Indovina Bank có tỷ lệ nợ xấu vượt nhiều lần trung bình ngành

Thanh tra Ngân hàng cảnh báo các rủi ro tín dụng tại Indovina Bank – chi nhánh Hội An

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 9 vừa ban hành kết luận thanh tra tại Indovina Bank (IVB) – chi nhánh Hội An, trong đó chỉ ra nhiều rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động tín dụng, đặc biệt liên quan đến công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay cũng như quản lý tài sản bảo đảm.

Theo kết luận thanh tra, IVB Hội An chưa thực hiện đầy đủ việc kiểm tra, giám sát vốn vay theo quy định. Cơ quan thanh tra đồng thời cảnh báo các rủi ro tín dụng có thể phát sinh trong bối cảnh thị trường bất động sản suy giảm, các vướng mắc pháp lý kéo dài hoặc giá trị tài sản bảo đảm sụt giảm.

Đáng chú ý, nhiều tài sản bảo đảm tại chi nhánh là tài sản hình thành trong tương lai, loại tài sản được đánh giá có mức độ rủi ro cao hơn trong hoạt động cấp tín dụng. Ngoài ra, việc danh mục tín dụng tập trung vào một nhóm khách hàng tương đối hẹp cũng được cơ quan thanh tra lưu ý như một yếu tố có thể làm gia tăng rủi ro.

Những số liệu quan ngại về nợ xấu của Indovina

Ngân hàng Trách nhiệm hữu hạn Indovina (Indovina Bank Ltd. - IVB) là ngân hàng liên doanh đầu tiên tại Việt Nam được thành lập ngày 21 tháng 11 năm 1990 theo Giấy phép Đầu tư số 135/GP của Ủy ban Nhà nước về Hợp tác và Giấy phép hoạt động số 08/NH-GP do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp ngày 29 tháng 10 năm 1992. Hiện nay, IVB đã được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp đổi sang Giấy phép thành lập và hoạt động số 101/GP-NHNN ngày 11 tháng 11 năm 2019. 

Các bên liên doanh của IVB hiện nay là Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng Cathay United (Cathay United Bank – CUB) của Đài Loan. Đến cuối năm 2025, vốn điều lệ của IVB là 252 triệu USD, trong đó VietinBank và Cathay United Bank mỗi bên góp 50%.

Kết luận thanh tra được công bố trong bối cảnh bức tranh tài chính của Indovina thời gian gần đây cũng thu hút sự chú ý.

Ngân hàng chưa công bố báo cáo tài chính năm 2025. Tuy nhiên, trong những năm trước đó, kết quả kinh doanh của Indovina vẫn duy trì tương đối ổn định. Riêng năm 2024, thu nhập lãi thuần đạt 1.478 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 739 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, chất lượng tín dụng của ngân hàng lại là điểm đáng chú ý.

Tổng dư nợ cho vay khách hàng của Indovina đến cuối năm 2024 đạt hơn 40.076 tỷ đồng, tăng khoảng 20,6% so với đầu năm. Các khoản vay chủ yếu được cấp bằng đồng Việt Nam.

Trong cơ cấu dư nợ: 

Nợ ngắn hạn chiếm khoảng 47%

Nợ dài hạn chiếm chưa đến 33%

Nhóm khách hàng chính của ngân hàng là các công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn, chiếm hơn 82% tổng dư nợ cho vay.

Tuy nhiên, nợ xấu (nhóm 3, 4, 5) của Indovina lên tới hơn 3.574 tỷ đồng. Dù con số này giảm khoảng 8% so với đầu năm, tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức 8,9% tổng dư nợ, cao hơn rất nhiều so với mặt bằng chung của ngành ngân hàng trong nước.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong những năm gần đây thường dao động quanh mức 2%. Như vậy, tỷ lệ nợ xấu của Indovina cao gấp nhiều lần mức bình quân của toàn ngành.

Một điểm đáng chú ý trong cơ cấu nợ xấu của Indovina là tỷ trọng nợ nhóm 5 – nợ có khả năng mất vốn – chiếm gần như toàn bộ nợ xấu của ngân hàng.

Cụ thể, nợ nhóm 5 của Indovina đạt hơn 3.428 tỷ đồng, tăng khoảng 4% so với đầu năm. Điều này cho thấy phần lớn các khoản nợ xấu của ngân hàng đã chuyển sang nhóm rủi ro cao nhất trong hệ thống phân loại tín dụng.

