Hành trình khởi nghiệp của chị Nguyễn Thị Thu Trang, người con gái của cao nguyên Gia Lai lớn lên từ tình yêu lặng lẽ với cây cỏ, bắt đầu từ những lần đi thực địa trên khắp mọi miền đất nước và trăn trở về giá trị còn bị bỏ ngỏ của dược liệu Việt Nam.

Sáng lập thương hiệu Dược Thảo LiLa, chị Trang không chỉ làm kinh tế mà đang từng bước kiến tạo một lối sống lành mạnh, bền vững bắt đầu từ những gốc rễ tự nhiên.

Trở về với đất, bắt đầu từ gió

Sinh năm 1990, lớn lên tại thôn Tân Phong, xã Tân An, huyện Đak Pơ (Gia Lai), chị Nguyễn Thị Thu Trang đã sớm nuôi dưỡng mối lương duyên với thiên nhiên và dược liệu. Sau khi tốt nghiệp Đại học Nông Lâm TP.HCM ngành Công nghệ Sinh học và hoàn thành chương trình thạc sĩ Sinh học tại Đại học Khoa học Tự nhiên, chị Trang từng làm việc trong các dự án nuôi trồng, bảo tồn cây và nấm dược liệu khắp cả nước.

Chính những năm tháng "ăn ngủ cùng rừng", chị dần nhận ra nghịch lý: Việt Nam sở hữu kho tàng dược liệu quý nhưng lại chủ yếu xuất thô giá rẻ, để rồi nhập ngược những sản phẩm chế biến từ nơi khác. Càng đi nhiều, chị càng thấy rõ tiềm năng của mảnh đất quê hương - nơi có Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Khu bảo tồn Kon Chư Răng với khí hậu và thổ nhưỡng lý tưởng cho dược liệu bản địa phát triển.

Trở lại Đak Pơ - nơi chị đã lớn lên với mùi cỏ cháy, tiếng suối đầu nguồn và những cơn gió rát mặt mùa khô, chị Trang không mang theo vốn lớn hay kinh nghiệm kinh doanh dày dặn, mà chỉ có một hành trang duy nhất: Đam mê dành cho cây cỏ bản địa và khát vọng hồi sinh giá trị từ vùng đất quê hương. Những ngày đầu, chị và cộng sự phải tự ươm từng luống dược liệu, ghi chép tay từng chỉ số độ ẩm đất, ánh sáng, tỉ lệ nảy mầm… Có những hôm trời mưa, cả nhóm phải che cây bằng áo mưa; nắng hạn thì gùi từng can nước lên đồi tưới từng gốc.

Không chỉ dừng ở chuyện trồng trọt, chị còn tự tay làm những mẻ trà thảo dược đầu tiên từ phơi, sao, xay, cho đến đóng gói. Căn bếp nhỏ của gia đình trở thành "xưởng chế biến" đầu tiên, nơi mùi bạc hà, gừng, hương nhu, lá ổi… hòa quyện vào nhau, như chính sự pha trộn giữa khoa học hiện đại và kinh nghiệm dân gian mà chị theo đuổi. Những sản phẩm thô sơ đó dần được cải tiến, có nhãn mác, có truy xuất nguồn gốc, và đặc biệt là có câu chuyện để kể với người tiêu dùng.

Chị Trang hiểu rằng, nếu chỉ làm ra sản phẩm "tốt" thì vẫn chưa đủ. Quan trọng hơn là làm sao để sản phẩm ấy sống được trong thị trường, chạm tới nhu cầu thực tế, và lan tỏa được triết lý sống xanh, sống lành. Đó cũng là lý do khiến Dược Thảo LiLa luôn ưu tiên sự minh bạch, cam kết về chất lượng, và đặt yếu tố "giá trị thật" lên trên giá thành.

Luôn có Hội LHPN đồng hành

Khởi nghiệp ở vùng đất còn nhiều khó khăn như Đak Pơ chưa bao giờ dễ dàng. Chị từng chật vật để xây dựng vùng nguyên liệu, thuyết phục bà con thay đổi thói quen canh tác, áp dụng mô hình trồng dược liệu hữu cơ - một khái niệm quá mới mẻ nơi đây. Không những thế, thiếu hụt vốn, thiếu kinh nghiệm kinh doanh khiến dự án đầu tiên thất bại. Chị gần như trắng tay, gác lại giấc mơ để quay về làm thuê, trả nợ.

Tưởng như dừng bước, nhưng chính những thử thách đó lại là bước đệm khiến chị mạnh mẽ hơn. Năm 2024, được Hội LHPN huyện Đak Pơ và Hội LHPN xã Tân An khuyến khích, tạo điều kiện tham gia, chị Trang mạnh dạn đăng ký cuộc thi Phụ nữ khởi nghiệp, mang câu chuyện Dược Thảo LiLa đến với cộng đồng.

Sau giải thưởng, chị tiếp tục nhận được sự đồng hành từ Hội LHPN và các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp: Từ tư vấn kỹ năng, hỗ trợ vốn, kết nối thị trường cho đến cơ hội tham gia hội chợ, hội thảo xúc tiến thương mại. Những bước đi ấy giúp Dược Thảo LiLa dần tạo dựng được thương hiệu riêng, nhỏ nhưng vững chắc, gần gũi mà bền bỉ.

"Giải thưởng là niềm tự hào, nhưng điều tôi quý nhất chính là sự thay đổi nhận thức của người dân, là những khách hàng đầu tiên gửi lời cảm ơn vì sản phẩm an toàn, lành mạnh. Từ đó, tôi biết rằng con đường mình chọn là đúng, dù vẫn còn nhiều thử thách phía trước", chị Trang chia sẻ.

Không dừng lại ở mô hình hộ kinh doanh, chị Trang đang từng bước phát triển LiLa thành một tổ chức kết nối cộng đồng. Mỗi vùng nguyên liệu không chỉ là nơi trồng dược liệu, mà còn là nơi gieo mầm tư duy mới: Tư duy làm nông sạch, sản xuất bền vững, tôn trọng môi trường.

Dù còn nhiều trăn trở về vốn, thị trường, nhân lực, nhưng chị tin tưởng rằng nếu có thêm các chương trình đào tạo bài bản, chính sách hỗ trợ thiết thực, thì ngành dược liệu và hàng nghìn người nông dân như chị sẽ có thể sống được bằng cây cỏ quê hương.

"Tôi hy vọng sẽ tiếp tục đồng hành cùng Hội LHPN và các đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp để mở rộng quy mô, xây dựng vùng nguyên liệu vững chắc, từng bước đưa sản phẩm thảo dược Việt vươn ra thị trường quốc tế. Giấc mơ xanh ấy tôi sẽ còn theo đuổi rất lâu".

Từ mảnh đất đầy nắng gió, Nguyễn Thị Thu Trang đã thắp lên một ngọn lửa khác: Ngọn lửa của tri thức, sự kiên định và tình yêu với thiên nhiên. Và biết đâu, giữa những thung lũng dược liệu của Đak Pơ, sẽ có thêm nhiều giấc mơ xanh như thế đang nảy mầm.

Hoàng Duy (thực hiện)

21/04/2025 11:53