Trước bối cảnh đó, Hội LHPN Việt Nam đã khẳng định vai trò tiên phong, không chỉ dừng lại ở công tác vận động, tuyên truyền truyền thống mà từng bước trở thành chủ thể kiến tạo, dẫn dắt trên hành trình trao quyền số, giúp phụ nữ tự tin làm chủ công nghệ để thay đổi cuộc đời.

Hành trình trao quyền số cho phụ nữ được Hội LHPN Việt Nam cụ thể hóa bằng những mô hình thực tiễn, đi sâu vào từng ngõ ngách của đời sống, bắt đầu từ việc xây dựng nền tảng kỹ năng số căn bản. Xác định không thể chuyển đổi số nếu thiếu đi "ngôn ngữ số", Hội đã triển khai hàng loạt chương trình tập huấn quy mô lớn từ trung ương đến tận chi hội cơ sở. Những lớp học "xóa mù công nghệ" không còn bó hẹp trong các hội trường mà len lỏi vào từng bản làng, ngõ xóm.

Tại đây, những người phụ nữ vốn chỉ quen với công việc đồng áng, nội trợ đã được tiếp cận với khái niệm "dữ liệu", "bảo mật" và "dịch vụ công trực tuyến". Hội đã khéo léo lồng ghép việc hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh với các tiện ích thiết thực như cài đặt ứng dụng bảo hiểm xã hội số, thanh toán hóa đơn điện nước không dùng tiền mặt và đặc biệt là kỹ năng nhận diện tin giả, phòng chống lừa đảo trên không gian mạng. Việc giúp phụ nữ làm chủ được các công cụ giao tiếp số chính là bước đệm quan trọng nhất để họ bước vào một thế giới phẳng với tâm thế chủ động và an toàn.

Khi kỹ năng đã dần thuần thục, Hội tiếp tục đẩy mạnh mô hình hỗ trợ thương mại điện tử, biến công nghệ thành "cánh tay nối dài" cho kinh tế hộ gia đình. Nhận thấy phương thức bán hàng truyền thống đang gặp nhiều khó khăn trước sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng, các cấp Hội đã chủ động ký kết hợp tác chiến lược với các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Lazada và các sàn chuyên biệt về nông sản như PostMart. Các "Gian hàng phụ nữ Việt" không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm mà là kết quả của một quá trình đào tạo bài bản. Chị em được hướng dẫn từ khâu chuẩn hóa quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR đến kỹ thuật chụp ảnh sản phẩm sao cho bắt mắt, cách viết nội dung quảng bá chạm đến cảm xúc khách hàng. Đặc biệt, xu hướng livestream bán hàng đã được Hội phổ biến rộng rãi, giúp những nông sản, sản phẩm OCOP vươn ra khỏi lũy tre làng, tiếp cận trực tiếp với khách hàng toàn quốc, giảm thiểu chi phí trung gian và nâng cao giá trị thặng dư rõ rệt.

Song song với đó, tinh thần khởi nghiệp của phụ nữ trong kỷ nguyên mới được định hình lại theo hướng "khởi nghiệp số". Thông qua Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025" (Đề án 939), Hội đã chuyển trọng tâm từ khởi nghiệp truyền thống sang hỗ trợ các mô hình kinh doanh có hàm lượng công nghệ cao. Các nữ chủ doanh nghiệp, chủ hợp tác xã không chỉ được hỗ trợ về vốn mà còn được tư vấn về lộ trình chuyển đổi số trong quản trị. Từ việc sử dụng phần mềm kế toán, quản lý nhân sự từ xa đến việc triển khai các chiến dịch marketing đa kênh trên facebook, TikTok hay google, tất cả đều được Hội kết nối với các chuyên gia hàng đầu để hướng dẫn thực hành. Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các nữ startup trong lĩnh vực công nghệ giáo dục, nông nghiệp thông minh hay kinh tế tuần hoàn là minh chứng cho thấy phụ nữ Việt Nam hoàn toàn có khả năng dẫn dắt các mô hình kinh tế tương lai nếu được trang bị đúng và đủ nguồn lực số.

Một điểm sáng đầy tính nhân văn trong hành trình này chính là nỗ lực hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) tiếp cận công nghệ. Tại các vùng sâu, vùng xa, nơi hạ tầng viễn thông còn gặp nhiều trở ngại, Hội đã kiên trì triển khai các "Tổ công nghệ số cộng đồng" với nòng cốt là cán bộ Hội địa phương - những người am hiểu văn hóa và tiếng nói của đồng bào. Các mô hình như "Chợ phiên 4.0" tại vùng cao phía Bắc hay Tây Nguyên đã thay đổi hoàn toàn thói quen giao thương của chị em. Việc sử dụng điện thoại để quay video giới thiệu bản sắc văn hóa, quảng bá du lịch cộng đồng hay đơn giản là kết nối với bác sĩ tư vấn sức khỏe từ xa đã giúp phụ nữ DTTS không bị gạt sang lề của sự phát triển. Công nghệ lúc này không chỉ là công cụ kiếm tiền mà còn là phương tiện để bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của 54 dân tộc anh em ra thế giới.

