Tối hôm trước là tiếng cười các em nhỏ rộn ràng trong đêm hội Trung thu. Sáng hôm sau là những mái đầu bạc lặng lẽ chờ đến lượt khám bệnh. Hai hoạt động nối tiếp nhau trong cùng một chuyến đi về Lấp Vò (Đồng Tháp) mang theo những món quà khác nhau nhưng cùng bắt đầu từ sự sẻ chia: để trẻ em có thêm một mùa Trung thu ấm áp, để người nghèo, người cao tuổi và những hoàn cảnh khó khăn có thêm cơ hội được chăm sóc sức khỏe.

Một mùa trăng có thêm những nụ cười

Tối 19/9, khuôn viên UBND xã Lấp Vò, Đồng Tháp, rộn ràng hơn thường ngày. Ánh đèn sân khấu, tiếng nói cười của các em nhỏ, những phần quà được  chờ trao và niềm háo hức hiện lên trong từng ánh mắt đã làm nên không khí ấm áp của đêm hội Trung thu "Nghĩa tình Lấp Vò".

Đây là hoạt động mở đầu trong chuỗi chương trình cộng đồng diễn ra tại Lấp Vò trong 2 ngày, 19 và 20/9, hướng đến việc chăm lo trẻ em, người nghèo, người cao tuổi và những hoàn cảnh còn nhiều khó khăn trên địa bàn.

Chuỗi hoạt động do UBND xã Lấp Vò phối hợp cùng Công ty TNHH Du lịch Lửa Việt, Báo Phụ nữ Việt Nam, Phòng khám nội tổng hợp thuộc Địa điểm kinh doanh Công ty TNHH Phòng khám Ung bướu Sài Gòn và đoàn thiện nguyện Thủy Bảo TPHCM tổ chức.

Với các em nhỏ, Trung thu vốn là mùa của lồng đèn, bánh kẹo, tiếng trống hội bên chú Cuội, chị Hằng…. Nhưng với nhiều gia đình còn chật vật trong cuộc sống, đôi khi một món quà tưởng như bình dị cũng không phải lúc nào cũng dễ dàng có được. Do vậy, giá trị của những phần quà trong đêm "Nghĩa tình Lấp Vò" không chỉ nằm ở vật chất. Sau mỗi món quà là sự quan tâm của cộng đồng dành cho những em nhỏ còn nhiều thiếu thốn. Là mong muốn để các em, dù trong hoàn cảnh nào, cũng được cảm nhận trọn vẹn hơn niềm vui của một mùa Trung thu.

Giữa những gương mặt háo hức ấy, em Lê Thị Tuyết Linh, học sinh lớp 8, ôm phần quà vừa nhận và chia sẻ niềm vui của mình bằng những lời rất hồn nhiên. Từ món quà Trung thu hôm nay, cô học trò nhỏ đã gửi gắm một ước mong giản dị cho tương lai.

Con sẽ cố gắng học thật giỏi, trở thành người tốt. Sau này khi có điều kiện, con cũng muốn mua những món quà như thế này tặng cho các em có hoàn cảnh khó khăn, để các em có một mùa Trung thu thật ý nghĩa".

Lê Thị Tuyết Linh, học sinh lớp 8

Ước mong ấy khiến món quà Trung thu không chỉ dừng lại ở niềm vui của một đêm hội. Hôm nay một đứa trẻ được nhận sự quan tâm, ngày mai chính em có thể trở thành người tiếp tục trao đi sự sẻ chia ấy. Đêm hội khép lại. Những phần quà theo chân các em trở về nhà, nhưng chuyến đi vẫn còn một hành trình khác dành cho người dân Lấp Vò.

SỰ CHĂM LO ĐƯỢC NỐI DÀI

Từ sớm 20/9, khuôn viên Trường THCS Lấp Vò đã có đông người dân đến chờ khám bệnh trong chương trình "Lấp Vò yêu thương". Khác với không khí rộn ràng của đêm hôm trước, buổi sáng nơi sân trường là những bước chân chậm rãi, những mái đầu bạc, những gương mặt mang theo vẻ mệt mỏi và cả sự mong chờ. Có người đi một mình. Có người được con cháu dìu đến. Có những người đã sống cùng các cơn đau trong thời gian dài nhưng vì hoàn cảnh kinh tế, đường xa hoặc nhiều lý do khác vẫn chưa có điều kiện thăm khám đầy đủ. Họ đến đây với một mong muốn rất giản dị: được thăm khám, cải thiện sức khỏe để mưu sinh hay sống vui với tuổi già.

