Nâng cao vị thế và bản lĩnh chính trị của cán bộ nữ Thái Nguyên

Bà Hà Thị Đào, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Thái Nguyên, trao đổi về những nguyên nhân cốt lõi tạo nên bước đột phá trong công tác cán bộ nữ cũng như các giải pháp chiến lược để tháo gỡ khó khăn, khơi dậy khát vọng cống hiến của phụ nữ tại địa phương vừa được tái cấu trúc.

Cam kết chính trị giúp gia tăng tỷ lệ nữ trong hệ thống chính quyền

- Thưa bà, sau khi sáp nhập Bắc Kạn và Thái Nguyên (từ 1/7/2025) và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hiện tỷ lệ cán bộ nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030, cấp ủy cơ sở, đại biểu HĐND và đội ngũ lãnh đạo các sở, ngành của tỉnh Thái Nguyên như thế nào?

Bà Hà Thị Đào: Từ ngày 1/7/2025, khi tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên hợp nhất thành tỉnh Thái Nguyên mới và thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, tỷ lệ cán bộ nữ tham gia cấp ủy và hệ thống chính trị nhìn chung đều tăng.

Hiện nay, tỷ lệ nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030 là 21,54%, cấp xã: 32,59%; nữ đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026 đạt 39,82%; có 3 chị là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy (đạt tỷ lệ 17,6%), 2 chị là Phó Chủ tịch HĐND, 1 chị là Phó Chủ tịch UBND tỉnh; 5/13 đại biểu Quốc hội khóa XV đơn vị tỉnh Thái Nguyên là nữ (đạt 38,4%) và gần 30% lãnh đạo các sở, ngành và tương đương là nữ; 15/92 Bí thư Đảng ủy các xã, phường là nữ (đạt 16,3%).

So với giai đoạn 2021-2025, kết quả đều tăng và tiến gần các mục tiêu về bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị. Điều này cho thấy cam kết mạnh mẽ của cấp ủy, sự chuẩn bị nhân sự bài bản, đồng thời khẳng định đội ngũ cán bộ nữ của cả hai tỉnh trước khi sáp nhập đều trưởng thành, sẵn sàng đảm nhận trọng trách.

- Theo bà, đâu là nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên kết quả này?

Bà Hà Thị Đào: 3 nhóm nguyên nhân của kết quả nổi bật về tỷ lệ cán bộ nữ:

Thứ nhất, cam kết chính trị mạnh mẽ của cấp ủy. Các cấp ủy đều quán triệt quan điểm: Bình đẳng giới trong chính trị là điều kiện quan trọng cho phát triển bền vững. Việc giao chỉ tiêu, kiểm soát tỷ lệ nữ trong quy hoạch, cơ cấu được thực hiện nghiêm túc hơn.

Thứ hai, cụ thể hóa kịp thời các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác phụ nữ. Tỉnh đã triển khai Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 của Bộ Chính trị (Khóa X) về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030 của Chính phủ ngày 03/03/2021, Dự án 8 “Thúc đẩy bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN, Đề án "Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2017 - 2027" (Đề án 938), Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017 - 2025" (Đề án 939), Đề án bồi dưỡng cán bộ, công chức Hội liên hiệp Phụ nữ các cấp và Chi hội trưởng Phụ nữ giai đoạn 2019 - 2025 (Đề án 1893),... với các chỉ tiêu định lượng rất rõ ràng trong quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm cán bộ nữ.

Thứ ba, nỗ lực tự vươn lên của đội ngũ cán bộ nữ. Phụ nữ của cả Bắc Kạn và Thái Nguyên trước đây đều rất chăm chỉ, cầu thị, vượt khó. Nhiều chị em tích cực học tập, hoàn thiện trình độ lý luận, chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng số, sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở những vị trí khó. Đây là yếu tố mang tính quyết định.

Người đứng đầu chủ động phát hiện và giao việc khó cho cán bộ nữ

- Sau sáp nhập, vai trò của người đứng đầu cấp ủy đã tác động như thế nào đến việc phát hiện, quy hoạch và bố trí cán bộ nữ?

Bà Hà Thị Đào: Trong giai đoạn chuyển tiếp sau 1/7/2025, vai trò của người đứng đầu cấp ủy càng thể hiện rõ: Tỉnh ủy trực tiếp chỉ đạo rà soát, bổ sung quy hoạch cán bộ nữ từ hai tỉnh cũ để không bỏ sót nhân tố tiêu biểu; đồng thời người đứng đầu cấp huyện, cấp xã chủ động phát hiện nguồn nhân sự nữ và tạo điều kiện để các đồng chí nữ được giao nhiệm vụ mới sau sáp nhập. Bên cạnh đó, các tổ chức Đảng cơ sở cũng mạnh dạn bố trí nhân sự nữ vào nhiều lĩnh vực trước đây ít có phụ nữ tham gia như công an, nông nghiệp, kinh tế hạ tầng.

