2 chị em làm du lịch ở Cao Bằng: Từ 5 chiếc xe máy cũ đến triết lý Eco bền vững

Cao Bằng - vùng đất biên cương hùng vĩ với núi non trùng điệp, những con sông xanh ngắt len lỏi giữa bản làng, rừng trúc, rừng thông... nối tiếp nhau - từ lâu vốn nổi tiếng với vẻ đẹp nguyên sơ mà chưa nhiều người đặt chân tới. Nhưng trong vòng 10 năm trở lại đây, mảnh đất này đã trở thành một điểm đến mới mẻ, hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Du khách quốc tế gọi Cao Bằng là "viên ngọc thô nơi biên giới", còn du khách trong nước coi đây là chốn tìm về sự an nhiên, tránh xa ồn ã phố thị. Tại đây, có hai chị em ruột La Hạnh Ly - La Khánh Ly cùng chồng của mình kiên định lựa chọn con đường phát triển du lịch bền vững với quan điểm "chân thật tuyệt đối" và văn hóa gắn kết như ruột thịt.

Trong quán cafe kèm đồ ăn Gilu’s Garden - kết quả những mày mò kết hợp các công thức đồ uống của em gái, đồ ăn của chị gái - cô chị La Hạnh Ly mở lòng chia sẻ câu chuyện gần chục năm trải nghiệm và mở rộng dịch vụ du lịch của mình. Giọng nói của cô gái 9X chứa đựng niềm tự hào về những ký ức chan chứa nước mắt và hình hài những sản phẩm tạo dấu ấn trong lòng du khách. 

"Có những lúc tưởng chừng bỏ cuộc, có những ngày phải khóc nhiều hơn cười, nhưng rồi gia đình lại cùng nhau đứng lên", Hạnh Ly nhớ lại.

Ưu thế của người tiên phong "vua xứ mù"

Mười năm trước, khi khái niệm "homestay" còn là điều xa lạ ở Cao Bằng, chị em Ly đã liều lĩnh khởi đầu. "Nếu ở Hà Nội, chắc chắn chúng tôi chẳng bao giờ cạnh tranh nổi, vì có quá nhiều người giỏi. Nhưng ở Cao Bằng, một vùng đất chưa ai khai phá, lại chính là cơ hội cho những người như chúng tôi", Hạnh Ly bộc bạch.

Khi đi đăng ký kinh doanh, cơ quan chức năng còn lạ lẫm trước khái niệm homestay, nhiều người gợi ý họ nên làm theo mô hình "nhà nghỉ" cho quen thuộc. Nhưng bằng sự kiên định, họ vẫn giữ nguyên ý tưởng. Và cũng nhờ là những người đầu tiên, chị em song Ly được hưởng lợi từ "marketing tự nhiên". Khách tìm tới Cao Bằng khi ấy gần như chỉ có một lựa chọn duy nhất - Eco Homestay của chị em La Hạnh Ly - La Khánh Ly. Từ lời giới thiệu truyền miệng của người này đến người khác, thương hiệu homestay gia đình họ tại địa chỉ tổ 30, phường Nùng Trí Cao, tỉnh Cao Bằng bắt đầu lan tỏa, không cần tốn đồng nào cho quảng cáo.

Nhưng làm người tiên phong cũng có nghĩa là phải đối mặt với vô vàn thách thức. Không có ai đi trước để học hỏi, không có tài liệu để tham khảo, mọi thứ đều phải "khai sơn phá thạch" từ đầu. Sự ngây ngô ban đầu đã khiến họ không ít lần vấp ngã, song cũng chính những vấp ngã ấy rèn giũa nên sự bền bỉ.

