Hôn nhân - Gia đình

Thông điệp tình yêu trong 3 tập tục ấn tượng của lễ cưới người T’rin

Xem trên mobile
Đốn củi hỏi vợ không chỉ là một tập tục mà còn là một nét đẹp văn hóa của người T’rin ở xã Yang Ly (huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa). Hiện nay, dù đã giảm nhưng lễ vật củi cùng với chiếc vòng đồng và nghi lễ đút thịt trong ngày cưới vẫn còn lưu giữ. Phong tục này là bức thông điệp tình yêu vô giá của người T’rin.

Muốn lấy vợ phải chặt đủ một trăm bó củi

Từ xưa, người T’rin ở xã Yang Ly cho rằng, các chàng trai muốn tìm được vợ, bên cạnh phải đánh mã la hay, múa giỏi, còn phải có sức khỏe và sự chịu đựng dẻo dai. Vì thế đồng bào nơi đây hình thành tập tục đốn củi để hỏi vợ nhằm thử sức chàng trai trước khi lấy vợ.

 

cuoi4.jpg
Cô dâu đeo chiếc vòng đồng vào tay chàng trai trong lễ dạm hỏi (Ảnh minh hoạ)

Già Hà Mà Dá (79 tuổi, ngụ thôn Gia Cố) cho biết, ngày trước, muốn lấy vợ phải chặt đủ một trăm bó củi. Chặt củi rất cực vì phải chặt cây mọc trên núi cao, thân chắc để chụm lửa lâu tàn. Từ làng đến nơi chặt củi phải hơn một cây số theo đường chim bay, nếu đi đường mòn phải mất hơn 3 giờ đồng hồ. Củi chặt phải chọn thân cây đều, to cỡ cùm chân người lớn, mỗi bó bằng một vòng ôm. Để được lấy vợ, già Dá phải mất gần một năm lên rừng chặt củi.

Không chỉ nhọc nhằn, việc vào rừng chặt củi gắn liền với nhiều mối nguy chết người. Thời già Dá tìm vợ, vào rừng rậm tìm củi có nhiều thú dữ rình rập như cọp, rắn độc. Chỉ cần sơ hở một chút sẽ trở thành mồi ngon của thú dữ. Cực khổ, nguy hiểm là vậy nhưng muốn được vợ, các chàng trai phải liều mình đi đốn củi, nếu không sẽ chẳng cô gái nào thèm để ý. “Một điều kiêng kỵ là không được gian lận. Nếu chàng trai gian lận số củi mà bị phát hiện thì phạt vạ rất nặng. Không chỉ không được vợ mà còn bị phạt bò, heo, rượu cần để thiết đãi dân làng. Chàng trai sẽ bị mọi người chê cười và chắc chắn về sau không tìm được vợ là người làng”, già Dá nói.

Các bậc cao niên ở xã Yang Ly cho biết, nhiều trường hợp chàng trai đã đốn đủ trăm bó củi nhưng “nhạc phụ” tương lai khó tính, không ưng số củi đó nên bắt đi đốn lại. Việc này là muốn thử thách tính tình, sự kiên nhẫn của chàng rể tương lai. Nếu chàng trai chán nản thì coi như công đốn củi trước đó đổ sông đổ biển. Trước đây, ở xã Yang Ly đã có nhiều chàng trai chán nản bỏ cuộc vì điều này. Tuy nhiên, sau đó họ cũng tìm được người con gái khác và sống với nhau rất hạnh phúc.

Theo ông Xa Nga - nguyên Bí thư Đảng ủy xã Yang Ly, cha mẹ ngày xưa đặt ra tập tục này là để xem cái sức, cái chí của chàng trai sắp làm chồng con gái mình.

Từ năm 1999, UBND tỉnh Khánh Hòa có Công văn số 618/CV-UB hướng dẫn thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. Tại điều 8 của công văn về bài trừ hủ tục, mê tín dị đoan trong lễ cưới, ghi rõ: “Xóa bỏ tục lệ thử tài chú rể bằng cách chú rể phải lên rừng chặt cây. Vì tục lệ này vi phạm Luật Bảo vệ rừng. Xóa bỏ tục chặt 100 bó củi làm lễ vật cưới của người T’rin, có thể tìm kiếm một số bó củi khô nộp lễ cưới tượng trưng theo tập quán”.

cuoi3.jpg
Cô dâu và chú rể đút thịt cho nhau trong lễ cưới

“Khi được cán bộ giải thích, vận động, bà con hiểu rõ tục lệ lên rừng chặt cây không còn phù hợp với cuộc sống mới, mất nhiều thời gian, công sức và không cần thiết nên đã thôi dần. Nhờ đó mà những năm gần đây đã không còn cảnh những chàng trai T’rin lầm lũi vác rựa vào rừng đốn cây để có được vợ. Bây giờ, chỉ cần một bó củi khô là chàng trai có thể cưới được vợ”, ông Xa Nga cho biết.

