Tạp chí Vogue đã tạo một tiền lệ chưa từng có khi đưa hai người phụ nữ ở tuổi 76 lên trang bìa số tháng 5: Diễn viên Meryl Streep và Anna Wintour, Tổng biên tập của Vogue. Động thái này nằm trong xu hướng tôn vinh vẻ đẹp của "tuổi xế chiều" đang lan tỏa từ sàn catwalk đến đời sống. Đúng như Anna Wintour khẳng định: "Tuổi tác hiện nay thực sự là một lợi thế".

Loạt show diễn thời trang kết thúc cuối tháng Ba vừa qua đánh dấu bước tiến về độ hòa nhập tuổi tác, bù đắp cho những thiếu hụt về sự đa dạng kích thước cơ thể ở các người mẫu. Từ Chanel với phần trình diễn mở màn của Stephanie Cavalli (50 tuổi) và 14 người mẫu khác từ 40 tuổi trở lên, cho đến các thương hiệu như Bottega Veneta, Tom Ford hay Givenchy, tất cả đều có những gương mặt người mẫu dày dặn kinh nghiệm.

Các show diễn cũng quy tụ nhiều tên tuổi lớn trong làng thời trang và nghệ thuật. Siêu mẫu huyền thoại Kate Moss (52 tuổi) xuất hiện trên sàn catwalk của Gucci, trong khi nữ diễn viên phim "The X-Files" Gillian Anderson (57 tuổi) đảm nhận vị trí kết màn cho Miu Miu. Đặc biệt, thương hiệu Carolina Herrera đã mời 7 gương mặt nổi bật trong giới nghệ thuật biểu diễn, trong đó có nhiếp ảnh gia Ming Smith (79 tuổi) và họa sĩ Amy Sherald (52 tuổi).

Đáng chú ý, khái niệm "lớn tuổi" trong giới thời trang đang được tái định nghĩa. Nếu trước đây, ngoài 30 tuổi đã bị coi là già, thì các nhà mốt hiện nay lại ưa chuộng những gương mặt mang dấu ấn thời gian.

Sức hút không chỉ giới hạn trên sàn catwalk mà còn diễn ra ở hàng ghế đầu (front-row). Tại show diễn của Celine, vị trí trung tâm thuộc về cựu biên tập viên Vogue Pháp, Joan Juliet Buck (77 tuổi), bên cạnh những minh tinh ở độ tuổi ngũ tuần như Naomi Watts hay Sarah Paulson. Trong khi đó, Loewe lại gây chú ý khi mời nữ diễn viên Sissy Spacek (76 tuổi) lần đầu dự Tuần lễ thời trang Paris.

Làn sóng này cũng lan tỏa vào đời sống thực, nơi những biểu tượng thời trang chọn cách phô diễn thay vì che giấu các dấu vết của tuổi tác. Cựu siêu mẫu Paulina Porizkova (61 tuổi) đã dẫn đầu cuộc thảo luận này trên Instagram, khi không ngần ngại "khoe" nếp nhăn và vóc dáng qua những bức ảnh trang điểm tối giản và video mặc nội y trước hàng triệu người theo dõi.

Tương tự, bức selfie cận mặt trước gương của Joan Juliet Buck tại show Celine gần đây cũng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Với dòng chú thích: "Khuôn mặt mà tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ có", bức ảnh nhận được nhiều ủng hộ hơn bất cứ nội dung chuyên môn nào mà bà từng đăng.

Song song đó, phân khúc làm đẹp mới tập trung vào thời kỳ mãn kinh cũng đang phát triển, được dẫn dắt bởi những cái tên như Naomi Watts, Halle Berry và Gwyneth Paltrow.

Đây là sự xoay trục đáng kinh ngạc trong ngành công nghiệp vốn luôn tôn sùng tuổi trẻ. Trong một thế giới bị bao phủ bởi những gương mặt được "cà phẳng" bằng công nghệ chỉnh sửa hay tái tạo bởi AI, việc đề cao vẻ đẹp nguyên bản đang nổi lên như một xu hướng mạnh mẽ. Khi việc soi xét và phỏng đoán các can thiệp thẩm mỹ ở phụ nữ ngoài 30 tuổi trở thành một "thói quen" thị giác, sự "lên ngôi" của những giá trị chân thực này cho thấy cách ngành thời trang phản ứng với thời đại của chỉnh sửa ảnh.

Trong nhiều thập kỷ, dù các chuyên gia kinh tế liên tục nhấn mạnh tiềm năng của "nền kinh tế bạc" – tức thị trường người tiêu dùng lớn tuổi – ngành thời trang vẫn gần như phớt lờ nhóm khách hàng này trong các chiến dịch quảng bá.

