Khi chi phí khám chữa bệnh không còn là rào cản, mọi người dân đều có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Mục tiêu tiến tới miễn viện phí toàn dân theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW đang mở ra một tầm nhìn mới cho hệ thống chăm sóc sức khỏe Việt Nam.

Gánh nặng kép: Bệnh tật và chi phí điều trị

Một lần nhập viện có thể là khoảnh khắc nhiều gia đình phải đối diện cùng lúc hai nỗi lo: bệnh tật và chi phí điều trị. Điều này khiến nhóm người nghèo, người cao tuổi và người ở vùng khó khăn dễ rơi vào tình trạng "nghèo vì bệnh".

Dù hệ thống y tế Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong nhiều năm qua, không ít người dân vẫn phải cân nhắc khi quyết định đi khám hoặc điều trị chuyên sâu. Đối với những ca bệnh nặng hoặc cần điều trị dài ngày, chi phí y tế đôi khi trở thành gánh nặng đáng kể đối với nhiều gia đình.

Mỗi khi người thân nhập viện, chị Nguyễn Thị Lan (Hoàng Mai, Hà Nội) đều chuẩn bị sẵn một khoản tiền lớn, dù gia đình đã tham gia bảo hiểm y tế đầy đủ. Nhưng những khoản chi ngoài danh mục, từ thuốc, xét nghiệm đến dịch vụ kỹ thuật, đôi khi vẫn khiến chi phí điều trị tăng lên đáng kể.

"Có bảo hiểm rồi nhưng mỗi lần nằm viện vẫn phải đóng thêm khá nhiều, tiền thuốc, xét nghiệm... Nếu sau này những chi phí cơ bản được miễn thì người dân sẽ yên tâm hơn rất nhiều khi đi khám bệnh", chị Lan chia sẻ.

Theo chị Lan, điều quan trọng không chỉ là giảm tiền viện phí mà còn giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe sớm hơn. "Nhiều người có tâm lý ngại đi khám vì sợ tốn kém, chỉ khi bệnh nặng mới vào viện. Nếu được khám định kỳ hàng năm miễn phí thì sẽ phát hiện bệnh sớm hơn để có hướng điều trị và phòng tránh", chị Lan thông tin với phóng viên báo Phụ nữ Việt Nam.

Giống như chị Lan, nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt là những người mắc bệnh mạn tính hoặc phải điều trị dài ngày, chi phí khám chữa bệnh vẫn là một gánh nặng đáng kể.

Theo thống kê của ngành y tế, dù tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tại Việt Nam đã vượt 94%, người dân vẫn phải chi trả trực tiếp khoảng 40% tổng chi phí y tế. Điều này đồng nghĩa với việc không ít gia đình vẫn có nguy cơ rơi vào khó khăn tài chính khi đối mặt với bệnh tật.

Mục tiêu tiến tới miễn viện phí toàn dân thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe của mọi người dân.

Trong bối cảnh đó, chủ trương tiến tới miễn viện phí toàn dân theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đang thu hút sự quan tâm lớn của xã hội, mở ra kỳ vọng về một hệ thống y tế công bằng và bền vững hơn.

Thách thức với hệ thống y tế Việt Nam

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thay đổi về cơ cấu dân số và mô hình bệnh tật. Một trong những thách thức lớn nhất là tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.

Số lượng người cao tuổi gia tăng kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe dài hạn, điều trị bệnh mạn tính và phục hồi chức năng ngày càng lớn. Đồng thời, các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, đái tháo đường cũng đang gia tăng nhanh chóng, tạo áp lực đáng kể lên hệ thống y tế.

Bên cạnh đó, sự chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền vẫn tồn tại. Ở nhiều khu vực nông thôn và miền núi, cơ sở vật chất và nhân lực y tế còn hạn chế, khiến người dân phải di chuyển xa để tiếp cận dịch vụ chuyên sâu.

Trong bối cảnh đó, việc củng cố hệ thống y tế, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cần thiết trở thành yêu cầu cấp thiết.

Ông Trần Văn Hòa, Ninh Bình, một cán bộ về nghỉ hưu, cho rằng chính sách miễn viện phí nếu được triển khai bài bản sẽ mang lại lợi ích lớn cho người cao tuổi. "Người già thường phải đi viện nhiều lần trong năm, chi phí thuốc men cũng khá lớn. Nếu Nhà nước hỗ trợ tốt hơn thì chúng tôi sẽ bớt lo lắng mỗi khi đau ốm", ông Hòa nói.

Theo ông Hòa, bên cạnh việc miễn viện phí, cần tiếp tục đầu tư cho y tế cơ sở để người dân được khám chữa bệnh ngay tại địa phương, không phải đi xa lên tuyến trên, vừa tiết kiệm chi phí vừa đỡ vất vả.

Nghị quyết 72: Tầm nhìn mới cho y tế Việt Nam

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc bảo đảm sức khỏe cho người dân ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm của chính sách phát triển.

