Đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động

Bên cạnh yêu cầu điều chỉnh thẩm quyền quản lý theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh đối với dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, cắt giảm 4 thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện và đơn giản hóa việc khai báo máy móc, thiết bị.

Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có huấn luyện không bảo đảm chất lượng và cản trở người lao động cung cấp thông tin, phối hợp xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng nay (ngày 21/10), dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Cắt giảm thủ tục, điều chỉnh thẩm quyền quản lý

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động nhằm thể chế hóa Chỉ thị số 31 ngày 19/3/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động; đồng thời thực hiện các chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Theo Bộ trưởng, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Thanh tra và nghị quyết của Quốc hội đặt ra yêu cầu hoàn thành xử lý các văn bản chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy trước ngày 1/3/2027. Bên cạnh đó, Luật Đầu tư đã cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện liên quan trực tiếp đến lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động, đòi hỏi phải sửa đổi luật để bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Sau 10 năm thi hành, một số quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phát sinh bất cập về thẩm quyền quản lý nhà nước, thanh tra, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm quản lý nhà nước thống nhất, thông suốt, đồng thời luật hóa các nội dung phân quyền, phân cấp đang được thực hiện trong giai đoạn chuyển tiếp.

Dự thảo Luật gồm 3 điều, quy định về nội dung sửa đổi, bổ sung, điều khoản thi hành và điều khoản chuyển tiếp; không thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và tập trung vào 3 nhóm nội dung cấp bách: các quy định chịu tác động từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp; thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; và các quy định cần sửa đổi trực tiếp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Về tổ chức bộ máy và phân cấp quản lý, dự thảo sửa đổi tên cơ quan cho phù hợp với tổ chức bộ máy mới; điều chỉnh quy định về thanh tra, kiểm tra theo Luật Thanh tra; sửa đổi quy định về khai báo, điều tra, thống kê, báo cáo tai nạn lao động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Dự thảo cũng sửa đổi Điều 83 về trách nhiệm quản lý nhà nước theo yêu cầu phân công, phân cấp; điều chỉnh trách nhiệm xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia theo Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; sửa đổi thành phần Hội đồng quốc gia, Hội đồng cấp tỉnh về an toàn, vệ sinh lao động. Đồng thời, dự thảo bãi bỏ Điều 33 về phân công trách nhiệm quản lý máy, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cắt giảm một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; cắt giảm 4 thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện và đơn giản hóa một thủ tục khai báo máy, thiết bị, vật tư theo hướng chỉ khai báo khi đưa vào sử dụng.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo chuyển nhiệm vụ tiếp nhận khai báo tai nạn lao động chết người hoặc tai nạn làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên từ công an cấp huyện sang công an cấp xã. Đồng thời, chuyển nhiệm vụ tiếp nhận, thống kê, báo cáo tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến người lao động không theo hợp đồng từ Ủy ban nhân dân cấp huyện về cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Chính phủ đề nghị Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành dự án luật. Hồ sơ dự án được chuẩn bị đầy đủ theo quy định, phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, nhất là với các dự án luật liên quan đến lĩnh vực lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội đang được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai.

Về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động trong công tác an toàn, vệ sinh lao động, Ủy ban tán thành việc tiếp thu, chỉnh lý quy định yêu cầu người sử dụng lao động chấp hành yêu cầu, kết luận, quyết định thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, bảo đảm thống nhất với pháp luật về thanh tra và kiểm tra.

Đối với quyền và trách nhiệm của công đoàn, Ủy ban nhất trí bổ sung trách nhiệm của công đoàn cấp trên cơ sở trong trường hợp người lao động phát hiện người sử dụng lao động có dấu hiệu xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng về an toàn, vệ sinh lao động.

Về quy định huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, Ủy ban tán thành việc sửa đổi để thực hiện chủ trương cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, cơ quan thẩm tra lưu ý các văn bản hướng dẫn thi hành luật cần bảo đảm không phát sinh trở lại điều kiện đầu tư kinh doanh, giấy phép đã được cắt giảm.

Liên quan đến việc khai báo khi sử dụng máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, Ủy ban ghi nhận Chính phủ đã cơ bản tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan chủ trì thẩm tra. Ủy ban đề nghị nghiên cứu quy định giao Chính phủ xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử, mã định danh để quản lý thường xuyên toàn bộ vòng đời máy móc, thiết bị, bảo đảm đồng bộ với các biện pháp hậu kiểm.

Đối với việc khai báo, điều tra tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng, Ủy ban ghi nhận việc Chính phủ tiếp thu ý kiến, giao quy định chi tiết về trình tự, thủ tục và các nội dung liên quan đến tổ chức điều tra tai nạn lao động. Đồng thời, đề nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế phát hiện, báo tin, tiếp nhận và xử lý thông tin trong các quy định pháp luật có liên quan để hoàn thiện cơ chế khai báo tai nạn lao động.

Ngoài ra, Ủy ban đề nghị bổ sung hành vi huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động không bảo đảm chất lượng theo quy định của luật; hành vi người sử dụng lao động chi phối, cản trở, gây khó khăn cho người lao động trong việc cung cấp thông tin, phối hợp xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp xảy ra tại nơi làm việc.