Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ
Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới

HỌA SĨ VĂN DƯƠNG THÀNH: VẼ HỒN VIỆT, NỐI NHỊP VĂN HÓA RA THẾ GIỚI

Chan chứa theo hai tiếng "quê hương" qua công ơn sinh thành, lớn lên theo những tháng ngày sơ tán thời chiến, ấn tượng với vốn cổ trong văn hóa dân gian nơi lớp học đình làng…; những mảnh ghép tưởng rời rạc ấy lại tạo nên một họa sĩ Văn Dương Thành rất Việt, vang danh tận trời Âu. Không chỉ khiến người xem rung động với những sáng tác giàu cảm xúc, bà còn ghi dấu ấn bền bỉ với vai trò một "đại sứ" nối nhịp văn hóa Việt Nam ra thế giới hơn nửa thế kỷ qua.

+ Trải qua thời gian dài sống và làm việc tại nước ngoài, điều gì ở quê hương khiến bà nhớ nhiều nhất? Đối với bà, hai tiếng quê hương có ý nghĩa như thế nào?

Đối với tất cả mọi người, quê hương là cội nguồn của cuộc đời như lời hát "Thế giới mênh mông, mênh mông không bằng nhà mình"trong bài "Mẹ tôi" của nhạc sĩ Trần Tiến. Dẫu trải qua nhiều cái Tết nơi miền tuyết trắng nhưng bên trong phòng tôi vẫn là bức tranh hoa chuối với cảnh đồng quê Việt. Đối với nghệ thuật thị giác như hội họa thì hình ảnh quê hương lại càng sâu đậm và luôn xuất hiện trong tất cả các tác phẩm. Quê hương không chỉ là nơi mình sinh ra, không chỉ là gia đình nhỏ, không chỉ là bạn bè ấu thơ hoặc bạn bè khi mình thành đạt. Quê hương sâu nặng trong tim từ khi còn thơ ấu cho đến khi tóc điểm sương, dù thành công rực rỡ đến đâu thì trong một phút lắng đọng, tâm hồn ai cũng hướng về quê nhà.

Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới - Ảnh 1.

Họa sĩ Văn Dương Thành

Từ thơ bé, tôi được tiếp xúc với ruộng lúa, biển cả bao la, núi rừng hùng vĩ… Không chỉ mang hơi thở của thiên nhiên, cây cỏ, vẻ đẹp quê hương còn nằm trong hình dáng những mái đình cong cong, các bức tượng nghệ thuật tinh xảo. Chính được uống nước từ mạch nguồn đó mà tranh Văn Dương Thành được nhận diện, gây chút dấu ấn trong lòng người thưởng thức.

+ Bà được đồng nghiệp, các nhà ngoại giao, chính khách… thân thương gọi với danh xưng "Đại sứ văn hóa Việt". Qua các tác phẩm của bà, công chúng nhiều nước trên thế giới cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên, con người và văn hóa Việt Nam. Đây đơn thuần là định hướng nghệ thuật hay còn là một lời nhắn gửi/sứ mệnh nào khác mà bà muốn gửi gắm?

Quê hương là nguồn cảm hứng vô tận giúp tôi ngày đêm trăn trở và sáng tác được 2.200 bức tranh như bây giờ. Những bức tranh Văn Dương Thành được lưu giữ tại 12 viện bảo tàng mỹ thuật quốc gia, trong đó yếu tố thừa kế của nền mỹ thuật dân gian có vai trò quan trọng để nhận diện một người họa sĩ Việt Nam mặc dù đào tạo nhiều năm ở nước ngoài vẫn giữ được bản sắc của quê hương.

Đại sứ Mông Cổ tại Việt Nam Ganbaatar Hulan
"Qua hơn 5 thập kỷ sáng tác, hội họa của họa sĩ Văn Dương Thành đã cho thấy sự đối thoại giữa truyền thống nghệ thuật Việt Nam và những ảnh hưởng của nghệ thuật hiện đại phương Tây. Tại đó, các hình ảnh gần gũi như phố cổ Hà Nội, hoa, phong cảnh, phụ nữ và trẻ em luôn được thể hiện qua màu sắc sống động và nét cọ giàu biểu cảm".

