Bình đẳng giới là đòn bẩy sống còn của doanh nghiệp toàn cầu

Đa dạng giới giúp doanh nghiệp bứt phá lợi nhuận

Khi các doanh nghiệp chuyển từ "tuyên bố trên giấy" sang "hành động thực chất", đó không chỉ là sự giải phóng cho tiềm năng của phụ nữ, mà còn là chìa khóa mở cánh cửa tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế toàn cầu. Đây là thông điệp cốt lõi từ báo cáo mới nhất của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) mang tên "Phụ nữ trong kinh doanh và quản lý: Nhân rộng những thành công".

Những nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới đã gặt hái được một số thành tựu đáng khích lệ ở tầng lớp lãnh đạo cao nhất sau một thập kỷ. Khảo sát toàn cầu năm 2025 của ILO - thực hiện trên gần 12.000 doanh nghiệp tại 99 quốc gia - cho thấy, tỷ lệ doanh nghiệp có nữ chủ tịch hội đồng quản trị đã tăng từ 13,1% (năm 2013) lên 30,9% (năm 2025). Tỷ lệ nữ giám đốc điều hành (CEO) cũng tăng từ 23,4% lên 28,2%.

Đẩy mạnh bình đẳng giới không chỉ giải phóng tiềm năng cho phụ nữ, mà còn là chìa khóa tháo gỡ bài toán tăng trưởng bền vững trong thế kỷ 21. Phần lớn doanh nghiệp hiện nay cho biết các sáng kiến thúc đẩy bình đẳng giới giúp cải thiện kết quả kinh doanh, từ tăng lợi nhuận, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giữ chân nhân tài đến nâng cao uy tín. 

Sự đa dạng giới trong đội ngũ lãnh đạo có vai trò đặc biệt quan trọng. Các doanh nghiệp có phụ nữ giữ vị trí tổng giám đốc điều hành (CEO) hoặc tham gia ban lãnh đạo, hội đồng quản trị có nhiều khả năng đạt kết quả kinh doanh tốt hơn so với những doanh nghiệp không có phụ nữ đảm nhiệm các vị trí này.

Gần 7/10 doanh nghiệp (tham gia khảo sát năm 2025) khẳng định các sáng kiến bình đẳng giới đã trực tiếp cải thiện kết quả kinh doanh - tăng 11,1 điểm phần trăm so với năm 2018. Trong số các đơn vị ghi nhận lợi nhuận tăng nhờ thúc đẩy phụ nữ tham gia quản lý, có tới 87,4% báo cáo mức tăng đạt từ 5% trở lên. Hơn một trong mười doanh nghiệp (13,4%) ghi nhận mức tăng lợi nhuận vượt 20%.

Phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo tạo ra những khác biệt có thể đo đếm được. Các doanh nghiệp có nữ tổng giám đốc điều hành (CEO) có khả năng ghi nhận kết quả hoạt động tích cực cao hơn 6,4% so với các doanh nghiệp có nam CEO. Tương tự, các doanh nghiệp có nữ chủ tịch hội đồng quản trị có kết quả hoạt động tích cực cao hơn 17,5% so với các doanh nghiệp do nam giới lãnh đạo.

Các ước tính kinh tế chỉ ra rằng việc xóa bỏ hoàn toàn khoảng cách giới trong việc làm và lãnh đạo có thể tạo ra thêm hàng nghìn tỷ đô la cho GDP toàn cầu. Theo Diễn đàn Kinh tế thế giới, việc xóa bỏ các rào cản về bình đẳng giới đối với sự tham gia kinh tế đầy đủ của phụ nữ có tác động sâu sắc ở cấp độ toàn cầu và địa phương. Chỉ riêng việc thu hẹp khoảng cách giới trong tỷ lệ tham gia lực lượng lao động và các vai trò quản lý đã có thể đóng góp thêm 7 nghìn tỷ USD vào GDP toàn cầu, với tiềm năng tăng thêm từ 22 đến 28 nghìn tỷ USD nếu đạt được bình đẳng hoàn toàn. Chỉ riêng trong lĩnh vực khởi nghiệp, bình đẳng giới có thể đóng góp thêm 5-6 nghìn tỷ USD vào nền kinh tế toàn cầu.

