CUỘC SỐNG LANG BẠT ĐẦY RỦI RO CỦA PHỤ NỮ VÔ GIA CƯ Ở HỒNG KÔNG

Từ năm 2014 đến nay, số lượng phụ nữ vô gia cư ở Hồng Kông (Trung Quốc) đã tăng đáng kể. Bên cạnh rủi ro về vấn đề an toàn, họ còn đối mặt với nhiều nguy cơ khác.

Theo thống kê, số người vô gia ở Hồng Kông (Trung Quốc) tăng từ 787 người vào năm 2014 lên mức cao kỷ lục 1.562 người vào cuối tháng 6. Số liệu chính thức cho thấy tỷ lệ phụ nữ trong số những người vô gia cư tăng gần gấp đôi, từ 5,5% ở 2014 lên 10,9% vào năm nay.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết số lượng người vô gia cư thực sự có thể sẽ cao hơn nhiều, với hàng nghìn người thuê nhà sống trong những căn hộ nhỏ hoặc những ngôi nhà tạm bợ trên đường phố. Chỉ có 31 nơi trong số 222 nơi ở khẩn cấp và ngắn hạn trong thành phố dành cho phụ nữ, và điều này không đáp ứng được nhu cầu của phụ nữ vô gia cư.

Từ tháng 10/2020 đến tháng 3 năm nay, Hiệp hội các tổ chức cộng đồng Hồng Kông đã phỏng vấn 15 phụ nữ và phát hiện ra rằng 4/5 người cần hỗ trợ tinh thần, khoảng một nửa cần điều trị tâm thần và 1/3 có vấn đề về nghiện ma túy. Với các dịch vụ dành cho người vô gia cư chủ yếu tập trung vào nam giới, nhóm cho rằng Hồng Kông cần phải làm nhiều hơn nữa cho phụ nữ vô gia cư và khuyến nghị chính phủ thành lập một nhóm chuyên hỗ trợ họ.

Không có nơi an toàn để ngủ

May, một phụ nữ vô gia cư 49 tuổi, cuối cùng cũng ngủ thiếp đi trong một công viên ở Vượng Giác, Hồng Kông. Khi cô giật mình tỉnh giấc thì phát hiện một người đàn ông đang nằm cạnh mình. May cho biết rất sợ hãi khi thấy người đàn ông nằm cạnh mình, mặc dù còn nhiều chỗ khác để nằm. Cô nói rằng cô đã gặp trường hợp như vậy ít nhất ba lần.

Mặc dù tôi là người vô gia cư, nhưng tôi không dám. Tôi không biết làm thế nào để giải quyết những việc này

May, 49 tuổi, một phụ nữ vô gia cư

Người phụ nữ thất nghiệp kể rằng cô đã nói điều đó với một nhân viên xã hội, và được khuyến khích báo cảnh sát nếu sự việc tái diễn.

Đã 7 năm trôi qua kể từ khi rời căn hộ công cộng, May sau đó đến làm việc tại một hòn đảo xa xôi có hỗ trợ ký túc xá. Tuy nhiên, cô đã mất việc cách đây 5 năm và sống lang thang trên đường phố kể từ đó. Không kết hôn, lại bị anh chị em ghẻ lạnh, May không có nơi nào để đi.

Gần đây nhất, cô cùng tám người đàn ông và hai phụ nữ thuê chung một căn hộ ở Prince Edward. Đó là một "ngôi nhà quan tài", với những không gian sống hạn hẹp chồng lên nhau, thường được cho thuê với giá từ 1.000 đến 4.000 HK$ (khoảng 3 đến hơn 11 triệu đồng) mỗi tháng. Tuy nhiên, May vẫn gặp khó khăn khi ngủ vì nhiều người đàn ông chỉ mặc quần lót khi ở trong nhà.

Cuộc sống lang bạt đầy rủi ro của phụ nữ vô gia cư ở Hồng Kông - Ảnh 2.

Nhiều phụ nữ vô gia cư sống trên đường phố hay trong những "nhà lồng". Ảnh: Dickson Lee

Lo sợ bị quấy rối, mất đồ dùng

Sau nhiều lần tranh cãi với ba chị em cùng căn hộ, Ivy, người đã 63 tuổi bắt đầu ngủ trong công viên ở khu phố Tiêm Sa Chủy, Hồng Kông. Theo tờ Post, Ivy nói rằng bà luôn lo lắng người khác sẽ lấy cắp đồ đạc của mình; luôn để điện thoại và ví trong túi quần khi ngủ.

