"Tựa thinh không" và câu chuyện xúc động của người mẹ trước lúc xa con

Dành hết tình yêu cho con dù đang chống chọi với bệnh tật

Sáng 15/5, buổi tọa đàm Mẹ và con và tình yêu cuộc sống, ra mắt sách Tựa thinh không của nữ tác giả Ý Ada d'Adamo đã diễn ra tại Đường sách TPHCM. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Những ngày Văn học châu Âu do EUNIC Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam và Tổng Lãnh sự quán Ý tại TPHCM tổ chức. 

Chỉ chưa đầy 200 trang, Tựa thinh không  là cuốn sách đầu tay và duy nhất mà Ada d'Adamo để lại trước khi qua đời vì căn bệnh ung thư vú giai đoạn cuối. Bà viết cho con gái Daria - đứa trẻ mắc khuyết tật não bẩm sinh nặng, không thể nói, không thể tự chăm sóc bản thân. Nhưng vượt lên trên câu chuyện về bệnh tật hay mất mát, cuốn sách chạm đến độc giả bằng tình mẫu tử vừa dịu dàng vừa đau đớn đến tận cùng.

Tại buổi giao lưu, nhà thơ Trần Lê Sơn Ý cho rằng điều ám ảnh nhất trong cuốn sách chính là cách Ada d'Adamo thể hiện tình yêu với con một cách thực tế, chân thật. 

"Trong suy nghĩ của nhiều người, người mẹ thường phải hy sinh vô điều kiện cho con mình, phải luôn che chở con và không được phép mệt mỏi. Nhưng Ada thừa nhận bà có lúc kiệt sức, có những khoảnh khắc muốn buông bỏ. Chính sự thành thật đó khiến cuốn sách vượt ra khỏi một câu chuyện riêng tư", chị nói.

Theo nhà thơ Sơn Ý, điều giữ một đứa trẻ đứng vững trước cuộc đời không phải là sự bao bọc tuyệt đối, mà là cho chúng cảm giác mình luôn có một nơi để quay về: "Gia đình, tình yêu của người mẹ giống như gốc rễ tinh thần của một con người. Khi đứa trẻ được yêu thương đủ đầy thì sẽ không phải đi tìm sự công nhận ở bên ngoài. Ngoài kia chắc chắn sẽ có sóng gió, nhưng điều quan trọng là chúng luôn biết mình có nơi chờ mình trở về".

Nỗi sợ lớn nhất của một người mẹ 

Trong Tựa thinh không, Ada d'Adamo không viết về cái chết của mình bằng sự bi lụy. Điều khiến bà sợ hãi hơn cả là viễn cảnh Daria ở lại một mình. Nhà văn Huỳnh Trọng Khang nhận định, bi kịch trong văn chương đôi khi không nhằm đẩy nhân vật đến tận cùng đau khổ, mà để họ nhìn thế giới bằng một cảm quan khác.

Trong trường hợp của mẹ con Ada d'Adamo, ung thư và khuyết tật không chỉ là hai bi kịch riêng lẻ. Chúng cùng đặt ra một câu hỏi: giới hạn của tình yêu nằm ở đâu?

Ada từng là một vũ công ballet, dành cả đời để kiểm soát cơ thể mình bằng sự chính xác tuyệt đối. Nhưng rồi bà sinh ra Daria  - đứa trẻ không thể kiểm soát nổi chính cơ thể mình. Khi phát hiện mắc ung thư giai đoạn cuối, điều đầu tiên bà nghĩ đến không phải là mình sẽ sống thêm được bao lâu, mà là: "Ai sẽ chăm sóc Daria khi mình không còn nữa?".

Đó là nỗi sợ của bất kỳ một người mẹ nào trên thế giới này khi chứng kiến bệnh tình của con mình. 

Không chỉ là hồi ký cá nhân, Tựa thinh không còn được xem như một tiếng nói xã hội mạnh mẽ về gánh nặng mà nhiều người phụ nữ đang phải mang. Ada d'Adamo đặt ra hàng loạt câu hỏi nhức nhối: Ai đang chăm sóc những gia đình có con khuyết tật? Hệ thống an sinh ở đâu? Vì sao phần lớn gánh nặng luôn đổ lên vai người mẹ?

Tại buổi tọa đàm, nhiều độc giả bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với áp lực vô hình mà người phụ nữ cần đảm nhận trong hành trình làm mẹ.

Nhà thơ Trần Lê Sơn Ý cho rằng bản năng kết nối khiến người mẹ thường tự nhận lấy trách nhiệm chăm sóc con cái như một điều hiển nhiên. Nhưng điều đó không có nghĩa họ không cần được sẻ chia. "Đôi khi người đàn ông không cần làm gì lớn lao, chỉ cần sự hiện diện thôi cũng đã là một chỗ dựa rất vững vàng cho người phụ nữ", chị nói.

Trong khi đó, nhà văn Huỳnh Trọng Khang nhìn nhận xã hội hiện đại đang dần thay đổi quan niệm về vai trò chăm sóc con cái trong gia đình. "Nuôi một đứa trẻ không thể chỉ là trách nhiệm của riêng người mẹ. Hai phụ huynh phải cùng chia sẻ thì mới có thể đi đường dài với nhau", anh chia sẻ.

Nhà thơ Trần Lê Sơn Ý chia sẻ về trách nhiệm của người mẹ trong gia đình. Video: Hồ Lam