"Bệnh viện thu nhỏ" trong khuôn viên trường học

Điều đặc biệt của chương trình là người dân không chỉ được bác sĩ thăm khám rồi nhận thuốc. Ngay tại khuôn viên trường học, đoàn thiện nguyện bố trí khá đầy đủ các khâu từ tiếp nhận, đo huyết áp, thử đường huyết đến siêu âm bụng, đo điện tim, chụp X-quang phổi, bác sĩ khám và cấp thuốc.

Những phòng học, những khoảng sân quen thuộc trong ngày thường bỗng mang dáng dấp của một "bệnh viện thu nhỏ". Ở một khu vực, người dân chờ chụp X-quang. Ở khu vực khác, máy siêu âm liên tục hoạt động. Những điện cực được gắn lên ngực người bệnh để ghi điện tim. Các bác sĩ cẩn thận xem kết quả cận lâm sàng, hỏi bệnh rồi giải thích cho từng người những vấn đề sức khỏe cần lưu ý.

Bà Trần Thủy, đại diện đoàn thiện nguyện Thủy Bảo TPHCM, cho biết mỗi năm nhóm tổ chức khoảng 3 chuyến đến với người dân ở những khu vực còn nhiều khó khăn. Mục tiêu của những chuyến đi không chỉ là phát thuốc hay tặng quà, mà còn giúp người dân được tầm soát bằng những phương tiện cận lâm sàng cơ bản, từ đó phát hiện sớm những bất thường mà đôi khi chính người bệnh cũng chưa nhận ra.

Xe X-quang hỗ trợ phát hiện những trường hợp nghi mắc lao, máy siêu âm giúp nhận biết những bất thường ở vùng bụng, điện tim hỗ trợ đánh giá các vấn đề tim mạch, thử đường huyết góp phần sàng lọc nguy cơ bệnh lý chuyển hóa. Những trường hợp cần theo dõi tiếp có thể được chuyển thông tin cho y tế địa phương để quản lý và hướng dẫn điều trị.

Chúng tôi mong muốn đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn, để những người chưa có điều kiện đi khám cũng có cơ hội được kiểm tra sức khỏe và phát hiện bệnh sớm".

Bà Trần Thủy

Sau khi lấy máu, người dân được hỗ trợ một phần ăn sáng. Kết thúc quy trình khám, mỗi người còn được nhận thuốc miễn phí và một phần quà gồm những nhu yếu phẩm thiết yếu như gạo, mì, đường, dầu ăn. Sự chăm lo vì thế không dừng lại ở một toa thuốc.

Những cảm nhận ấm lòng

Nhiều người dân lớn tuổi lặn lội đến với hoạt động của đoàn thiện nguyện đã bày tỏ cảm nhận thật ấm lòng đối với sự chăm lo. Đa phần để rơi vào hoàn cảnh sống chỉ đủ ăn uống, sinh hoạt một cách chật vật mà không dám nghĩ đến những dịch vụ y tế dù thường xuyên ốm đau, bệnh tật.

Trong dòng người đến khám sáng hôm ấy có bà Nguyễn Thị Kim, 73 tuổi, ở ấp Bình Hòa. Ngày trước bà bán cơm kiếm sống. Một lần không may bị ngã, nhưng vì hoàn cảnh khó khăn, bà không có điều kiện chữa trị đến nơi đến chốn. Tai nạn ấy để lại hậu quả khiến một chân bà bị liệt.

20 năm đã trôi qua. Tuổi ngày một cao, cột sống thoái hóa, những cơn đau xuất hiện nhiều hơn. Việc đi lại vốn đã khó nay càng trở thành thử thách. Con cái cũng còn khó khăn nên chuyện đến bệnh viện kiểm tra thường xuyên đối với bà không đơn giản. Nghe địa phương thông báo có đoàn bác sĩ về khám miễn phí, bà cố gắng tìm đến.

Dù đi lại khó khăn, tui cũng ráng tới để bác sĩ khám rồi cho thuốc uống".

Bà Nguyễn Thị Kim, 73 tuổi, ở ấp Bình Hòa

"Ráng tới với bác sĩ...: Một câu nói mộc mạc, nhưng phía sau đó là câu chuyện của không ít người nghèo, người cao tuổi ở nhiều địa phương.

Không phải họ không quan tâm đến sức khỏe. Đôi khi giữa những khoản chi tiêu thiết yếu của gia đình, giữa chuyện cơm áo mỗi ngày và chi phí đi lại, khám chữa bệnh, việc kiểm tra sức khỏe có thể bị trì hoãn hết lần này đến lần khác.

Với họ, một lần được đo điện tim, siêu âm, chụp X-quang hay được bác sĩ giải thích cặn kẽ về tình trạng cơ thể thật sự quý giá và là điều mong mỏi thường trực.

