trao cơ hội cho một người phụ nữ nông dân, chúng ta không chỉ thay đổi một cá nhân, mà thay đổi cả gia đình và cộng đồng", bà Đào Thanh Hảo khẳng định.