Vốn khởi nghiệp là 5 chiếc xe máy cũ được bố hỗ trợ, chị em Ly bắt đầu bằng những dịch vụ đầu tiên: Cho thuê xe, bán đồ ăn online. Hạnh Ly nhắc tới với sự trân trọng từ kết nối, tiếp sức, hỗ trợ khoản vay 100 triệu đồng của Hội LHPN tỉnh Cao Bằng, cộng với từng đồng chắt chiu, đặc biệt là sự ủng hộ vô điều kiện của bố mẹ, chị em Ly quyết định sửa sang căn nhà, đón vị khách homestay đầu tiên. Lúc đầu, chồng cô và nhiều người thân, bạn bè khuyên nên làm nhà dân tộc. Nhưng Hạnh Ly nghĩ, mình là một cô gái dân tộc sinh ra và lớn lên ở đây nhưng có ở nhà sàn ngày nào đâu, cô muốn du khách trải nghiệm nhịp sống thực sự của người dân nơi này, cái hồn dân tộc sẽ thể hiện ở chính cuộc sống, văn hóa, cách ứng xử, ăn uống…

Không ngờ, cú hích lớn nhất lại đến trong đại dịch Covid-19. Thời gian giãn cách, từ những bữa ăn "chống chán" bằng món khoai tây lắc mắm, họ biến thành sản phẩm bán online. Những ngày giãn cách trôi qua không nghỉ, vừa làm vừa cười. Thành công bất ngờ này mở ra cơ hội: Mở quán cafe, kết hợp đồ ăn và lưu trú, phục vụ cả khách Tây lẫn khách Việt.

Sức mạnh của mô hình "family business"

Mô hình kinh doanh gia đình là sự kết hợp hài hòa của chị em song Ly cùng hai anh em rể. Mỗi người đảm nhận một mảng riêng dựa trên thế mạnh cá nhân. Hạnh Ly phụ trách tài chính, văn phòng, chất lượng dịch vụ và tiếp đón khách nước ngoài. Khánh Ly lo marketing, khách Việt Nam, quán cafe. Chồng của Hạnh Ly - một người con miền Trung – nhưng đắm say Cao Bằng đến mức "am hiểu hơn cả người bản địa", chuyên tìm tòi những cung đường mới, view đẹp cho tour khám phá. Người chồng Hà Nội của Khánh Ly thì đảm nhận mảng vận hành, hỗ trợ hậu cần.

"Chúng tôi tin tưởng nhau tuyệt đối về tài chính, không ai phải lo chuyện giữ tiền", Hạnh Ly nói. Chính sự tin tưởng đó giúp công việc trôi chảy, không bị chậm trễ. Bốn tính cách khác nhau bổ sung cho nhau: Hạnh Ly cẩn trọng, chú trọng chất lượng; Khánh Ly nhanh nhạy, mạnh về truyền thông; hai anh chồng mang đến sự quyết đoán và sáng tạo.

Tất nhiên, làm việc trong gia đình không phải lúc nào cũng êm ả. Có những lúc hai chị em cãi nhau gay gắt, muốn "chia tay" trong công việc. Khi đó, bố mẹ lại phải đứng ra như một "tòa án phân xử". Nhưng chính vì là gia đình, họ buộc phải nhường nhịn, không thể dễ dàng bỏ cuộc như khi hợp tác với bạn bè. "Nếu không phải người ruột thịt, chắc đã tan rã lâu rồi", Hạnh Ly thừa nhận.

Khách hàng được trài nghiệm ẩm thực với những công thức riêng của chị em Ly

Triết lý đặt khách hàng lên trên hết

Điều làm nên thương hiệu các dịch vụ du lịch, ẩm thực của chị em Ly không phải ở những chiến dịch quảng bá rầm rộ mà là triết lý "chân thật tuyệt đối". Họ thừa nhận, lợi nhuận là mục tiêu của mọi doanh nghiệp nhưng với họ không phải ưu tiên số một. Hạnh Ly chia sẻ, động lực lớn nhất để họ luôn tìm tòi cải tiến dịch vụ chính là nỗi sợ… khách hàng buồn. Mong muốn lớn nhất của thương hiệu hệ sinh thái Eco là khách hàng hài lòng với mọi trải nghiệm. Nếu chẳng may khách có phàn nàn, họ lập tức tìm hiểu, giải quyết ngay, thậm chí hoàn tiền nhanh chóng. 