Những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân. Mạng lưới bệnh viện từ trung ương đến địa phương được mở rộng, nhiều kỹ thuật y khoa hiện đại đã được triển khai thành công, giúp nâng cao chất lượng điều trị.

Song song với đó, chính sách bảo hiểm y tế cũng ngày càng được mở rộng, giúp chia sẻ đáng kể chi phí khám chữa bệnh giữa Nhà nước, xã hội và người dân.

Nghị quyết 72-NQ/TW đã xác định nhiều định hướng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hệ thống y tế, trong đó đáng chú ý là mục tiêu từng bước tiến tới miễn viện phí cho toàn dân.

Theo các chuyên gia, đây là một bước đi mang tính chiến lược, thể hiện sự chuyển dịch trong tư duy chính sách: từ việc giảm bớt chi phí điều trị sang bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế cho mọi người dân.

Nếu được triển khai hiệu quả, chính sách này sẽ góp phần giảm áp lực tài chính cho người bệnh, đồng thời tạo điều kiện để người dân chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe.

Ưu tiên nhóm yếu thế, đào tạo bác sĩ tuyến cơ sở

Trao đổi với PV Báo PNVN, PGS.TS. Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, khẳng định đây là chủ trương lớn, thể hiện rõ quan điểm lấy con người làm trung tâm trong chiến lược phát triển đất nước.

Tuy nhiên, miễn viện phí không thể triển khai đồng loạt trong thời gian ngắn mà cần thực hiện theo lộ trình bài bản, có trọng tâm, trọng điểm. Trước hết, chính sách sẽ ưu tiên nhóm yếu thế như người nghèo, người có công, trẻ em, người cao tuổi và các đối tượng dễ bị tổn thương. Đây là những nhóm chịu nhiều rủi ro về sức khỏe nhưng lại hạn chế về khả năng chi trả. Việc hỗ trợ họ trước không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội mà còn thể hiện tinh thần công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

Sau giai đoạn ưu tiên, chính sách sẽ từng bước mở rộng, hướng tới mục tiêu miễn viện phí toàn dân vào giai đoạn 2030–2035. Đặc biệt, từ năm 2026, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ tư duy "chữa bệnh khi đã nặng" sang "chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe liên tục".

Theo ông, chính sách này không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân mà còn góp phần hạn chế tình trạng tái nghèo do chi phí điều trị bệnh nặng điều ông đã chứng kiến nhiều lần trong hơn 30 năm làm nghề.

Miễn viện phí cũng đồng nghĩa nhu cầu khám chữa bệnh sẽ gia tăng. Vì vậy, theo PGS.TS. Đào Xuân Cơ, hệ thống y tế phải được củng cố từ gốc, đặc biệt là y tế cơ sở. Tuyến cơ sở cần đủ năng lực giải quyết các bệnh thông thường, quản lý bệnh mạn tính và thực hiện chăm sóc sức khỏe ban đầu, qua đó giảm tải cho tuyến trên.

Ông đề xuất đổi mới chiến lược đào tạo nhân lực, chú trọng đào tạo con em địa phương để phục vụ chính quê hương mình. Bác sĩ tuyến cơ sở cần được trang bị kỹ năng toàn diện cùng chế độ đãi ngộ phù hợp, điều kiện làm việc tốt và trang thiết bị thiết yếu.

Bảo hiểm y tế - trụ cột của lộ trình miễn viện phí

Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế), bảo hiểm y tế sẽ tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong việc hiện thực hóa mục tiêu miễn viện phí toàn dân.

Trong nhiều năm qua, chính sách bảo hiểm y tế đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, giúp hàng triệu người dân giảm bớt gánh nặng chi phí khám chữa bệnh.

Phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế ngày càng được mở rộng, nhiều kỹ thuật y khoa hiện đại đã được đưa vào danh mục thanh toán, giúp người bệnh tiếp cận các dịch vụ điều trị chất lượng cao.

Theo bà Trang, để tiến tới mục tiêu miễn viện phí, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính y tế, nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ bảo hiểm y tế và tăng cường đầu tư cho hệ thống y tế cơ sở.

Hướng tới hệ thống y tế lấy người dân làm trung tâm

Mục tiêu tiến tới miễn viện phí toàn dân không chỉ mang ý nghĩa về mặt tài chính mà còn phản ánh tầm nhìn dài hạn trong phát triển hệ thống y tế.

Một hệ thống y tế công bằng không chỉ bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho mọi người dân mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và sự phát triển bền vững của xã hội.

Trong hành trình đó, sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, đội ngũ y tế và toàn xã hội sẽ đóng vai trò quan trọng để biến mục tiêu miễn viện phí toàn dân từ định hướng chính sách thành hiện thực.

Chăm sóc sức khỏe cho người dân không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước.