Yên Trạch: Giảm nghèo từ thông tin, bền vững từ nội lực

Từ ngày 1/7/2025, xã Yên Trạch chính thức được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Yên Ninh, Yên Trạch và Yên Đổ. Với diện tích tự nhiên hơn 112 km², dân số trên 23.500 người, Yên Trạch hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển nông – lâm nghiệp hàng hóa, đặc biệt là cây chè và kinh tế rừng.

Thực tiễn cho thấy, nghèo không chỉ bắt nguồn từ thiếu vốn hay thiếu đất sản xuất, mà còn từ "khoảng trống thông tin": thiếu kiến thức thị trường, hạn chế kỹ năng sản xuất, chưa biết cách tiếp cận chính sách và công nghệ mới. Nhận diện rõ điều này, chính quyền Yên Trạch đã xác định giảm nghèo về thông tin là một trụ cột quan trọng trong triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025.

Tại các xóm, thôn, thông tin về chính sách hỗ trợ, vay vốn, mô hình sinh kế được công khai, phổ biến qua nhiều kênh: họp dân, loa truyền thanh, tài liệu hướng dẫn, mạng xã hội cộng đồng. Cán bộ xã, xóm không chỉ "đọc chính sách" mà còn đóng vai trò "phiên dịch", giúp người dân hiểu rõ mình được hỗ trợ gì, cần làm gì và phải chủ động ra sao để thoát nghèo bền vững.

Đồng hành cùng người dân bằng thông tin và sinh kế

Trong giai đoạn 2021–2024, Yên Trạch đã triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững với tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, giải ngân đạt 100%. Điểm nổi bật là các dự án sinh kế không dừng lại ở việc cấp con giống, hỗ trợ ban đầu, mà đi kèm tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quản lý vốn và theo dõi thường xuyên.

Các mô hình như nuôi dê lai sinh sản, chăn nuôi bò cái Lai Sind được triển khai công khai, minh bạch, có sự bàn bạc, giám sát của cộng đồng. Đặc biệt, yêu cầu người dân đối ứng một phần kinh phí đã góp phần thay đổi tư duy trông chờ, ỷ lại. Với dự án nuôi dê, tỷ lệ đối ứng lên tới hơn 41%, cho thấy khi được cung cấp thông tin đầy đủ và tạo niềm tin, người dân sẵn sàng đồng hành cùng chính quyền.

Song song với đó, thông tin về sản xuất an toàn, tiêu chuẩn OCOP, chứng chỉ rừng FSC được truyền tải tới từng hộ, từng nhóm sản xuất. Nhờ vậy, hơn 4.160 ha rừng của xã đã đạt chứng chỉ FSC, 6 sản phẩm OCOP được công nhận, từng bước nâng cao giá trị nông – lâm sản địa phương.

Từ hạ tầng số đến thay đổi tư duy thoát nghèo

Một trong những điểm nhấn của Yên Trạch trong năm 2025 là tập trung "giảm nghèo về thông tin" gắn với chuyển đổi số nông thôn. Hạ tầng viễn thông, Internet được quan tâm đầu tư, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thương mại điện tử, phần mềm truy xuất nguồn gốc, nhật ký sản xuất điện tử.

Không ít hộ trồng chè, trồng rừng lần đầu tiên biết đến khái niệm "thị trường", "thương hiệu", "bán hàng online". Từ chỗ sản xuất manh mún, phụ thuộc thương lái, người dân dần học cách kết nối với hợp tác xã, doanh nghiệp, tham gia chuỗi giá trị. Thông tin, ở đây, trở thành "chất xúc tác" giúp thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang hàng hóa.

Chính quyền xã cũng đặc biệt coi trọng vai trò của người có uy tín trong cộng đồng - những "hạt nhân thông tin" giúp lan tỏa chủ trương, chính sách đến từng hộ nghèo, cận nghèo. Mô hình "mỗi xóm giúp đỡ một hộ nghèo" không chỉ hỗ trợ vật chất, mà quan trọng hơn là chia sẻ kinh nghiệm, động viên tinh thần, khơi dậy ý chí tự lực.