Phía sau mỗi bức tranh là những tháng ngày lao động, suy tư và sáng tạo. Khi tác phẩm được trao đi, người nghệ sĩ không chỉ trao một bức tranh mà còn gửi gắm vào đó tâm huyết, tình yêu, ký ức và những ước mơ. Khi nghệ sĩ vẽ bằng tất cả tình yêu dành cho thiên nhiên, con người và cho đất nước, thì văn hóa dân tộc tự nhiên sẽ hiện diện trong tác phẩm. Nói cách khác, người vẽ chỉ cần sống chân thành với cảm xúc và cái đẹp, thì một cách mềm mại và tự nhiên nhất, họ sẽ trở thành "đại sứ" giới thiệu vẻ đẹp Việt Nam đến với người xem, với bạn bè quốc tế.

Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới - Ảnh 2.

Họa sĩ Văn Dương Thành vẽ cầu Long Biên

Mỗi nghệ sĩ đều đang ghi chép lịch sử bằng chính ngôn ngữ nghệ thuật mang dấu ấn riêng. Tất cả đều trở thành những người lưu giữ, truyền tiếp sức sống văn hóa dân tộc. Những tác phẩm nghệ thuật không chỉ hiện diện trong các bộ sưu tập mà còn trở thành nguồn lực hỗ trợ cộng đồng, đồng thời góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa và tình hữu nghị giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Nghệ thuật không cần phiên dịch hay giải thích bằng lời. Nghệ thuật tác động trực tiếp vào cảm xúc, khiến con người rung động, yêu mến và trở nên nhân ái hơn.

Sinh tại Phú Yên và lớn lên ở Hà Nội, Văn Dương Thành đã có một thời gian dài theo học tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Năm 1980, bà công tác tại Viện Nghiên cứu Văn hóa Nghệ thuật, trước khi sang Thụy Điển giảng dạy mỹ thuật vào năm 1987.

Từ năm 20 tuổi, tranh của Văn Dương Thành đã được sưu tập và đưa vào Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Qua hơn nửa thế kỷ sáng tác, bà thực hiện hơn 2.200 tác phẩm, tổ chức hơn 115 triển lãm cá nhân. Tranh của nữ họa sĩ hiện diện trong 16 bảo tàng và bộ sưu tập ở Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới như Thụy Điển, Singapore, Ba Lan, Romania, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Ấn Độ, Mông Cổ...

Văn Dương Thành là người Việt đầu tiên hai lần được tuyển chọn vào chương trình Nghệ thuật đặc sắc quốc tế của CFM - Snecma Mỹ - Pháp vào các năm 1995 và 1997. Tranh của bà cũng được nhiều nhà sưu tập nghệ thuật uy tín trên thế giới trân trọng, lưu giữ.

Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới - Ảnh 3.

Tác phẩm "Ruộng bậc thang"

+ Trong suốt thời gian qua, bà đã có nhiều đóng góp đối với các hoạt động thiện nguyện tại quê nhà Việt Nam. Xin bà chia sẻ cụ thể hơn về những hoạt động này? Bà muốn đóng góp gì cho quê hương?

Song hành cùng nghệ thuật, Văn Dương Thành luôn lặng lẽ dành nhiều tâm huyết cho các hoạt động thiện nguyện. Tôi là một người sinh ra và lớn lên tại đất nước trải qua rất nhiều cuộc chiến tranh gian khó và mất mát. Tôi muốn được theo lời dạy của ba má, chia sẻ sự may mắn và kiến thức của mình đến với các em nhỏ, các bạn sinh viên. Sau nhiều năm học tập tại trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, 4 năm ở Đại học Sư phạm Ngoại ngữ và 3 năm cao học ở Thụy Điển, tôi thấy mình rất may mắn được đem những kiến thức này chia sẻ trong các giờ giảng bài tại nước ngoài cũng như tại quê hương. 

Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới - Ảnh 4.

Họa sĩ Văn Dương Thành bên học trò nhí

Trong nhiều năm qua, tôi được các thầy cô giáo ở trường khiếm thị Nguyễn Đình Chiểu, Hà Nội, trường Marie Curie, trường Capital Sóc Sơn, trường VinUni. trường Tiểu học An Dương, trường Tiểu học Bùi Quốc Khái, Làng trẻ em SOS mời đến giảng dạy và cùng vẽ tranh với học sinh. Có những em đã đi theo hội họa và rất thành công ở nước ngoài, có những em khuyết tật nhưng rất đam mê luyện tập hội họa và được giải thưởng hằng năm trong các cuộc thi trong nước và quốc tế... Mỗi lần xem tranh của các em đầy sáng tạo, đầy tình yêu, đầy tính nhân văn. tôi rất xúc động.

Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới - Ảnh 5.
Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới - Ảnh 6.
Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới - Ảnh 7.

Nét cọ, nét tranh

Ngoài việc tham gia giảng dạy, tôi sáng tác những bức tranh sơn dầu hoặc sơn mài để các cơ quan, mặt trận tổ quốc địa phương đấu giá gây quỹ trao tặng cho cụ già neo đơn ở Hòa Hiệp (Phú Yên), ở An Dương (Hà Nội); gây quỹ trồng rừng ở Lạng Sơn và Đắk Lắk; tặng học bổng, gạo, quần áo cho các cháu nghèo vượt khó ở Phú Yên, Hà Tĩnh…

Có những năm, tôi cùng các họa sĩ Thụy Điển góp tranh và tiền để tặng trường dạy nghề ở Quảng Trị thông qua Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Nhân dịp Quốc khánh, theo lời đề nghị của ngoại giao đoàn tại Hà Nội, tôi đã tổ chức các lớp học vẽ cho các nữ đại sứ Mông Cổ, Campuchia, Nam Phi... Những lớp học này lan tỏa tình hữu nghị, giúp cho các đại sứ gần gũi, hiểu biết và yêu mến quê hương Việt Nam hơn.

Nhiều năm qua, họa sĩ Văn Dương Thành đã trao tặng không ít bức tranh để đấu giá gây quỹ học bổng cho sinh viên nghèo, hỗ trợ các trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi, trẻ khuyết tật và xây dựng nhà tình nghĩa… Đặc biệt, bà đã sáng lập quỹ lấy tên cha của mình - Quỹ khuyến học Văn Gói Phú Yên - và dành tiền tiết kiệm từ việc bán tranh để trao tặng cho các hoạt động thiện nguyện. Cha bà là nhà giáo - liệt sĩ Văn Gói, nguyên Tỉnh ủy viên tỉnh Phú Yên (cũ), hy sinh năm 1960. Ông luôn dạy các con nỗ lực học tập và khi thành đạt phải biết sẻ chia với đồng bào quê hương. Hơn nửa thế kỷ qua, bà cùng các anh chị em vẫn luôn cố gắng thực hiện tâm nguyện ấy.

THU SƯƠNG (thực hiện)


PGS.TS Nguyễn Thái Sơn: “Thà không trả kết quả xét nghiệm còn hơn trả kết quả sai”

PGS.TS Nguyễn Thái Sơn: “Thà không trả kết quả xét nghiệm còn hơn trả kết quả sai”

Sức khỏe 11:01 18/11/2026

Trong y học, một kết quả xét nghiệm sai không chỉ là sai số chuyên môn. Đó có thể là khởi đầu của một quyết định điều trị sai, một cơ hội chữa bệnh bị bỏ lỡ. Bởi vậy, với PGS.TS Nguyễn Thái Sơn - Giám đốc Hệ thống Xét nghiệm MEDLATEC, có một nguyên tắc không thể thỏa hiệp: Nếu chưa đủ độ tin cậy, tuyệt đối không trả kết quả. Đằng sau quan điểm này là tư duy khoa học, kỷ luật quản trị và trách nhiệm với người bệnh.