"Chúng tôi không chịu được cảm giác khách buồn. Từ những ngày đầu tiên khởi nghiệp, các anh chị em lúc nào cũng đồng hành với khách, liên tục có mặt ở hàng sửa xe, ở nơi đăng ký xuất nhập cảnh, đưa đi cafe, đưa đi ăn sáng, đưa đi massage, cắt tóc, làm móng…", Hạnh Ly tâm sự.

Với dịch vụ du lịch, chị em song Ly không hứa hẹn cảnh đẹp hay thời tiết hoàn hảo, mà luôn chú trọng việc nói thẳng: Đường đèo xa, có thể mệt, trời có thể mưa… Khách đến nơi, chắc chắn sẽ bất ngờ với cảnh đẹp nơi đây, nhưng nếu có khó khăn thì cũng đã được chuẩn bị sẵn tâm lý. Có những lần, khi khách đặt 4 đêm ở homestay của mình, họ thẳng thắn từ chối, khuyên khách nên chia thời gian nghỉ ở Bản Giốc để đỡ mất công đi lại. "Thậm chí sẵn sàng "đuổi khách đi" để khách có trải nghiệm tốt hơn", Hạnh Ly cười. Chính sự thật thà ấy khiến khách hàng tin tưởng lựa chọn.

Trong quán cafe, sự cứng nhắc với công thức lại trở thành lợi thế. Bốn thành viên trong gia đình đều thuộc lòng công thức pha chế, không lệ thuộc nhân viên. Nhờ vậy, chất lượng đồ uống luôn đồng đều, không có chuyện hôm ngon hôm dở. Người dân Cao Bằng vốn thích vị đậm, mặn, công thức được điều chỉnh phù hợp, khiến quán nhanh chóng tạo dấu ấn riêng.

Eco - triết lý lan tỏa từ homestay đến văn hóa sống

Cái tên "Eco" được chọn từ đầu, bởi sự dễ nhớ, dễ phát âm với cả khách Việt lẫn khách quốc tế. Một số du khách nước ngoài ban đầu lầm tưởng "Eco" nghĩa là sống bằng năng lượng mặt trời, đồ dùng thô sơ, nhưng chị em Ly giải thích rằng "Eco" ở đây là ý thức sống xanh, du lịch sạch và tôn trọng, bảo vệ môi trường.

Từ Eco Homestay, họ phát triển sang Eco Camping, Eco Tour và ấp ủ Eco Travel cho toàn vùng. Triết lý Eco không những là kinh doanh mà là một hệ sinh thái, nơi du khách có thể đi sâu vào văn hóa, thiên nhiên, lắng nghe những câu chuyện bản địa, tận hưởng sự thư giãn thay vì chen chúc ồn ào.

Chồng của Hạnh Ly luôn cố gắng tìm kiếm những địa điểm đẹp, tuyến đường mới để du khách có những trải nghiệm khác biệt

Chồng của Hạnh Ly trở thành "người thám hiểm" chuyên tìm tuyến đường mới. Càng nhỏ, càng vắng, càng hấp dẫn du khách quốc tế thích trải nghiệm khác biệt. Nhân viên - nhiều người là thanh niên địa phương biết tiếng Anh - được khuyến khích kể những câu chuyện gia đình, văn hóa dân tộc. Điều với họ là bình thường nhưng lại đầy thú vị với khách nước ngoài.

Cao Bằng Eco Travel của chị em Ly cũng chú trọng nhận diện thương hiệu: Từ mũ bảo hiểm, áo mưa, vật dụng du lịch đều in logo Eco, đỏ chót hoặc to đùng. Trên đường, khi khách thấy nhau đội mũ Eco, họ chào nhau như người cùng một nhà. 

