Nghi con bị người họ hàng xâm hại, có nên tố giác?

Chị Đỗ K.T. (32 tuổi, xã Đông Hải, tỉnh Vĩnh Long) hỏi: Gia đình tôi nghi con bị người thân trong họ hàng xâm hại tình dục. Cháu sợ hãi, né tránh người này nhưng chưa kể rõ sự việc. Tôi có thể trình báo khi chưa có bằng chứng rõ ràng không và cần làm gì để bảo vệ con?

Trả lời:

Khi nghi ngờ trẻ bị xâm hại, gia đình cần ưu tiên bảo vệ an toàn cho trẻ và thông báo cho cơ quan có trách nhiệm. Người thân không cần tự điều tra hoặc chứng minh đầy đủ hành vi xâm hại mới được báo tin. Việc xác minh, đánh giá chứng cứ và xử lý thuộc trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.

Gia đình có thể báo vụ việc cho Công an cấp xã nơi xảy ra sự việc hoặc nơi trẻ đang cư trú, đồng thời thông báo UBND cấp xã để đề nghị tiếp nhận thông tin, đánh giá nguy cơ và triển khai biện pháp bảo vệ trẻ theo thẩm quyền. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 cũng tiếp nhận cuộc gọi 24/7, tư vấn và kết nối hỗ trợ đối với các trường hợp trẻ bị xâm hại, bạo lực hoặc có nguy cơ bị tổn hại.

Trước mắt, gia đình cần hạn chế để trẻ tiếp xúc riêng với người bị nghi ngờ, nhất là khi có nguy cơ xảy ra hành vi xâm hại tiếp. Nếu trẻ có biểu hiện đau đớn, thương tích hoặc vấn đề sức khỏe, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và hỗ trợ kịp thời.

Những thông tin hiện có như thời điểm phát hiện biểu hiện bất thường, lời kể tự nhiên của trẻ, tin nhắn, hình ảnh hoặc người có thể biết sự việc nên được ghi nhận, bảo quản để cung cấp cho cơ quan chức năng. Gia đình không nên tự đối chất với người bị nghi ngờ hoặc phát tán thông tin, hình ảnh của trẻ lên mạng xã hội.

Cách ứng xử với trẻ cũng rất quan trọng. Người lớn cần bình tĩnh lắng nghe, tránh hỏi dồn, gợi ý câu trả lời hoặc buộc trẻ kể đi kể lại nhiều lần. Không trách móc hay khiến trẻ cảm thấy mình có lỗi. Nếu trẻ chưa sẵn sàng nói rõ, gia đình vẫn có thể báo tin dựa trên những dấu hiệu và thông tin đã biết để cơ quan có trách nhiệm đánh giá, hướng dẫn các bước tiếp theo.

Việc người bị nghi ngờ là họ hàng hoặc người quen không phải lý do để bỏ qua thông tin. Gia đình cũng không nên tự thỏa thuận giữ kín sự việc nếu điều đó có thể khiến trẻ tiếp tục gặp nguy hiểm. Pháp luật về trẻ em đặt ra yêu cầu bảo vệ trẻ trước hành vi xâm hại, đồng thời bảo vệ đời sống riêng tư và bí mật cá nhân của trẻ trong quá trình tiếp nhận, xử lý vụ việc.

Báo tin không đồng nghĩa với việc gia đình tự kết luận một người phạm tội. Đó là cách để cơ quan chức năng kiểm tra thông tin, đánh giá nguy cơ và áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp. Điều cần đặt lên trước tiên là sự an toàn của trẻ, không phải tâm lý ngại va chạm hay lo ngại ảnh hưởng danh dự gia đình.

Căn cứ pháp lý: Luật Trẻ em năm 2016; Nghị định 56/2017/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn còn hiệu lực; quy định pháp luật hình sự, tố tụng hình sự liên quan đến việc tiếp nhận, xác minh tin báo về tội phạm.