Lễ cưới không thể thiếu nghi lễ đút thịt lạ lùng

Sau khi chàng trai đốn củi để làm lễ vật và được gia đình cô gái đồng ý, gia đình nhà trai phải sang nhà gái làm lễ dạm hỏi với các lễ vật cần thiết, gồm: chiếc vòng đồng, những sợi dây cơm (chuỗi hạt nhiều màu sắc), chiếc khăn lau mặt mới… Có gia đình tùy theo yêu cầu của họ nhà gái còn bổ sung thêm ché rượu cần, chiếc nhẫn vàng hay con heo 3 gang tay (chiều dài heo bằng 3 gang tay).

 

cuoi1.jpg
Chiếc vòng đồng - vật thiêng chứng minh cho tình yêu của người T’rin.

Già Dá bảo, bây giờ chỉ cần một bó củi khô là được. Tuy nhiên, trong lễ dạm hỏi không thể thiếu chiếc vòng đồng - vật thiêng chứng minh cho tình yêu của người T’rin. Sau phần đánh mã la đón tiếp khách, việc kế tiếp là họ nhà gái sẽ mời trầu tất cả mọi người của họ nhà trai. Dù không ăn được trầu thì tất cả mọi người họ nhà trai cũng phải nhận trầu từ cô gái.

Phần quan trọng nhất trong lễ dạm ngõ chính là việc đôi trai gái trao những chiếc vòng đồng đính ước mà hai nhà đã chuẩn bị. Lúc này, chàng trai mở tráp được quấn bằng vải đỏ để lấy chiếc vòng đồng đeo vào tay cô gái. Cô gái cũng làm điều tương tự với chàng trai. Nếu một trong hai người không nhận chiếc vòng đồng từ tay người kia thì coi như họ không có tình cảm với nhau nữa và người mai mối phải tính đến một phương án khác. Tuy nhiên, trường hợp này rất hiếm. Cũng vì vậy nên chiếc vòng đồng trở thành một lễ vật không thể thiếu trong lễ dạm hỏi của người T’rin. Đó như minh chứng cho một tình yêu đẹp và trọn vẹn của đôi trẻ.

Sau lễ dạm hỏi một thời gian, nhà gái phải sang nhà trai đáp lễ và bàn ngày lành tháng tốt tổ chức lễ cưới. Nhà giàu hay nghèo thì khi tổ chức lễ cưới cũng phải có rượu cần, mổ heo dài ít nhất 3 gang tay để khao đãi người thân và bà con dân làng cùng chung vui.

Trong lễ cưới không thể thiếu nghi lễ đút thịt. Bắt đầu lễ cưới, cha của chú rể cầm đĩa thịt heo ngon nhất gắp một miếng đút cho cha cô dâu và ngược lại. Sau đó, mẹ của chú rể và cô dâu cũng thực hiện nghi lễ đút thịt. Tiếp đến là chú rể và cô dâu đút thịt cho nhau trong thế mặt đối mặt. Sau đó, cô dâu gắp miếng thịt đút cho cha chồng và cha chồng thực hiện động tác trả lễ tương tự. Đến đây thì mọi người cùng nhau dự tiệc ăn uống no say và chúc mừng đôi trẻ sống hạnh phúc trong tiếng mã la vui nhộn.

 

cuoi2.jpg
Chiếc vòng đồng theo vợ chồng già Dá từ ngày cưới cho đến nay.

“Nghi lễ đút thịt như một cử chỉ để tỏ tấm lòng gần gũi, sẻ chia những đắng cay, ngọt bùi trong gia đình, dòng tộc. Kể từ đây, cô dâu chú rể phải biết nể trọng những người thân có vai vế lớn hơn mình và tuân thủ những điều cấm kỵ được coi là xúc phạm tới họ theo luật tục của người T’rin”, già Dá cho biết.

Ngày nay, mặc dù ít nhiều chịu ảnh hưởng của lối sống hiện đại nhưng đồng bào T’rin vẫn luôn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống đặc trưng của dân tộc mình. Họ đã biết loại bỏ những thủ tục rườm rà, thay vào đó là những yếu tố tích cực phù hợp với xu thế hiện nay và chắt lọc giữ gìn những tinh hoa văn hóa truyền thống.

