Những thực phẩm hỗ trợ đào thải axit uric sau khi uống rượu dịp Tết

Uống rượu, bia có nguy cơ làm tăng axit uric 

Đằng sau những chén rượu trong ngày Tết là nguy cơ gia tăng axit uric trong máu, kéo theo những cơn gout cấp dữ dội, đặc biệt ở người đã có sẵn yếu tố nguy cơ. 

Các chuyên gia cảnh báo, nếu không kiểm soát tốt chế độ ăn uống và sinh hoạt trong dịp nghỉ Tết, nhiều người có thể phải nhập viện ngay những ngày đầu năm vì đau khớp, sưng nóng, thậm chí biến chứng nặng.

Những cuộc vui triền miên bên bàn tiệc ngày xuân thường khiến lượng rượu, bia tiêu thụ tăng đột biến. Theo các bác sĩ, khi dung nạp cồn, cơ thể sẽ ưu tiên chuyển hóa rượu để đào thải độc chất, từ đó làm giảm khả năng bài tiết axit uric qua thận. Không chỉ vậy, bia – loại đồ uống được sử dụng phổ biến dịp Tết – còn chứa hàm lượng purin cao. Purin khi chuyển hóa sẽ tạo thành axit uric. Sự kết hợp giữa giảm thải trừ và tăng sản xuất khiến nồng độ axit uric trong máu tăng nhanh, dễ vượt ngưỡng an toàn.

Nguy cơ càng tăng cao khi rượu, bia đi kèm với các món ăn giàu đạm như hải sản, thịt đỏ, nội tạng động vật – những thực phẩm chứa nhiều purin. Sự "cộng hưởng" này khiến tinh thể urat dễ lắng đọng tại khớp, khởi phát cơn gout cấp với biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội, thường ở khớp ngón chân cái, cổ chân hoặc gối. Không ít trường hợp phải nhập viện cấp cứu vì đau không thể đi lại sau những ngày tiệc tùng liên miên.

Cách đào thải axit uric đơn giản tại nhà

Trước thực tế đó, câu hỏi được nhiều người quan tâm là làm thế nào để hỗ trợ cơ thể đào thải axit uric tự nhiên, hạn chế tác động bất lợi sau các cuộc vui. Theo khuyến cáo của bác sĩ Vũ Mai Hoa, Bệnh viện 19-8, axit uric có thể được đào thải qua hệ bài tiết, chủ yếu là qua thận. Vì vậy, chế độ ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kiểm soát chỉ số này.

Trong nhóm thực phẩm nên ưu tiên, các loại trái cây giàu vitamin C được đánh giá cao. Trái cây có múi như cam, bưởi, chanh, quýt không chỉ cung cấp vitamin C mà còn chứa citrat tự nhiên, giúp hạn chế sự kết tinh của axit uric và hỗ trợ ngăn ngừa sỏi thận. Bổ sung hợp lý các loại quả này trong khẩu phần ăn hằng ngày có thể giúp tăng cường đào thải axit uric qua đường tiểu. Một cốc nước chanh ấm vào buổi sáng cũng là lựa chọn phù hợp với nhiều người, song cần lưu ý không lạm dụng nếu có bệnh lý dạ dày.

Kiwi cũng là loại trái cây được khuyến khích. Với hàm lượng kali và chất chống oxy hóa dồi dào, kiwi giúp cân bằng điện giải và hỗ trợ chức năng thận. Việc duy trì thận khỏe mạnh góp phần quan trọng trong quá trình thải trừ axit uric ra khỏi cơ thể. Tương tự, ổi – loại quả quen thuộc, giá thành hợp lý – lại chứa hàm lượng vitamin C cao vượt trội. 

Một số nghiên cứu cho thấy trong ổi có quercetin, một flavonoid có khả năng ức chế enzyme xanthine oxidase – enzyme tham gia sản xuất axit uric. Nhờ đó, ổi không chỉ hỗ trợ đào thải mà còn góp phần giảm hình thành axit uric ngay từ đầu.

Bên cạnh thực phẩm, việc lựa chọn đồ uống phù hợp cũng rất quan trọng. Uống đủ nước mỗi ngày là nguyên tắc cơ bản giúp tăng lượng nước tiểu và thúc đẩy đào thải axit uric. Ngoài nước lọc, nước dừa có thể được sử dụng với lượng vừa phải. Loại nước này chứa nhiều khoáng chất và kali, hỗ trợ cân bằng chuyển hóa và có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý chỉ nên uống khoảng một ly mỗi ngày, tránh lạm dụng vì nước dừa cũng chứa đường tự nhiên.

Trà xanh – thức uống quen thuộc của người Việt – cũng được ghi nhận có tác dụng nhất định trong việc hạn chế sự hình thành axit uric nhờ các polyphenol chống oxy hóa. Tuy vậy, không nên uống trà xanh khi bụng đói hoặc quá đặc, bởi có thể gây cồn cào, khó chịu dạ dày. 

Trà hoa cúc, với hoạt chất luteolin, được một số nghiên cứu đề cập đến khả năng ức chế quá trình sản sinh axit uric. Việc sử dụng trà hoa cúc sau bữa ăn hoặc trước khi ngủ có thể giúp thư giãn và hỗ trợ chuyển hóa.

Dù vậy, các bác sĩ nhấn mạnh rằng những biện pháp trên chỉ có tính chất hỗ trợ. Với người đã được chẩn đoán tăng axit uric máu hoặc gout, việc tự ý ngưng thuốc điều trị trong dịp Tết là sai lầm nguy hiểm. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ, tái khám định kỳ và trao đổi với bác sĩ nếu có kế hoạch thay đổi chế độ ăn uống. Không nên tự ý dùng các loại thuốc hạ axit uric hoặc thuốc giảm đau khi chưa có chỉ định, bởi có thể gây tác dụng phụ trên gan, thận và dạ dày.

Để phòng ngừa cơn gout cấp trong dịp Tết, giải pháp quan trọng nhất vẫn là kiểm soát lượng rượu, bia tiêu thụ. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo không có mức tiêu thụ rượu, bia nào là hoàn toàn an toàn cho sức khỏe. Với người có nguy cơ cao, tốt nhất nên hạn chế tối đa, thậm chí kiêng hoàn toàn rượu, bia. Song song đó là duy trì chế độ ăn cân đối, giảm thực phẩm giàu purin, tăng rau xanh, trái cây, vận động nhẹ nhàng và ngủ đủ giấc.

Tết là dịp sum họp, nhưng sức khỏe vẫn cần được đặt lên hàng đầu. Việc chủ động điều chỉnh thói quen ăn uống, tiết chế rượu, bia và theo dõi chỉ số sức khỏe sẽ giúp mỗi người tận hưởng trọn vẹn niềm vui ngày xuân mà không phải bắt đầu năm mới bằng những cơn đau gout cấp đầy ám ảnh.