Giữ hồn làng giữa lòng đô thị | E-Magazine

Giữ hồn làng giữa lòng đô thị | E-Magazine

Văn hóa 19:14 15/11/2026

Giữa nhịp sống đô thị hối hả, Bắc Cầu Festival lần thứ nhất trở thành nơi kết nối các thế hệ, khơi dậy ký ức làng quê và vun đắp tình làng nghĩa xóm. Từ những cuộc hội ngộ xúc động đến các hoạt động văn hóa truyền thống, ngày hội gửi gắm thông điệp về gìn giữ hồn làng giữa lòng Hà Nội hiện đại.

Đinh Hoài Xuân - Nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky

Đinh Hoài Xuân - Nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky

Thế giới phụ nữ 16:08 13/11/2026

Là nữ tiến sĩ cello đầu tiên của Việt Nam, Đinh Hoài Xuân không chỉ đưa chuỗi hòa nhạc Cello Fundamento (CF) vượt khỏi biên giới sau 13 năm mà còn không ngừng có ý tưởng đưa âm nhạc hàn lâm đến gần hơn với công chúng. Cuộc trò chuyện với Đinh Hoài Xuân được thực hiện khi chị ghi một dấu mốc mới trong sự nghiệp: Trở thành nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài cuối: Củng cố mạng lưới hỗ trợ phụ nữ

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài cuối: Củng cố mạng lưới hỗ trợ phụ nữ

Giới & Phát triển 14:36 10/11/2026

Duy trì các mô hình tại cộng đồng, nâng cao năng lực cán bộ và tổ chức diễn đàn đối thoại, Hội LHPN tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục triển khai các hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới, chăm lo phụ nữ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 2: Chuyện trong nhà được nói ở việc làng

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 2: Chuyện trong nhà được nói ở việc làng

Giới & Phát triển 22:27 09/11/2026

Dưới mái nhà rông là nơi những chia sẻ, trăn trở về nuôi con, làm ăn, sức khỏe của hội viên, phụ nữ dân tộc thiểu số tại tỉnh Quảng Ngãi được cán bộ Hội, Mặt trận và chính quyền lắng nghe, hướng dẫn và bảo đảm quyền lợi của phụ nữ, trẻ em.

Bình đẳng giới thời đại số - Bài cuối: Để tiếng nói phụ nữ tạo chuyển biến trong đời sống

Bình đẳng giới thời đại số - Bài cuối: Để tiếng nói phụ nữ tạo chuyển biến trong đời sống

Giới & Phát triển 18:57 08/11/2026

Bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Đắk Lắk, khẳng định: Hiệu quả thực hiện bình đẳng giới cần được nhìn nhận qua khả năng tự chủ của phụ nữ và những chuyển biến từ việc lắng nghe, giải quyết kiến nghị.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 1: Không thể thực hiện bình đẳng giới bằng một cách làm giống nhau ở mọi địa bàn

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 1: Không thể thực hiện bình đẳng giới bằng một cách làm giống nhau ở mọi địa bàn

Giới & Phát triển 17:38 08/11/2026

Đưa chính sách bình đẳng giới đến từng bản làng cần cách làm phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và nhu cầu của phụ nữ. Bà Phạm Thị Lệ Nguyên, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Quảng Ngãi, chia sẻ về hướng tiếp cận này nhằm mở rộng cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số được lên tiếng, tham gia quyết định và thụ hưởng chính sách.

Phú Thọ: Đưa tiếng nói phụ nữ đi xa hơn những nếp nhà

Phú Thọ: Đưa tiếng nói phụ nữ đi xa hơn những nếp nhà

Giới & Phát triển 17:27 08/11/2026

Những chính sách bình đẳng giới đang được đưa đến gần phụ nữ, trẻ em vùng dân tộc thiểu số và miền núi Phú Thọ. Trong hành trình ấy, các cấp Hội LHPN vừa tuyên truyền, vận động, vừa đồng hành để chị em có sinh kế, được bảo vệ và có tiếng nói trong gia đình, cộng đồng.