Nhuận Trí

Bạn đang đọc bài viết Thông điệp tình yêu trong 3 tập tục ấn tượng của lễ cưới người T’rin tại chuyên mục Hôn nhân - Gia đình của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Loading...
Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Loading...

Tin cùng chuyên mục

Tranh cãi quanh việc chồng ly hôn để ép vợ giảm cân

Tranh cãi quanh việc chồng ly hôn để ép vợ giảm cân

Trong một chương trình truyền hình thực tế về hôn nhân mới đây ở Trung Quốc khiến các khán giả không ngừng tranh cãi xung quanh việc một người chồng ly hôn vì vợ quá béo. Sau khi ly hôn, người vợ đã quyết tâm giảm béo và trong 10 tháng đã giảm 85kg. Sau khi gặp lại vợ cũ với hình ảnh mới, anh này đã đề nghị tái hôn.
'Chuyện ấy' với người có tuổi

'Chuyện ấy' với người có tuổi

Một nghiên cứu của các nhà khoa học trường Đại học California (Mỹ) cho thấy, 2/3 số phụ nữ hài lòng với đời sống tình dục của họ, bao gồm cả những người ở độ tuổi 70 và 80. Điều này cho thấy, tình dục không chỉ là chuyện của giới trẻ mà còn là nhu cầu bình thường đối với người cao tuổi.
Nữ nhà báo 8x viết sách kể chuyện làm mẹ đơn thân

Nữ nhà báo 8x viết sách kể chuyện làm mẹ đơn thân

Việc một phụ nữ trở thành mẹ đơn thân, hoặc xây dựng gia đình là sự lựa chọn của họ. Sự lựa chọn đó được pháp luật công nhận. Hơn nữa, chuyện này không ảnh hưởng đến tư cách đạo đức hay lối sống của họ. Đó là điều mà nhà báo Diệu Hiền muốn gửi gắm ở cuốn sách "Bước qua ngày giông bão".
Cạn cảm xúc bên người chồng ‘không chê vào đâu được’

Cạn cảm xúc bên người chồng ‘không chê vào đâu được’

Người ngoài nhìn vào ghen tị với cuộc sống nhàn hạ, sung sướng, vẹn toàn của chị, ghen tị khi chị có chồng giỏi kiếm tiền, biết chia sẻ việc nhà. Thế nhưng, từ lâu, trong lòng chị luôn có bão giông, chị muốn bùng nổ vì không có cảm xúc với người chồng “không chê vào đâu được”.
Sinh và nuôi con tràn đầy hạnh phúc bằng phương pháp Shichida

Sinh và nuôi con tràn đầy hạnh phúc bằng phương pháp Shichida

"Không có gì quý giá hơn và có thể thay thế một sinh mệnh được sinh ra trong sự kỳ diệu như vậy. Với ý nghĩ đó, tôi cho rằng chỉ riêng việc con đang tồn tại, bạn có thể nhận thấy những cảm xúc mãnh liệt như tình yêu thương, sự xúc động và lòng biết ơn từ tận đáy lòng".
Ngắm khu vườn tuyệt tác của cặp vợ chồng già người Anh

Ngắm khu vườn tuyệt tác của cặp vợ chồng già người Anh

Tuổi già được nghỉ ngơi và thư thái làm vườn là mơ ước của nhiều người. Thế nhưng nhìn khu vườn “bốn mùa” của cặp vợ chồng già Marie và Tony Newton, 71 tuổi (ở Walsall, West Midlands, Anh quốc), có lẽ ít ai biết cả hai đã bỏ ra hơn 37 năm và chi khoảng 15.000 bảng Anh để có được như ngày hôm nay.
MC Ngọc Trai lập hội 'bố bỉm sữa' chia sẻ kinh nghiệm chăm con

MC Ngọc Trai lập hội 'bố bỉm sữa' chia sẻ kinh nghiệm chăm con

Ngọc Trai nổi tiếng từ thời niên thiếu qua vai diễn Quý Ròm trong phim "Kính Vạn Hoa", sau gây chú ý khi làm VJ của một số chương trình. Những năm gần đây, anh còn được biết đến như một ông bố bỉm sữa nổi tiếng khi có bé Búp cùng với bạn gái Ngọc Trâm.
Hạnh phúc của người đàn ông duy nhất trong nhà

Hạnh phúc của người đàn ông duy nhất trong nhà

Tháng 10, người ta nói nhiều đến mùa thu, đến sự lãng mạn và những phút giây sống chậm, nhưng với anh Quân - người đàn ông duy nhất trong gia đình có 4 phụ nữ thì tháng 10 phải lắp “mô tơ” vào chân để chạy cho thật nhanh, thật hiệu quả.