Chúng tôi muốn được thoải mái, nhưng lo lắng nhiều người đàn ông có thể theo dõi chúng tôi nên không thể chợp mắt

Ivy, một phụ nữ 63 tuổi sống lang bạt

Người phụ nữ 63 tuổi đi nhặt bìa cứng để bán kiếm tiền, nhận bữa ăn miễn phí từ các tổ chức từ thiện và nhà thờ để sống qua ngày. Ivy cho biết rất lo lắng về những người đàn ông luôn cố gắng bắt chuyện với bà và những phụ nữ vô gia cư khác; đôi khi còn sử dụng ngôn ngữ thô tục khiến họ bỏ đi.

Thông qua ImpactHK, một tổ chức giúp đỡ những người vô gia cư sống trên đường phố tìm việc làm, Ivy đã có việc làm ở quán cà phê và hiện sống trong một nhà khách.

Nguy cơ nghiện ma túy

Ann, một phụ nữ người Philippines 36 tuổi chuyển đến Hồng Kông cách đây 15 năm cùng bạn trai người Trung Quốc gặp ở Manila. Cặp đôi kết hôn, nhưng đã ly hôn vào năm 2013. Chồng cũ của Ann dành được quyền nuôi con trai.

Tôi muốn bắt đầu cuộc sống của mình, muốn có một công việc và một ngôi nhà để ở. Một khi sống sa đọa, bạn không thể đứng lên. Điều đó rất khó!

Ann, 36 tuổi, người vô gia cư từng nghiện ma túy

Ngay sau đó, Ann bắt đầu sử dụng ma túy tổng hợp, cô có bạn trai mới và chuyển đến sống cùng anh ta. Tuy nhiên, cách đây 7 năm, khi cả hai chia tay, Ann trở thành người vô gia cư. Nhớ lại những ngày cô sống vô gia cư ở khu đô thị North Point, Hồng Kông, Ann kể lại mọi người thường hay hỏi vì sao cô lại ngồi ở trước cửa.

Ann sau đó được Tổ chức ImpactHK giúp đỡ cai nghiện, đưa vào chương trình trợ giúp cộng đồng, được giao những công việc nhỏ. Cô làm việc 6 ngày một tuần.

Cuộc sống lang bạt đầy rủi ro của phụ nữ vô gia cư ở Hồng Kông - Ảnh 6.

Theo Jeff Rotmeyer, người sáng lập ImpactHK, phụ nữ sống lang thang trên đường phố dễ bị tổn thương và có thể bị lợi dụng dễ dàng. Ảnh: Sam Tsang

"Phụ nữ vô gia cư sống trên đường phố là những người dễ bị tổn thương, có thể bị lợi dụng dễ dàng vì họ rất cần sự an toàn, được hỗ trợ và chăm sóc" - Jeff Rotmeyer nói

Jeff Rotmeyer, người sáng lập ImpactHK, cho biết ông rất lo lắng về số lượng phụ nữ trẻ vô gia cư ngày càng tăng trong năm qua.

Ông ước tính rằng khoảng 1/3 trong số khoảng 300.000 người sống trong các nhà quan tài, nhà lồng, nhà trên tầng thượng bất hợp pháp và căn hộ cho phụ nữ hầu như không đủ sống.

Mất "chỗ ngủ" do đại dịch

Cuộc sống lang bạt đầy rủi ro của phụ nữ vô gia cư ở Hồng Kông - Ảnh 8.

Nhiều người vô gia cư phải ra đường ngủ khi MacDonald đóng cửa do đại dịch tấn công. Ảnh: Sam Tsang

Trước đại dịch Covid-19, hàng trăm người vô gia cư đã ngủ qua đêm tại các cửa hàng mở cửa 24 giờ của McDonald. Tuy nhiên, sau khi chuỗi cửa hàng này đóng cửa các dịch vụ ăn uống vì đại dịch, những vô gia cư từng nương tựa nơi đây phải ra đường ngủ.