Nhân lực ở Cao Bằng khan hiếm nên giữ chân nhân viên là điều quan trọng. Họ coi nhân viên như người thân, ngoài dạy kỹ năng họ còn lắng nghe chuyện tình cảm, chuyện đời. "Chúng tôi nói chuyện rất sâu, phân tích điểm mạnh, điểm yếu, định hướng tương lai cho từng bạn", Hạnh Ly kể.

Đôi khi, vì là công ty gia đình, nhân viên khó xử khi "mỗi chủ một ý". Để tránh rối, họ phân công rõ ràng: Ai phụ trách nhóm nào thì nhân viên chỉ cần nghe người đó. Minh bạch và rạch ròi, không để chồng chéo. Chính nhờ vậy, đội ngũ nhân viên cũng mang chung một "tư duy sợ khách buồn" - chân thành, nhiệt tình và tận tâm, như chính những người chủ.

Ý thức sống xanh, du lịch sạch và tôn trọng, bảo vệ môi trường là những điều mà chị em Ly chú trọng

Cân bằng giữa chất lượng, ý tưởng và lợi nhuận

Dẫu thành công, doanh nghiệp vẫn phải đối diện nhiều thách thức. Họ thừa nhận thiếu kinh nghiệm tài chính. Quá tập trung vào chất lượng và con người, họ nhiều khi chi tiêu quá tay để nâng trải nghiệm khách hàng. Lợi nhuận vì thế bị hy sinh cho tái đầu tư. Nhưng họ chấp nhận, bởi mục tiêu là xây dựng uy tín trước khi mở rộng quy mô.

Trong gia đình, chồng của Hạnh Ly luôn tràn ngập ý tưởng, muốn thử nghiệm điều mới mẻ. Chị em Ly lại thực tế hơn, thường "kéo lại" để giữ nhịp độ phát triển chậm mà chắc. "Chúng tôi từng thất bại vì ôm đồm ở trung tâm tiếng Anh, nên bây giờ phải cẩn trọng", Hạnh Ly chia sẻ.

Sự hỗ trợ của địa phương cũng là một điểm tựa. Sau Covid-19, chính quyền tỉnh nhiều lần mời các doanh nghiệp du lịch đến để tham vấn. Chị em Ly mong muốn nhà nước quảng bá mạnh mẽ hơn về du lịch Cao Bằng, bởi "chỉ cần khách đến, việc giữ chân và phục vụ đã có chúng tôi lo".

Câu chuyện của họ từng giành giải Khuyến khích trong một cuộc thi khởi nghiệp. Ban giám khảo đánh giá dự án đã vượt xa khuôn khổ cuộc thi, cần một sân chơi lớn hơn để tỏa sáng.

Nhìn lại chặng đường đã qua, vợ chồng Hạnh Ly và vợ chồng Khánh Ly đã viết nên một câu chuyện ấn tượng: Từ những chiếc xe máy cũ của bố, từ giọt mồ hôi và nước mắt, họ tạo dựng một thương hiệu du lịch bền vững tại Cao Bằng. Họ chứng minh rằng du lịch vừa là kinh doanh dịch vụ vừa là hành trình lan tỏa sự thật thà, sẻ chia và yêu thương. Trong mắt du khách, Cao Bằng có thác Bản Giốc, núi non trùng điệp và còn có một thương hiệu du lịch với triết lý Eco - sống xanh, sống thật, đặt khách hàng lên trên hết.

Cao Bằng hôm nay đang dần được biết đến nhiều hơn, nhưng điều khiến nơi đây đặc biệt chính là những con người tiên phong đã chọn cách kiến tạo bằng sự chân thật. Và câu chuyện hành trình khởi nghiệp của chị em Ly là minh chứng, chỉ cần giữ vững chân thành, bền bỉ đi tới, một thương hiệu nhỏ bé cũng có thể góp phần thay đổi diện mạo cả vùng đất.