Nhìn về giai đoạn 2026-2030, Yên Trạch đặt mục tiêu trở thành xã nông thôn mới nâng cao, với chiến lược phát triển dựa trên hai trụ cột: kinh tế nông – lâm nghiệp hàng hóa và giảm nghèo đa chiều bền vững. Trong đó, giảm nghèo về thông tin tiếp tục được xác định là nền tảng.

Xã định hướng mở rộng đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế, từ chế biến chè, kinh tế rừng, chăn nuôi đến dịch vụ nông thôn và du lịch sinh thái cộng đồng. Thông tin về thị trường lao động, xuất khẩu lao động, khởi nghiệp nông thôn sẽ được cập nhật thường xuyên, giúp người dân có thêm lựa chọn sinh kế.

Để thực hiện mục tiêu này, Yên Trạch kiến nghị tỉnh Thái Nguyên và các sở, ngành tiếp tục quan tâm hỗ trợ nguồn lực cho truyền thông giảm nghèo, đào tạo kỹ năng số, xúc tiến thương mại và phát triển sản phẩm OCOP. Riêng năm 2026, xã đề xuất bố trí hơn 1,1 tỷ đồng vốn sự nghiệp cho chương trình giảm nghèo bền vững.

Từ một địa bàn còn nhiều khó khăn, Yên Trạch đang từng bước khẳng định hướng đi đúng, giảm nghèo không chỉ bằng tiền hay hiện vật, mà bắt đầu từ việc trao cho người dân "chìa khóa thông tin". Khi người dân hiểu, tin và chủ động hành động, mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau" không còn là khẩu hiệu, mà trở thành hiện thực sống động trên từng nương chè, cánh rừng và trong mỗi gia đình nơi đây.

Trong tiến trình giảm nghèo đa chiều, Yên Trạch không coi thông tin là yếu tố "phụ trợ", mà xác định đây chính là điểm khởi đầu để thay đổi cục diện nghèo đói một cách căn cơ. Khi người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, đúng trọng tâm và phù hợp với trình độ, họ không chỉ biết mình được hỗ trợ gì, mà quan trọng hơn là hiểu vì sao phải thay đổi cách làm ăn, cách tổ chức cuộc sống.

Thực tế triển khai tại Yên Trạch cho thấy, những hộ thoát nghèo bền vững đều có điểm chung như chủ động học hỏi, tích cực tham gia tập huấn, mạnh dạn áp dụng kỹ thuật mới và biết tìm kiếm thông tin thị trường. Thông tin vì thế trở thành "đòn bẩy mềm" nhưng có sức lan tỏa mạnh, giúp người dân từng bước thoát khỏi vòng luẩn quẩn của sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp.

Công tác truyền thông giảm nghèo tại cơ sở cũng đang được đổi mới theo hướng gần dân, dễ hiểu, dễ nhớ. Thay vì tuyên truyền dàn trải, xã tập trung vào các nội dung thiết thực như: cách sử dụng vốn vay hiệu quả, phòng tránh rủi ro trong chăn nuôi, kỹ năng bán hàng qua mạng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông nghiệp. Mỗi cán bộ cơ sở trở thành một "tuyên truyền viên", mỗi buổi sinh hoạt thôn xóm là một "lớp học thông tin" gắn với đời sống.

Giảm nghèo về thông tin ở Yên Trạch vì thế không chỉ là nhiệm vụ của riêng chính quyền, mà là quá trình tương tác 2 chiều giữa Nhà nước và người dân. Khi thông tin được trao đi đúng lúc, đúng cách, niềm tin được củng cố, ý chí vươn lên được khơi dậy. Đó chính là nền tảng quan trọng để Yên Trạch hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững, tiến tới xây dựng một vùng nông thôn mới nâng cao – nơi mỗi người dân đều có cơ hội tiếp cận tri thức, làm chủ sinh kế và tương lai của chính mình.