Ng Wai-tung, nhà tổ chức cộng đồng của Hiệp hội vì Tổ chức Cộng đồng (SoCO), nói rằng điều đó đã góp phần khiến nhiều phụ nữ ngủ lang bạt trên đường phố. Trước đó, nhiều người qua đêm trong trong các cửa hàng vì cảm thấy nơi đó an toàn.

Theo đó, trong một cuộc khảo sát năm 2018, tổ chức này phát hiện ra rằng 16% trong số 448 người lang thang tại 109 cửa hàng là phụ nữ. Ng cho biết khi quấy rối tình dục xảy ra với phụ nữ vô gia cư, một số lo lắng rằng cảnh sát sẽ không xem xét các khiếu nại của họ một cách nghiêm túc. Vì vậy, họ sẽ phớt lờ nó hoặc cảm thấy không thoải mái khi phàn nàn, Ng cho biết.

Nguy cơ về sức khỏe tâm thần

“Các vấn đề sức khỏe tâm thần, có thể ngăn phụ nữ vô gia cư hòa nhập với gia đình, tìm việc làm và giao tiếp với những người khác. Vì vậy, họ sống một mình" - lời chia sẻ của Olivia Chan Man-shan

Theo các chuyên gia, nhiều phụ nữ vô gia cư đang phải sống chung với các vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng.

Theo đó, nhân viên xã hội Olivia Chan Man-shan cho biết hầu hết những phụ nữ mà cô đã gặp qua 5 năm tiếp cận cộng đồng tại Cơ quan quan tâm của Hiệp hội Người vô gia cư đều mắc bệnh tâm thần.

Kit, 49 tuổi, cho biết cuộc sống của cô đã đảo lộn vào năm 2018 khi bị bắt và giam giữ vì buôn ma túy. Mặc dù được kết luận là vô tội và được thả một năm sau đó, nhưng cô đã mất chỗ ở và phải sống lang thang trên đường.

Kit kể ban đầu cô sợ những người đàn ông đến nói chuyện với cô đến nỗi đã trốn trong nhà vệ sinh ở trung tâm mua sắm chỉ để nghỉ ngơi vài giờ. Kit đã 1 năm ngủ dưới gầm cầu, trong cửa hàng McDonald, trên bãi biển và trong nhà vệ sinh công cộng, cố gắng làm bất kỳ công việc nào có thể nhận được. Kit cho biết cô xin một công việc dọn dẹp tại nhà hàng thức ăn nhanh, nhưng khi người phỏng vấn biết cô là người vô gia cư, họ từ chối nhận cô.

Có những bệnh nhân ung thư được chăm sóc bởi một số cơ quan chính phủ. Tôi thực sự mong chính phủ có một bộ phận để giúp đỡ những người như chúng tôi - những người bị phớt lờ và sợ hãi nói lên mối quan tâm của mình.

Kit, người vô gia cư, 49 tuổi

Kit chưa bao giờ kết hôn, nhưng có hai con trai nhỏ từ các mối quan hệ tình cảm. Cả hai đều đang được chăm sóc nuôi dưỡng. Ngoài ra, Kit còn mắc chứng tâm thần phân liệt. Cô nói rằng cảm thấy an toàn hơn khi được Fung, 38 tuổi ở bên cạnh. Cô sống như một người vô gia cư trong khi Fung ngồi tù vì tội đánh bạc.

“Tôi cần anh ấy bảo vệ, nhắc nhở tôi uống thuốc và chăm sóc tôi", Kit nói.

Cuộc sống lang bạt đầy rủi ro của phụ nữ vô gia cư ở Hồng Kông - Ảnh 11.

Kit và bạn trai Fung tại nhà ở Tiêm Sa Chủy, Hồng Kông. Ảnh: Xiaomei Chen

Kit và Fung đã chuyển đến một khu ở Tiêm Sa Chủy vào tháng trước, với SoCO giúp trang trải tiền thuê nhà. Mặc dù sống trong không gian nhỏ, nhưng Kit nói rằng cô rất vui khi cuối cùng đã có một ngôi nhà ổn định. Cô và Fung, những người không có việc làm, hy vọng sẽ tìm được việc làm bán thời gian hoặc nhận được sự giúp đỡ từ chính phủ.

Kim Ngọc (theo SCMP)