Chỉ đến những năm gần đây, sự thay đổi mới trở nên rõ nét. Theo dữ liệu từ công ty tư vấn McKinsey, nhóm người từ 50 tuổi trở lên hiện chiếm tỷ trọng lớn trong sức mua toàn cầu và được dự báo sẽ đóng góp gần một nửa mức tăng trưởng chi tiêu trong lĩnh vực thời trang. Riêng tại Mỹ, những người từ 55 tuổi trở lên nắm giữ tới 72% tổng tài sản quốc gia.

Sự dịch chuyển về quyền lực tài chính này được Giáo sư xã hội học Ashley Mears gọi là "sự hiện diện mới của phụ nữ lớn tuổi trước công chúng". Những ví dụ như Martha Stewart (81 tuổi) xuất hiện trên trang bìa tạp chí Sports Illustrated, hay Demi Moore (61 tuổi) tỏa sáng tại các lễ trao giải nhờ vai diễn trong "The Substance", cho thấy tuổi tác không còn bị xem là giới hạn của sức hút và tầm ảnh hưởng.

Tuy nhiên, theo Mears, xu hướng này lại ẩn chứa một nghịch lý. Nhiều phụ nữ lớn tuổi xuất hiện trước công chúng không mang vẻ ngoài đúng với tuổi thật của mình. Với những người thành công, đặc biệt là cần duy trì sự chú ý ở giai đoạn tuổi trung niên, thông điệp vô hình được truyền đi là: Muốn được nhìn nhận và được xem là đẹp, họ phải không ngừng nỗ lực để duy trì ngoại hình. Quá trình ấy thường đòi hỏi chi phí rất lớn, từ đó vô tình gắn tuổi trẻ với đẳng cấp và sự giàu có. Điều này lại tiếp tục tạo ra những rào cản mới.

Đó cũng là lý do vì sao Matthieu Blazy, Giám đốc nghệ thuật của Chanel, cho rằng điều quan trọng nhất là các người mẫu trong show diễn của ông phải được xuất hiện đúng với con người thật của mình. Ông nhấn mạnh rằng: "Chúng tôi không thay đổi ngoại hình hay cố gắng khiến họ trông trẻ hơn". Thông điệp mà Matthieu muốn gửi gắm là "hãy cứ là chính mình".

Cùng quan điểm đó, Pierpaolo Piccioli, Giám đốc sáng tạo của Balenciaga, chia sẻ: "Chúng tôi muốn tôn vinh những người phụ nữ mạnh mẽ, kể cả trong những lúc họ yếu đuối. Việc tự hào thể hiện tuổi tác chính là biểu tượng của sức mạnh và quyền lực". Theo ông, việc che giấu điều ấy đi ngược lại tinh thần mà thời trang đương đại đang hướng tới.

Thực tế, việc tôn vinh tuổi tác không hoàn toàn mới. Năm 2024, Batsheva Hay từng gây tiếng vang với dàn mẫu toàn người trên 40 tuổi, hay những "tượng đài tóc bạc" như Maye Musk vẫn bền bỉ sải bước. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng lần này là một sự thay đổi mang tính hệ thống. Bà Talisa Carling, Giám đốc công ty người mẫu IMG Models, nhận định: "Đây không còn là xu hướng, mà là vấn đề cấu trúc". Một phần lý do là bởi sự đa dạng tuổi tác được coi là "vùng an toàn" cho các nhà mốt.

Trong kỷ nguyên số, làng mốt dường như đang phân hóa thành hai cực. Một bên là sự "lên ngôi" của vẻ đẹp nhân tạo – bóng bẩy, không tì vết và chịu sự can thiệp sâu của phẫu thuật thẩm mỹ, giống như cách Kris Jenner (70 tuổi), mẹ của Kim Kardashian, từng gọi việc nâng cơ mặt của mình là một cách "lão hóa duyên dáng".

Ở cực còn lại là những phụ nữ lựa chọn từ chối việc "chỉnh sửa" để giữ gìn bản sắc cá nhân. Joan Juliet Buck, người từng được giao vai diễn nhờ gương mặt chưa qua chỉnh sửa, đã ví những phụ nữ này như "ngôi nhà đá cổ". "Chúng tôi có giá trị nhờ thời gian. Nếu bạn không thay đổi gì, thì điều đó giống như một chiếc lò sưởi từ năm 1680 vẫn còn đỏ lửa. Chúng tôi rất chân thực", bà nói thêm.

Sự trở lại của những nếp nhăn, vì thế, có thể được xem như một phản ứng trước nỗi lo bị đồng nhất hóa trong thời đại thuật toán và văn hóa Instagram – nơi những khuôn mặt dường như ngày càng giống nhau. Theo Matthieu Blazy, khi mọi thứ đều được dàn dựng đến mức hoàn hảo, thì việc "được là chính mình" lại trở thành điều xa xỉ nhất.

Kim Ngọc (Theo New York Times)