Nghĩ khác, làm khác để khởi nghiệp, tạo sức bật cho hợp tác xã
HTX Đại Ngàn Yên Sơn là địa chỉ được nhiều phụ nữ đến tham quan, học tập
Khởi nghiệp từ mô hình kinh doanh gia đình, tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có và mong muốn tìm một đầu ra tốt hơn cho nông sản, nhiều người phụ nữ đã mạnh dạn thành lập hợp tác xã, từng bước thay đổi cách làm từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết, chú trọng chất lượng và đầu ra.
Là một người khá nhút nhát, dè dặt, chị Hoàng Thị Nam (xã Yên Sơn, tỉnh Sơn La) từng gặp không ít khó khăn khi đứng trước đám đông để nói về công việc của mình. Sự dè dặt khiến chị ít chủ động giao tiếp, càng khó hình dung một ngày mình sẽ trở thành người đứng đầu một hợp tác xã (HTX).
Qua những lần tham gia đào tạo, đi thực tế, gặp gỡ các mô hình sản xuất khác đã mở ra cho chị một cách nhìn mới. Chị bắt đầu mạnh dạn hơn trong giao tiếp, chủ động kết nối với mọi người. Quan trọng hơn, chị dám nghĩ đến việc tổ chức sản xuất theo một cách khác và quyết tâm thành lập HTX Đại Ngàn Yên Sơn.
HTX Đại Ngàn Yên Sơn hiện có khoảng 10 thành viên, tổ chức sản xuất trên diện tích khoảng 12ha với các loại rau màu và cây ăn quả. Cải mèo, bắp cải, cải ngọt, dưa chuột, bí, bí đao… được HTX lựa chọn dựa trên điều kiện đất đai, mùa vụ và nhu cầu của thị trường.
Đoàn công tác Hội LHPN tỉnh Lào Cai tham quan, học tập kinh nghiệm mô hình sản xuất nông nghiệp tại Hợp tác xã Đại Ngàn Yên Sơn.
Chị Hoàng Thị Nam chia sẻ, việc sản xuất của HTX không thể chỉ dừng ở việc trồng được cây gì mà là bán cho ai, bán ở đâu và làm thế nào để sản phẩm có đầu ra ổn định. Bởi vậy, HTX từng bước thay đổi cơ cấu cây trồng, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Sản phẩm của các thành viên được HTX tổ chức tiêu thụ. Khi có khả năng, HTX mở rộng liên kết với các hộ dân trong bản, hỗ trợ tiêu thụ nông sản và hướng tới kết nối sản phẩm của người dân trên địa bàn xã. Từ những mảnh ruộng riêng lẻ, các hộ dân bắt đầu có thêm một đầu mối chung để tìm kiếm thị trường.
Không chỉ tiêu thụ sản phẩm của thành viên, HTX hướng tới việc trở thành đầu mối kết nối thêm nông sản của người dân trong bản, trong xã. Khi có đầu ra, người dân có thêm động lực thay đổi cơ cấu cây trồng. Khi sản xuất được tổ chức tốt hơn, HTX lại có thêm năng lực để tiếp cận thị trường.
Từ con cá bị ép giá đến sản phẩm có thương hiệu
Tại vùng núi cao Tây Bắc, ngày càng có nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số tự tin khởi nghiệp như chị Hoàng Thị Nam, để tạo thêm giá trị cho nông sản quê hương.
Ở tỉnh Lào Cai, chị Đồng Thị Hiền (Sáng lập HTX Sản xuất chế biến nông sản Tây Bắc Hiền Vinh) từng bắt đầu kinh doanh từ những đơn hàng nhỏ trên mạng xã hội. Có những ngày chị không có nổi một đơn hàng song vẫn kiên trì tìm cách tiếp cận khách hàng, chấp nhận mức lãi thấp để giữ khách. Rồi công việc dần tốt lên, có thời điểm mỗi ngày bán hàng trăm đơn.
Năm 2019, kinh doanh online trở nên khó khăn khi người bán ngày càng nhiều. Trong lúc loay hoay tìm hướng đi mới, một lần trở về quê, chị Hiền chứng kiến những người nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà bán cá với giá thấp. Trăn trở với suy nghĩ: "Tại sao không chế biến để tăng giá trị cho con cá?", năm 2020, chị đã thành lập HTX Sản xuất chế biến nông sản Tây Bắc Hiền Vinh với 7 thành viên, tập trung chế biến các loại cá đặc sản hồ Thác Bà như cá mương, cá rô, cá chày, cá thiểu, cá rúi…
Chị Đồng Thị Hiền đầu tư công nghệ chế biến sản phẩm từ các loại cá đặc sản hồ Thác Bà
Để bước chân vào thị trường hiện đại, chị Hiền không chọn cách làm cá theo kiểu cũ, phơi nắng hoặc sấy bằng than, củi phụ thuộc vào thời tiết, khó kiểm soát chất lượng, quá trình chế biến cũng có thể phát sinh mùi, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. HTX đã đầu tư lò sấy nhiệt, máy ép chân không, tủ bảo quản thực phẩm và tổ chức khu vực chế biến theo quy trình khép kín. Nhờ vậy, sản phẩm của HTX làm ra đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, được người tiêu dùng đón nhận.
"Lớn lên" cùng hành trình khởi nghiệp
Từ những sản phẩm địa phương, chị Hoàng Thị Nam, chị Đồng Thị Hiền đã bước vào hành trình khởi nghiệp với những kiến thức mới, từ cách sản xuất, cách quản lý HTX, xây dựng thương hiệu, mở rộng kết nối thị trường…
Trái ngọt đến với chị Đồng Thị Hiền khi các sản phẩm cá mương sấy hồ Thác Bà Hiền Vinh và cá rô lọc xương sấy hồ Thác Bà nhận được chứng nhận OCOP, có mặt tại các hội chợ, hoạt động xúc tiến thương mại để đưa sản phẩm đến nhiều khách hàng hơn. Cùng với cá sấy, HTX tiếp tục nghiên cứu chế biến rau củ quả, lạp xưởng, thịt lợn, thịt trâu sấy… nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu địa phương và đa dạng hóa sản phẩm. Từ một người bán hàng online, chị Đồng Thị Hiền trở thành người tổ chức sản xuất và quản lý một HTX.
Sản phẩm của HTX Sản xuất chế biến nông sản Tây Bắc Hiền Vinh được giới thiệu tới người tiêu dùng
Với chị Hoàng Thị Nam, HTX Đại Ngàn Yên Sơn đã trở thành mái nhà chung kết nối những hộ sản xuất nhỏ lẻ tại địa phương, trở thành một địa chỉ được nhiều phụ nữ đến tham quan, học tập. Hiện HTX đang đa dạng hóa cây trồng, thay đổi cơ cấu sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng thu nhập cho thành viên HTX và từng bước đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Đi xa hơn từ những thay đổi nhỏ, các doanh nhân nữ, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số đang khởi nghiệp, đưa HTX chuyển mình, mở cánh cửa sinh kế bền vững và góp phần phát triển kinh tế tại địa phương.
