Đề xuất tiếp tục hỗ trợ BHYT cho 1,3 triệu người dân tộc thiểu số
Hướng dẫn, tuyên truyền người dân tộc thiểu số tham gia Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế. Ảnh: BHXH Việt Nam
Bộ Y tế đề xuất tiếp tục hỗ trợ bảo hiểm y tế (BHYT) cho khoảng 1,3 triệu người dân tộc thiểu số ở địa bàn vừa ra khỏi danh sách địa bàn khó khăn. Theo đó, Bộ đề xuất tiếp tục hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng từ ngày 1/11/2026, tránh gián đoạn thẻ khi chính sách hiện hành hết hiệu lực.
Khoảng 1,3 triệu người có nguy cơ gián đoạn
Theo Bộ Y tế, Nghị định số 75/2023/NĐ-CP, ban hành ngày 19/10/2023, đã bổ sung nhóm người dân tộc thiểu số sinh sống tại các xã khu vực II, khu vực III và thôn đặc biệt khó khăn giai đoạn 2016-2020, nhưng không còn thuộc danh sách này ở giai đoạn 2021-2025, vào diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng BHYT.
Mức hỗ trợ tối thiểu là 70%, thực hiện trong 36 tháng và kết thúc vào ngày 31/10/2026. Qua gần 3 năm, chính sách đã giúp duy trì tham gia BHYT cho bình quân khoảng 2 triệu người dân tộc thiểu số mỗi năm.
Theo Bộ Y tế, năm 2025 có hơn 2,04 triệu người tham gia, ngân sách nhà nước hỗ trợ khoảng 1.810 tỷ đồng.
Theo ước tính của Bộ Y tế, đến tháng 10/2026 vẫn còn 1.413.686 người đang được ngân sách hỗ trợ theo Nghị định 75. Nếu chính sách không được tiếp tục sau ngày 31/10/2026, khoảng 1,3 triệu người có thể không còn được hỗ trợ.
Điều đáng lo nhất nằm ở sự chênh lệch giữa các địa phương. Hiện có 15 tỉnh, thành phố dùng ngân sách địa phương hỗ trợ toàn bộ phần 30% còn lại. Có 2 địa phương hỗ trợ từ 5% đến dưới 30%. Tuy nhiên, có 17 tỉnh, thành phố chưa có chính sách hỗ trợ thêm. Ở nhóm này, người dân sẽ phải tự đóng toàn bộ mức đóng thay vì chỉ 30% như hiện nay, tức số tiền phải nộp tăng khoảng 3,3 lần.
Bộ Y tế nhận định phần lớn đối tượng thuộc diện hộ thu nhập thấp, nên nguy cơ ngừng tham gia BHYT là rất lớn. Hệ lụy trước mắt là gián đoạn giá trị sử dụng thẻ, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khám, chữa bệnh, đặc biệt với người mắc bệnh mạn tính cần điều trị thường xuyên, dài ngày. Về lâu dài, điều này làm tăng gánh nặng chi phí y tế và ảnh hưởng đến mục tiêu duy trì, mở rộng tỷ lệ bao phủ BHYT.
Đơn cử như tỉnh Lào Cai, từ ngày 1/11/2026, khoảng 39.000 người dân tộc thiểu số trong tỉnh sẽ không còn được ngân sách hỗ trợ mức đóng BHYT theo Nghị định 75. Mức đóng toàn phần khoảng 1,3 triệu đồng mỗi người, là khoản đáng kể với những hộ đông nhân khẩu. Cụ thể hơn, tại xã Xuân Ái, gần 6.000 người thuộc diện bị ảnh hưởng.
Tỷ lệ bao phủ BHYT của Lào Cai hiện đạt 92,46% và có thể giảm khoảng 2,3% nếu không có giải phápkhắc phục tình trạng nêu trên. Qua đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu 97% người dân trên địa bàn tham gia BHYT trong năm 2026.
Đề xuất tiếp tục hỗ trợ từ 1/11/2026
Người dân tộc thiểu số tìm hiểu thông tin về Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế
Trước thực tế đó, Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tiếp tục hỗ trợ mức đóng BHYT cho nhóm đối tượng này. Cụ thể, ngân sách nhà nước tiếp tục hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng kể từ ngày 1/11/2026, cho đến khi Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP được ban hành và có hiệu lực. Cách thiết kế này nhằm bảo đảm tính liên tục, không để xảy ra "khoảng trống" giữa hai văn bản.
Về kinh phí, theo Tờ trình, ngân sách dự kiến chi khoảng 207 tỷ đồng để hỗ trợ 70% mức đóng cho khoảng 1,3 triệu người trong hai tháng cuối năm 2026. Giai đoạn 2027-2030, kinh phí bình quân khoảng 1.243 tỷ đồng mỗi năm.
