Trẻ em bị cuốn sâu vào khủng hoảng ở Trung Đông

Hơn 1,2 triệu trẻ em cần được hỗ trợ

"Mariam mới tròn 2 tuổi cách đây vài ngày nhưng đây đã là lần di dời thứ hai của con rồi", mẹ của Mariam là Nadia, người đang trú ẩn cùng gia đình tại trường Sin El Fil ở thủ đô Beirut (Lebanon) cho biết. Hành lang trường học không còn vang lên tiếng học bài của trẻ nữa. Thay vào đó, nơi đây lại chìm trong im lặng. Đối với Mariam, những bức tường bê tông là một sân chơi quen thuộc đến ám ảnh. Gia đình em nằm trong số hàng chục nghìn người đang tìm kiếm nơi trú ẩn sau khi các cuộc không kích của Israel gia tăng trên khắp miền Nam Lebanon, thung lũng Bekaa và vùng ngoại ô phía Nam Beirut trong những ngày gần đây.

Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) kêu gọi chấm dứt ngay lập tức cuộc chiến ở Trung Đông, đồng thời thúc giục việc tiếp cận nhân đạo không bị cản trở để hỗ trợ hơn 1,2 triệu trẻ em phải di dời ở Iran và Lebanon. Cơ quan này cảnh báo rằng cả một thế hệ đang rơi vào tình trạng khẩn cấp nhân đạo. Phó Giám đốc điều hành UNICEF Ted Chaiban tuyên bố rằng "trên khắp Trung Đông, một thế hệ trẻ em đang bị kéo sâu hơn vào cuộc khủng hoảng" và đang phải trả "một cái giá tàn khốc".

Phát biểu trong một cuộc họp báo tại Cơ quan Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ông Chaiban cho biết, hơn 2.100 trẻ em đã thiệt mạng hoặc bị thương kể từ khi chiến tranh bắt đầu ngày 28/2/2026. Trong đó có 206 trẻ em thiệt mạng ở Iran và 118 trẻ em ở Lebanon. Ngoài thương vong, hàng triệu người đã buộc phải rời bỏ nhà cửa trong bối cảnh mà ông Chaiban mô tả là "các cuộc oanh tạc không ngừng nghỉ", dẫn đến việc sơ tán toàn bộ các khu vực đô thị. Tại Iran, ước tính từ Cơ quan tị nạn của Liên hợp quốc cho thấy, có 3,2 triệu người đã phải di dời, trong đó có khoảng 864.000 trẻ em. 

Tại Lebanon, hơn 1 triệu người đã phải di dời, trong đó có khoảng 370.000 trẻ em. Bạo lực cũng đã buộc khoảng 90.000 người tị nạn Syria phải trở về Syria kể từ khi chiến tranh bắt đầu, cùng với vài nghìn người Lebanon. "Trên khắp Trung Đông, khoảng 44,8 triệu trẻ em đã sống trong các khu vực bị ảnh hưởng bởi chiến tranh trước khi tình hình leo thang. Hậu quả của những gì đang diễn ra hiện nay sẽ kéo dài đối với các em", UNICEF thông báo.

Ông Chaiban lưu ý rằng nhà cửa, trường học, bệnh viện và các dịch vụ thiết yếu mà trẻ em cần đã bị hư hại hoặc phá hủy trong chiến tranh. Ngoài việc khiến trẻ em phải di dời, cuộc chiến tranh đã dẫn đến cái chết của hàng trăm học sinh trên khắp Iran. Bộ Giáo dục Iran thông báo hơn 230 học sinh và giáo viên đã thiệt mạng, trong khi 177 người khác bị thương. Hơn 600 cơ sở giáo dục và văn hóa đã bị phá hủy. Trước tình hình khủng hoảng ngày càng trầm trọng, UNICEF kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và bảo vệ thường dân, đặc biệt là trẻ em, nhóm dễ bị tổn thương nhất.

Tổn thương ngày càng trầm trọng

Theo bà Flutra Gorana, Giám đốc khu vực Trung Đông của tổ chức War Child, khi căng thẳng tiếp tục "leo thang" giữa Israel, Mỹ và Iran, các tiêu đề bài báo tập trung vào các cuộc không kích, hậu quả kinh tế và địa chính trị. Nhưng trên khắp Trung Đông, trẻ em không còn an toàn và lo lắng về một tương lai mờ mịt. Phân tích mới nhất của War Child ước tính hơn 102 triệu trẻ em tại khu vực này hiện có thể gặp nguy hiểm nếu bạo lực tiếp tục "leo thang". 

Khi việc di dời xảy ra đột ngột, trẻ em không được đi học trường học, thói quen sinh hoạt bị đảo lộn cùng với đó là cảm giác thiếu an toàn. Trường học thường được sử dụng làm nơi trú ẩn. Các lớp học không được thiết kế để bảo vệ các gia đình khỏi xung đột. Khi việc học bị gián đoạn, hậu quả có thể kéo dài nhiều năm. Sự gián đoạn kéo dài khiến trẻ em tăng nguy cơ bỏ học vĩnh viễn, phải lao động sớm, tảo hôn, cũng như bị bóc lột. Đối với những đứa trẻ đã từng trải qua chiến tranh, mỗi cuộc khủng hoảng mới lại làm trầm trọng thêm những tổn thương.

Tại Gaza, hơn 20.000 trẻ em đã thiệt mạng và 1 triệu em khác bị tổn thương sâu sắc. Trước căng thẳng "leo thang" giữa Israel, Mỹ và Iran, trẻ em vẫn không có nhà cửa an toàn, không được tiếp cận giáo dục thường xuyên hoặc hỗ trợ sức khỏe tâm thần đầy đủ. Biên giới đóng cửa, cắt đứt những nguồn sống thiết yếu cho các gia đình. Ngay cả trong thời kỳ được gọi là "ngừng bắn", trẻ em vẫn tiếp tục sống trong sợ hãi và bất an.

"Mỗi lần leo thang xung đột mới đều có nguy cơ làm suy yếu các quy tắc được thiết kế để bảo vệ trẻ em khỏi những nỗi kinh hoàng của xung đột. Trẻ em lựa chọn con đường này nhưng lại phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất. Khi xung đột lan rộng, sinh mạng của từng cá nhân dễ dàng biến mất vào những con số thống kê. Điều quan trọng cần nhớ là đằng sau con số 102 triệu người là những đứa trẻ mong muốn những điều mà trẻ em ở khắp mọi nơi đều muốn: Được học tập, được vui chơi, được cảm thấy an toàn và được hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn. 

Nếu bạo lực tiếp tục leo thang, cả một thế hệ tại khu vực Trung Đông có nguy cơ phải gánh chịu tác động tâm lý. Những lựa chọn mà các nhà lãnh đạo đưa ra ngày hôm nay sẽ định hình cuộc sống của những đứa trẻ này trong nhiều thập kỷ tới", bà Flutra Gorana nhấn mạnh.