Việc nợ xấu tập trung lớn ở nhóm 5 cho thấy nhiều khoản vay có thể đã rơi vào trạng thái rủi ro kéo dài và khó thu hồi, thay vì chỉ là các khoản nợ quá hạn ngắn hạn.

Danh mục tín dụng Indovina Bank tập trung những ngành nào?

Danh mục tín dụng của Indovina Bank được ghi nhận có mức độ tập trung đáng kể vào một số lĩnh vực vốn nhạy cảm với biến động của chu kỳ kinh tế. Cụ thể, các khoản vay của ngân hàng phân bổ nhiều vào các ngành như: bất động sản; xây dựng; công nghiệp chế tạo; tài chính – bảo hiểm; bán buôn và bán lẻ.

Đây đều là những lĩnh vực chịu ảnh hưởng mạnh từ biến động của môi trường kinh tế vĩ mô. Khi tăng trưởng kinh tế chậm lại hoặc thị trường tài sản suy yếu, khả năng trả nợ của doanh nghiệp trong các ngành này thường bị tác động đáng kể.

Trong giai đoạn 2022–2024, thị trường bất động sản Việt Nam trải qua thời kỳ khó khăn với thanh khoản suy giảm, hoạt động phát triển dự án chậm lại và nhiều vướng mắc pháp lý kéo dài. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp bất động sản mà còn lan sang các ngành liên quan như xây dựng, vật liệu, thương mại và dịch vụ. Khi dòng tiền của doanh nghiệp bị thu hẹp, rủi ro tín dụng tại các khoản vay thuộc những lĩnh vực này có xu hướng gia tăng.

Một yếu tố khác làm gia tăng rủi ro là sự phụ thuộc đáng kể vào tài sản bảo đảm là bất động sản. Theo một báo cáo, riêng các khoản cho vay được bảo đảm bằng bất động sản tại Indovina Bank tính đến cuối tháng 6/2025 đạt 11.081 tỷ đồng. Trong cùng thời điểm, tổng nợ xấu của ngân hàng đã tăng lên trên 5.000 tỷ đồng.

Việc tỷ trọng cho vay bất động sản lớn trong danh mục tín dụng khiến chất lượng tài sản của ngân hàng có thể chịu ảnh hưởng đáng kể khi thị trường bất động sản biến động. Trong trường hợp giá trị tài sản bảo đảm suy giảm hoặc các dự án gặp vướng mắc pháp lý, quá trình xử lý tài sản để thu hồi nợ có thể kéo dài, qua đó làm gia tăng áp lực đối với công tác quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng.

Cơ chế xử lý nợ xấu

Trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu ở mức cao, cơ chế xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng cũng được đặt ra.

Theo quy định về mua bán và xử lý nợ xấu của Vietnam Asset Management Company, Ngân hàng Nhà nước có thể yêu cầu các tổ chức tín dụng bán nợ xấu cho VAMC nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu của hệ thống về mức an toàn, thường được định hướng dưới ngưỡng 3% tổng dư nợ.

Tuy nhiên, việc bán nợ cho VAMC không phải là nghĩa vụ tự động khi tỷ lệ nợ xấu vượt ngưỡng này. Trên cơ sở thanh tra, giám sát và đánh giá rủi ro của từng tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước có thể yêu cầu ngân hàng bán nợ cho VAMC hoặc áp dụng các biện pháp xử lý khác.

Trong thực tế, nhiều ngân hàng lựa chọn các biện pháp như trích lập dự phòng rủi ro, tái cơ cấu khoản vay hoặc thu hồi tài sản bảo đảm thay vì chuyển nợ sang VAMC.

Áp lực xử lý nợ xấu vẫn còn lớn. Với Indovina Bank, quy mô ngân hàng trong hệ thống không lớn và hoạt động vẫn duy trì lợi nhuận ổn định trong những năm gần đây. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu cao kéo dài cùng các cảnh báo rủi ro tín dụng từ cơ quan thanh tra cho thấy áp lực xử lý các khoản nợ tồn đọng của ngân hàng này vẫn còn đáng kể trong thời gian tới.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản và hoạt động doanh nghiệp vẫn còn nhiều biến động, khả năng kiểm soát và thu hồi các khoản nợ xấu sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng đối với triển vọng hoạt động của ngân hàng liên doanh này.