Sau từng lượt khám, nhiều người cẩn thận gấp toa thuốc bỏ vào túi. Có người đứng lại hỏi thêm bác sĩ những điều cần lưu ý. Có người xách phần quà ra về với bước chân chậm rãi nhưng trong lòng đã nhẹ nhõm hơn lúc mới đến. Ở những hoàn cảnh như thế, đôi khi sự an tâm cũng là một món quà.

Thêm một cánh tay cho mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân

Ông Nguyễn Văn Sang, Phó Chủ tịch UBND xã Lấp Vò, cho biết địa bàn xã rộng, dân số đông, trong khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng lớn.Theo ông, Nhà nước và địa phương luôn quan tâm đến lĩnh vực y tế, song nguồn lực công vẫn cần thêm sự đồng hành của xã hội, nhất là trong việc hỗ trợ người nghèo, người cao tuổi neo đơn và những trường hợp ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế.

Việc đoàn thiện nguyện mang theo nhiều thiết bị cận lâm sàng và tổ chức khám ngay tại địa phương đã giúp người dân được tiếp cận một quy trình tương đối đầy đủ, đồng thời góp thêm nguồn lực cho mục tiêu khám sức khỏe toàn dân.

Theo lãnh đạo địa phương, chủ trương đặt ra mục tiêu mỗi người dân ít nhất được khám sức khỏe một lần trong một năm. Trong đợt đầu, Lấp Vò đã tổ chức khám cho 36.610 người, đạt hơn 60% kế hoạch. Địa phương đang tiếp tục triển khai đợt hai.

Những chương trình xã hội hóa như "Lấp Vò yêu thương" vì thế không chỉ hỗ trợ từng người dân cụ thể, mà còn góp phần mở rộng số người được kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm bệnh lý và tiếp cận dịch vụ y tế.

Để một chuyến thiện nguyện có thể đi xa hơn và làm được nhiều việc hơn, phía sau đó là sự phối hợp của nhiều bên. Ông Nguyễn Văn Mỹ, người sáng lập Công ty Lửa Việt, cho rằng mỗi đơn vị có thể tham gia bằng chính thế mạnh của mình.

Doanh nghiệp lữ hành hỗ trợ phương tiện, ăn ở, đơn vị y tế đảm nhận bác sĩ, thuốc men và trang thiết bị, nhóm thiện nguyện kết nối nguồn lực, chính quyền địa phương tổ chức, hỗ trợ địa điểm và kết nối người dân và các cơ quan báo chí góp phần lan tỏa những hoạt động cộng đồng.

Lữ hành, truyền thông, các đơn vị thiện nguyện cùng với chính quyền địa phương, mỗi người một tay sẽ tạo thành sức mạnh tổng hợp để làm những việc thiết thực cho người dân, nhất là những hoàn cảnh khó khăn".

Ông Nguyễn Văn Mỹ, người sáng lập Cty Lửa Việt

Khi những nguồn lực riêng lẻ tìm thấy nhau, giá trị của một chuyến đi không còn được đo đơn thuần bằng số phần quà đã trao hay số người đã được khám.

NHỮNG ĐIỀU CÒN Ở LẠI

Một bên là những đứa trẻ vui với món quà Trung thu. Một bên là những người già cầm trên tay toa thuốc sau buổi khám. Hai hình ảnh ấy tưởng như rất khác nhau, nhưng lại gặp nhau ở cùng một điểm: sự quan tâm của cộng đồng dành cho những người đang cần được chăm lo nhiều hơn.

Một món quà Trung thu không thể mang lại thay đổi gì đáng kể cho cuộc sống cho các em. Một buổi khám miễn phí cũng không thể giải quyết mọi bệnh tật. Nhưng từng sự chăm lo nhỏ, khi được góp lại từ nhiều tấm lòng, có thể gieo vào cuộc sống của một người những niềm tin yêu ấm áp.

Điều còn lại sau chuyến đi vì thế không chỉ là số người được khám, những phần thuốc đã phát hay bao nhiêu món quà Trung thu đã trao. Mà đó còn là ánh mắt của cô học trò lớp 8 khi nói rằng một ngày nào đó em muốn trở thành người tặng quà cho những đứa trẻ khó khăn như mình. Là người phụ nữ 73 tuổi, sau hai mươi năm sống cùng một chân bị liệt, vẫn cố gắng tìm đến đoàn bác sĩ với với niềm tin và sự an tâm có được sau thăm khám...

Từ một món quà Trung thu đến một toa thuốc nghĩa tình, hành trình ở Lấp Vò đã nối nhiều tấm lòng bằng những điều rất đỗi bình dị. Có người trao đi, có người đón nhận. Và từ những điều được nhận hôm nay, những hạt mầm sẻ chia lại có thể tiếp tục được gieo cho ngày mai.

MINH TUẤN - THẾ ANH (thực hiện)