Khoảng cách học vấn và nghịch lý thăng tiến

Số liệu thống kê 3 thập kỷ qua cho thấy cuộc cách mạng về giáo dục của phụ nữ đã diễn ra sâu rộng: Tỷ lệ phụ nữ theo học đại học và cao đẳng trên toàn cầu đã tăng hơn gấp 3 lần kể từ năm 1995, đạt 46.4% vào năm 2023 (vượt qua mức 40.3% của nam giới). Việc không trao cơ hội tương xứng cho lực lượng lao động có trình độ cao này là một sự lãng phí nguồn lực kinh tế vô cùng đắt đỏ. Phụ nữ vẫn ít hiện diện trong một số ngành then chốt, đặc biệt là khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), chỉ chiếm 35% số người tốt nghiệp đại học thuộc các ngành STEM trên toàn thế giới.

Khi bước chân vào thị trường lao động, phụ nữ vấp phải nhiều rào cản. Khoảng cách giới trong tham gia thị trường lao động vẫn còn lớn. Chưa đến một nửa số phụ nữ (48,6%) tham gia hoạt động kinh tế. Khoảng cách giới có thu hẹp theo thời gian nhưng chủ yếu do tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nam giới giảm, chứ chưa phải nhờ sự gia tăng đáng kể ở nữ giới.

Phụ nữ làm chủ doanh nghiệp ngày càng nhiều nhưng tỷ lệ vẫn còn thấp. Trong 30 năm qua, số phụ nữ làm chủ doanh nghiệp có thuê người lao động gần như tăng gấp đôi. Tuy nhiên, phụ nữ hiện vẫn chỉ chiếm 22,8% tổng số chủ doanh nghiệp.

Chênh lệch tiền lương giữa nam và nữ vẫn phổ biến. Trung bình, cứ mỗi 1 USD nam giới kiếm được, phụ nữ chỉ kiếm được 78 xu. Khoảng cách này thường gia tăng ở các cấp bậc nghề nghiệp cao hơn.

Bức tranh tổng thể vẫn còn nhiều mảng tối. Phụ nữ hiện mới chỉ nắm giữ chưa đến 1/3 (30%) tổng số vị trí quản lý trên toàn cầu. Đáng chú ý, trong khi cấp lãnh đạo cao nhất được cải thiện, thì mức độ cân bằng giới tại các cấp quản lý sơ cấp và trung cấp lại suy giảm trong giai đoạn 2013-2025.

Dù có tới 74,8% doanh nghiệp tuyên bố đã ban hành chính sách bình đẳng giới vào năm 2025, tỷ lệ thực sự triển khai các hành động cụ thể lại lao dốc từ 37,4% (năm 2018) xuống chỉ còn 26,5% (năm 2025). Sự sụt giảm này bao gồm cả những biện pháp có hiệu suất cao như chế độ nghỉ thai sản, chương trình hỗ trợ người lao động hay chính sách bảo đảm trả lương công bằng.

Mặt khác, phụ nữ vẫn bị dồn vào các lĩnh vực quen thuộc như nhân sự (62,5%) hoặc tài chính - hành chính (55,4%), trong khi vắng bóng tại các vị trí nghiên cứu phát triển (26,3%).

Biến cam kết thành hành động cụ thể

Các chuyên gia từ những tập đoàn tiên phong trên thế giới đúc rút ra các chìa khóa vàng để phá vỡ các rào cản đối với nữ giới:

- Tạo lộ trình thăng tiến: Chủ động mở rộng cơ hội cho phụ nữ tiếp cận các vị trí chuyên môn và ngành nghề còn thiếu vắng sự xuất hiện của họ. Mở rộng cơ hội tiếp cận các vị trí và ngành nghề mà phụ nữ hiện còn chiếm tỷ lệ thấp.

- Đặt chỉ tiêu cụ thể: Sử dụng bộ chỉ số bình đẳng giới và thiết lập các mục tiêu tự nguyện. Doanh nghiệp áp dụng các chỉ số đo lường khoảng cách thu nhập và giới tính thì có tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận cao hơn hẳn.

- Lồng ghép chiến lược: Đưa bình đẳng giới vào làm nội dung xuyên suốt trong chiến lược kinh doanh và cơ chế đánh giá trách nhiệm quản lý. Việc lồng ghép yếu tố giới vào chiến lược thu hút nhiều phụ nữ ở vị trí quản lý hơn. Ngược lại, lãnh đạo nữ là động lực cốt lõi để nâng cao điểm số ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) của công ty.

- Xóa bỏ rào cản xã hội: Cùng chung tay giải quyết sự phân chia bất bình đẳng việc nhà/chăm sóc gia đình và xóa bỏ các định kiến giới trong xã hội.