Bước chân đến Mỹ Quan những ngày này, điều đầu tiên đập vào mắt du khách là những con đường bê tông sạch sẽ, uốn lượn giữa những hàng rào cây xanh mướt và những luống hoa đủ màu khoe sắc. Nằm ven dòng sông Tam Điệp thơ mộng, được bao bọc bởi những dãy núi sừng sững như bức tường thiên nhiên hùng vĩ, thôn Mỹ Quan đẹp tựa như một bức tranh thủy mặc.

Không còn cảnh cỏ dại mọc um tùm, không còn những bãi đất trống hoang hóa, thay vào đó là một không gian ngập tràn sức sống. Từng ngôi nhà đều được chăm chút, với những khu vườn nhỏ xinh xắn, tràn ngập cây xanh và hoa lá, tạo nên một không gian sống trong lành, bình yên.

Mô hình "Nhà sạch - Vườn đẹp - Hàng rào xanh" được Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa, huyện và xã phối hợp khảo sát, lựa chọn triển khai từ khoảng tháng 5-6/2023 tại thôn Mỹ Quan (xã Hà Vinh, huyện Hà Trung). Đây là một phần quan trọng trong phong trào xây dựng nông thôn mới, gắn liền với Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch". Mục tiêu của mô hình không chỉ dừng lại ở việc làm đẹp cảnh quan mà còn hướng đến nâng cao ý thức của người dân về vệ sinh môi trường, tạo dựng nếp sống văn minh, sạch đẹp.

Ông Bùi Văn Hùng, Tổ trưởng Mô hình "Nhà sạch - Vườn sạch - Hàng rào xanh" thôn Mỹ Quan, hội viên danh dự Hội LHPN Việt Nam chia sẻ: "Mô hình là một phần quan trọng trong phong trào xây dựng nông thôn mới, do Hội LHPN tỉnh, huyện và xã phối hợp khảo sát, lựa chọn triển khai từ khoảng tháng 5-6/2023".

Ông Hùng cũng nhấn mạnh rằng đây là mô hình điểm nên được các cấp quan tâm chỉ đạo sát sao, từ tổ chức khảo sát, tập huấn kỹ thuật đến hướng dẫn cải tạo cảnh quan, làm hàng rào xanh và tuyên truyền sâu rộng để người dân hiểu rõ mục tiêu, tiêu chí. Nhờ sự vận động kiên trì của Chi hội Phụ nữ và cán bộ thôn, dần dần các hộ đã đồng thuận.

Ban đầu có 10 hộ đăng ký, sau mở rộng lên 12 hộ đủ điều kiện được công nhận, gắn biển. Những hộ còn lại tuy chưa đạt chuẩn nhưng vẫn tự nguyện trồng hoa, chăm sóc hàng rào xanh, góp phần làm đẹp tuyến đường chính của thôn.

Mô hình "Nhà sạch - Vườn đẹp" và "Hàng rào xanh".

Việc triển khai mô hình ban đầu không dễ dàng. Nhiều hộ dân e ngại vì cho rằng mình không đủ điều kiện tham gia, do nhà cửa xuống cấp, cảnh quan chưa sạch đẹp, hoặc chuồng trại đặt trước nhà – không đạt tiêu chí. Một số hộ còn thiếu nhân lực hoặc khó khăn về tài chính cũng chưa hưởng ứng. Tuy nhiên, nhờ sự kiên trì vận động của Chi hội Phụ nữ và cán bộ thôn, người dân dần dần đồng thuận và tích cực tham gia.

Điển hình là trường hợp của bà Mai Thị Chiên (50 tuổi), chồng mất sớm, phải đi làm tăng ca đến đêm, không có điều kiện cải tạo nhà cửa. Chi hội Phụ nữ đã huy động hội viên, hàng xóm cùng hỗ trợ dọn cỏ, trám vá tường, sơn sửa nhà cửa và sắp xếp lại cảnh quan giúp bà Chiên. Sau hơn 3 tháng, gia đình bà Chiên được công nhận là 1 trong 12 hộ tiêu biểu đạt chuẩn.

"Tinh thần tương trợ, không để ai bị bỏ lại phía sau thể hiện rõ trong quá trình thực hiện mô hình. Các hội viên cùng góp công, góp sức – từ tư vấn kỹ thuật, huy động lao động, đến thi công các hạng mục. Hàng rào xanh sử dụng cây giống do tỉnh hỗ trợ, ngoài ra bà con còn tự ươm, tự mua để trồng tiếp. Đàn ông trong xóm cũng rất tích cực – kéo dây, đào hố, trồng cây, lắp đèn điện chiếu sáng ban đêm", ông Hùng hồ hởi nói.

Bà Ngô Thị Len (62 tuổi), nguyên Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Mỹ Quan giai đoạn 2004-2021, là một trong những hộ gia đình tiêu biểu đạt tiêu chí "Nhà sạch - Vườn đẹp". Dù đã nghỉ công tác, bà vẫn luôn gương mẫu đi đầu trong các phong trào của thôn. "Không còn giữ vai trò lãnh đạo, nhưng khi Chi hội phát động, tôi vẫn tích cực hưởng ứng và vận động chị em cùng tham gia", bà Len chia sẻ.

Trước đây, khu vườn nhà bà Len cỏ dại mọc um tùm. Việc cải tạo mất gần một tuần, trong đó từng công đoạn – từ nhổ cỏ, dọn đá, san mặt bằng đến trồng hoa – đều do bà và các thành viên trong gia đình tự tay thực hiện để đảm bảo đúng các tiêu chí của mô hình. Với bà Len, việc chăm chút cho không gian sống không chỉ mang lại sự gọn gàng, tươi đẹp cho ngôi nhà, mà còn là cách bà góp phần vào diện mạo chung của khu dân cư – nơi bà đã gắn bó cả cuộc đời.

Kể từ ngày 1/7/2025, thôn Mỹ Quan chính thức được chuyển đổi thành Tổ dân phố Mỹ Quan, trực thuộc phường Bỉm Sơn. Điều này đồng nghĩa với việc nhiệm vụ của địa phương đã chuyển từ xây dựng nông thôn mới sang xây dựng đô thị văn minh. Tuy nhiên, mô hình "Nhà sạch - Vườn đẹp - Hàng rào xanh" không bị mai một mà còn được duy trì và phát huy mạnh mẽ. Người dân Mỹ Quan hiểu rõ rằng việc giữ gìn cảnh quan, môi trường không chỉ vì sạch đẹp mà còn góp phần thay đổi diện mạo đô thị, nâng cao chất lượng sống.

Bà Chu Thị Thu, Chủ tịch Hội LHPN phường Bỉm Sơn (tỉnh Thanh Hóa) cho biết: "Mô hình 'Nhà sạch, vườn đẹp' tại thôn Mỹ Quan ngày càng cho thấy tính phù hợp và ý nghĩa thiết thực, nhất là trong bối cảnh địa bàn xã Hà Vinh được sáp nhập vào phường Bỉm Sơn, thị xã chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp, và Nghị quyết 01 được ban hành với mục tiêu xây dựng đô thị văn minh, hướng tới hình ảnh phường Bỉm Sơn xanh - sạch - đẹp".

Bà Thu cũng khẳng định, Hội LHPN phường sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình này trên toàn địa bàn, góp phần tích cực vào công cuộc xây dựng đô thị văn minh.

Hiện nay, tuyến mô hình không chỉ có 12 hộ đạt chuẩn ban đầu mà đã lan tỏa đến cả 23 hộ trong tổ. Mặc dù chưa được gắn biển, nhiều hộ vẫn tích cực trồng hoa, vệ sinh ngõ xóm, góp phần gìn giữ diện mạo chung. Người dân Mỹ Quan không chỉ dừng lại ở việc duy trì những gì đã có, mà còn tiếp tục đề xuất những ý tưởng mới để làm đẹp không gian sống.

"Người dân chúng tôi đã chủ động đề xuất với chính quyền địa phương giải tỏa hành lang cây tre và cây dại dọc tuyến đê dài khoảng 600 mét, để lấy mặt bằng trồng hàng cau kết hợp hoa, tạo nên cảnh quan 'trên cau – dưới hoa' vừa xanh mát vừa đẹp mắt", ông Hùng, Tổ trưởng Mô hình "Nhà sạch - Vườn sạch - Hàng rào xanh" Tổ dân phố Mỹ Quan đề xuất.

Tuyến đường này không chỉ đóng vai trò là trục chính của Tổ dân phố Mỹ Quan, mà còn có ý nghĩa đặc biệt khi nằm sát tuyến đê ven sông, gần Phủ Suối - một di tích tín ngưỡng lâu đời - và kết nối với khu vực chùa Thanh Vân. Nếu được cải tạo, tuyến đường sẽ trở thành một không gian sinh thái đặc sắc, tạo điểm nhấn xanh cho địa phương, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử đã gắn bó bao đời với cộng đồng dân cư nơi đây.

Mô hình "Nhà sạch - Vườn đẹp - Hàng rào xanh" ở Mỹ Quan là một minh chứng sống động cho sự kế thừa và phát huy những thành quả của xây dựng nông thôn mới, chuyển mình một cách linh hoạt để phù hợp với yêu cầu của đô thị văn minh. Với sự đồng lòng của người dân và sự hỗ trợ của chính quyền, Mỹ Quan đang từng bước hiện thực hóa ước mơ về một đô thị xanh - sạch - đẹp, nâng cao chất lượng sống cho mọi người dân.