Nhìn lại toàn cảnh hành trình trao quyền số, chúng ta thấy rõ một diện mạo mới của phụ nữ Việt Nam: Hiện đại, tự tin và bản lĩnh. Những kết quả đạt được là vô cùng ấn tượng với hàng triệu hội viên đã thay đổi nhận thức và hành vi sử dụng công nghệ. Tỷ lệ phụ nữ tham gia vào nền kinh tế số thông qua các sàn giao dịch trực tuyến tăng trưởng ổn định qua từng năm. Sự chuyển biến này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp mà còn góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu bình đẳng giới, nâng cao tiếng nói của phụ nữ trong gia đình và ngoài xã hội. Khi người phụ nữ có năng lực số, họ trở thành người định hướng cho con cái trong môi trường mạng, trở thành người quản lý tài chính thông minh và là nhân tố thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những gam màu sáng, thực tế vẫn còn tồn tại những "điểm nghẽn" cần nhìn nhận một cách thẳng thắn. Hạn chế lớn nhất chính là sự chênh lệch về hạ tầng kỹ thuật và mức độ tiếp cận giữa các khu vực. Trong khi phụ nữ thành thị đã có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào công việc, thì ở nhiều vùng biên giới, sóng điện thoại vẫn chập chờn và thiết bị đầu cuối là một tài sản xa xỉ. Định kiến giới trong lĩnh vực công nghệ cũng là một rào cản vô hình; nhiều phụ nữ vẫn mang tâm lý "ngại" các con số và thuật toán, tự giới hạn khả năng của mình trong những khuôn mẫu truyền thống. Bên cạnh đó, các mô hình chuyển đổi số của Hội đôi khi vẫn còn mang tính bề nổi, thiếu sự duy trì bền bỉ sau các khóa đào tạo do thiếu một hệ sinh thái hỗ trợ kỹ thuật thường trực tại địa phương.

Vấn đề nhu cầu nguồn lực vì thế trở nên cấp thiết hơn. Để thực sự tạo ra một cú hích bền vững, Hội cần một nguồn lực tài chính ổn định và dài hạn để đầu tư vào hạ tầng số chuyên biệt cho phụ nữ. Quan trọng hơn là nguồn lực con người - đội ngũ cán bộ Hội phải là những người "chuyển đổi số" đầu tiên. Để làm được điều này, Hội cần những chuyên gia không chỉ giỏi công nghệ mà còn có kiến thức về giới để thiết kế các nội dung đào tạo tương thích với tâm lý và quỹ thời gian đặc thù của phụ nữ. Sự phối hợp đa ngành giữa Hội với các bộ, ngành và khối doanh nghiệp tư nhân nên đi vào các dự án cụ thể về cung cấp thiết bị giá rẻ, hạ tầng mạng miễn phí cho các vùng lõm sóng và các quỹ tín dụng ưu đãi dành riêng cho phụ nữ khởi nghiệp công nghệ.

Với sự nỗ lực bền bỉ trên hành trình chuyển đổi số, Hội LHPN Việt Nam khẳng định: Hội không chỉ dừng lại ở vai trò tuyên truyền, vận động mà đã thực sự trở thành chủ thể kiến tạo năng lực số cho phụ nữ. Sự chuyển dịch vai trò này phản ánh một tư duy quản trị Hội hiện đại, thích ứng linh hoạt với hoàn cảnh. Hội không chỉ kêu gọi phụ nữ "hãy chuyển đổi số", mà trực tiếp xây dựng môi trường, cung cấp công cụ và huấn luyện kỹ năng để phụ nữ có thể tự đứng vững trên đôi chân của mình trong không gian số.

Kiến tạo năng lực số cho phụ nữ chính là đầu tư cho nền tảng của sự phát triển bền vững. Bởi lẽ, khi một người phụ nữ được trao quyền số, họ không chỉ thay đổi cuộc đời mình mà còn là nhân tố lan tỏa tri thức đến cả thế hệ tương lai. Trong thế giới của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, trái tim và sự nhạy bén của người phụ nữ vẫn luôn là giá trị cốt lõi không thể thay thế. Hội LHPN Việt Nam sẽ tiếp tục sứ mệnh là người thắp lửa và dẫn đường, đảm bảo trong cuộc cách mạng số này, không có bất kỳ người phụ nữ nào bị bỏ lại phía sau, để họ tiếp tục tỏa sáng và đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

Bài: AN NHI

Thiết kế: TRẦN THẮNG

Bài cuối: Thế chế bình đẳng giới trong chuyển đổi số