Gia tăng tình trạng lệ thuộc thuốc tiêm giảm cân

Giảm cân để thay đổi cuộc sống

Tanya Hall bắt đầu dùng Wegovy để chứng minh một điều, khi cân nặng giảm, cô cảm thấy mọi người đối xử tôn trọng với mình hơn. Trong vài tháng đầu dùng thuốc, Tanya bị mất ngủ, buồn nôn, đau đầu và thậm chí rụng tóc. Những vấn đề này có thể không do thuốc trực tiếp gây ra mà tác dụng phụ tiềm tàng của việc giảm cân quá nhanh. Bù lại, kết quả về cân nặng đúng như kỳ vọng: Cô giảm khoảng 22kg. Giờ đây, sau hơn 18 tháng, Tanya giảm được 38kg và đã nhiều lần cố gắng ngừng dùng Wegovy. Nhưng mỗi lần như vậy, chỉ sau vài ngày, cô lại ăn uống mất kiểm soát đến mức chính bản thân cũng kinh hãi.

Nhà sản xuất Wegovy, hãng Novo Nordisk, cho biết, thuốc cần được sử dụng theo khuyến nghị của nhân viên y tế, đồng thời cân nhắc kỹ các tác dụng phụ. Bác sĩ đa khoa chuyên về lối sống Hussain Al-Zubaidi lưu ý, việc ngừng dùng thuốc giảm cân có thể giống như "nhảy xuống vực thẳm". "Cảm giác thèm ăn quay lại rất nhanh, và trong vòng 1 đến 3 năm sau khi dừng thuốc, nhiều người có thể sẽ tăng lại từ 60 - 80% cân nặng".

Ellen Ogley chia sẻ: "Tôi từng ăn uống vô độ vì cảm xúc. Vui cũng ăn, buồn lại càng ăn nhiều nữa. Tôi hoàn toàn không kiểm soát chế độ ăn uống của mình". Nhưng từ khi bắt đầu sử dụng thuốc tiêm giảm cân, điều đó thay đổi. "Tiếng thúc giục phải ăn" biến mất, giúp Ellen xây dựng lại mối quan hệ với việc ăn uống, tìm hiểu về dinh dưỡng và thiết kế một chế độ ăn lành mạnh hơn. 

Ellen dùng thuốc trong 16 tuần, sau đó giảm liều dần trong sáu tuần, và tổng cộng giảm được 22kg. Khi cân nặng giảm, cô tập thể dục nhiều hơn; những lúc buồn bã, thay vì tìm đến đồ ăn, cô chọn chạy bộ. Tuy nhiên, sau khi ngừng sử dụng Mounjaro, cân nặng bắt đầu tăng trở lại, điều mà Ellen thừa nhận khiến cô "hơi rối trí".

Đứng giữa kiểm soát và phụ thuộc

Cơ quan giám sát dược phẩm của Anh (NICE) khuyến nghị, bệnh nhân cần được tư vấn liên tục và có kế hoạch theo dõi trong ít nhất một năm sau khi ngừng thuốc, nhằm giúp họ duy trì những thay đổi thực chất trong lối sống, giữ cân nặng ổn định và quan trọng hơn là bảo vệ sức khỏe lâu dài. 

Trong vài tháng gần đây, cân nặng của Tanya hầu như không thay đổi và cô cảm thấy thuốc gần như không còn tác dụng. Dù vậy, cô không có ý định ngừng sử dụng.

Sau khi đạt đến mức cân nặng khiến bản thân thấy thoải mái, mỗi lần nghĩ đến việc dừng thuốc, nỗi lo tăng cân trở lại quá lớn, khiến cô phải tiếp tục. "Suốt 38 năm tôi sống trong tình trạng thừa cân, giờ tôi đã giảm được 38kg. Vì vậy, một phần nào đó tôi thấy mình như bị phụ thuộc, phải duy trì dùng thuốc vì cảm giác nó mang lại - cảm giác rằng tôi đang kiểm soát được mọi thứ", Tanya nói.

Tiến sĩ Al-Zubaidi nhấn mạnh: "Điều quan trọng là phải có chiến lược khi rút lui". Nếu thiếu sự hỗ trợ trong giai đoạn chuyển tiếp, mối quan hệ không lành mạnh của xã hội với thực phẩm sẽ tiếp tục tái diễn, khiến thay đổi thực chất rất khó xảy ra. Trên thực tế, việc ngừng thuốc giảm cân với nhiều người như một trò chơi may rủi. Lối sống, mức độ hỗ trợ, yếu tố tâm lý và thời điểm đều ảnh hưởng đến kết quả sau khi dừng thuốc.

Tanya tiếp tục sử dụng thuốc và ý thức rõ cả lợi ích lẫn rủi ro của lựa chọn này. Trong khi đó, Ellen cho rằng hành trình ấy đã khép lại. Cô đã giảm tổng cộng hơn 51kg. "Tôi muốn mọi người biết rằng cuộc sống sau khi ngừng Mounjaro vẫn có thể bền vững", cô nói.

Đầu tháng 12 vừa qua, WHO đã ban hành hướng dẫn mới, khuyến nghị sử dụng thuốc để điều trị béo phì. Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, cho biết: "Hướng dẫn mới của chúng tôi nhận định rằng, béo phì là một bệnh mãn tính có thể được điều trị bằng phương pháp chăm sóc toàn diện và suốt đời". Theo WHO, việc chỉ dựa vào thuốc không thể giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng sức khỏe toàn cầu này, cần coi đây là một bệnh lý mãn tính phức tạp, có thể phòng ngừa và điều trị.