Thực tế cho thấy, tại một số địa phương của Bắc Kạn (cũ) như Chợ Đồn, Na Rì,… nhiều đồng chí nữ được giới thiệu giữ các vị trí Bí thư, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND, Chủ tịch MTTQ xã ngay sau sắp xếp tổ chức; còn ở Thái Nguyên, nhiều phường trung tâm đã cơ cấu Bí thư Đảng ủy hoặc Chủ tịch MTTQ là nữ, góp phần bảo đảm cơ cấu hài hòa giữa hai vùng.

- Trong bối cảnh tỉnh Thái Nguyên hình thành từ sự sáp nhập 2 tỉnh, tỉnh đã cụ thể hóa các chủ trương đó thông qua những đề án, chương trình, chính sách gì dành cho phụ nữ và cán bộ nữ?

Bà Hà Thị Đào: Tỉnh Thái Nguyên đã ban hành và triển khai đồng bộ nhiều đề án, chương trình liên quan đến phụ nữ, gắn với các chủ trương lớn của Đảng. Nổi bật là Đề án chuyển đổi số của tỉnh, trong đó giao Hội LHPN chủ trì nội dung hỗ trợ phụ nữ nâng cao năng lực số, đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% phụ nữ đạt kỹ năng số cơ bản.

Bên cạnh đó, tỉnh triển khai chương trình hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn (hỗ trợ khoảng 300 phụ nữ/năm khởi nghiệp hoặc mở rộng sản xuất). Đề án phát triển vùng DTTS gắn với Dự án 8 nhằm tăng tỷ lệ phụ nữ dân tộc được đào tạo nghề và tiếp cận tín dụng ưu đãi.

Đồng thời nhân rộng các mô hình kinh tế số, hợp tác xã xanh, sản phẩm OCOP do phụ nữ làm chủ. Các chính sách được thiết kế phù hợp không gian đô thị - trung du - miền núi, bảo đảm hài hòa đặc điểm của 2 tỉnh trước đây.

Chủ động tạo nguồn nhân sự nữ kế cận từ phong trào cơ sở

- Khi hợp nhất thành Hội LHPN tỉnh Thái Nguyên mới, bà có thể chia sẻ cụ thể hơn Hội đã đồng hành với cấp ủy trong công tác cán bộ nữ, tạo nguồn, phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu nhân sự nữ như thế nào, vừa kế thừa, vừa hài hòa đội ngũ cán bộ nữ của 2 tỉnh cũ?

Bà Hà Thị Đào: Sau khi hợp nhất thành Hội LHPN tỉnh Thái Nguyên mới, Hội đã đồng hành với cấp ủy trong công tác cán bộ nữ, từ tạo nguồn, phát hiện, bồi dưỡng đến giới thiệu nhân sự, vừa bảo đảm tính kế thừa vừa hài hòa đội ngũ cán bộ nữ của hai tỉnh cũ, trên nguyên tắc bình đẳng và đánh giá năng lực thực chất, không phân biệt địa phương cũ.

Hội LHPN tỉnh tập trung 4 nhiệm vụ trọng tâm: 1. Tham mưu, đề xuất chính sách về cán bộ nữ và tham gia trực tiếp vào cơ cấu; 2. Phát hiện nguồn cán bộ nữ từ phong trào, mô hình kinh tế, HTX, các chi hội vùng sâu - nơi có nhiều phụ nữ ưu tú nhưng ít được chú ý; 3. Bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng lãnh đạo, quản lý, chuyển đổi số cho cán bộ nữ hai tỉnh và lập danh sách chung để bảo đảm liên thông sau hợp nhất; 4. Giới thiệu nhân sự nữ theo yêu cầu của cấp ủy và chủ động phản biện khi tỷ lệ nữ chưa tương xứng.

Để giúp cán bộ nữ rèn luyện, trưởng thành, sẵn sàng tham gia cấp ủy và đảm nhiệm vị trí lãnh đạo, quản lý, Hội và tỉnh triển khai các cơ chế đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, giao nhiệm vụ. Trong đó, với cán bộ nữ trẻ và nữ DTTS, ưu tiên cử đi đào tạo lý luận, quản lý nhà nước, kỹ năng số theo vị trí việc làm, luân chuyển sang địa bàn khó khăn hoặc lĩnh vực mới, đồng thời giao việc khó trong các dự án vùng sâu, chuyển đổi số và giảm nghèo đa chiều. Nhiều cán bộ nữ đã trưởng thành từ môi trường thách thức và hiện giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt tại xã/phường.

- Bà có thể chia sẻ một vài tấm gương tiêu biểu như nữ doanh nhân, nữ trí thức, nữ nông dân, phụ nữ dân tộc thiểu số, góp phần xây dựng tỉnh Thái Nguyên?

Bà Hà Thị Đào: Từ thực tiễn phong trào phụ nữ và công tác Hội ở cả Bắc Kạn và Thái Nguyên trước đây, cũng như thời gian đầu sau sáp nhập, tôi đánh giá rất cao sự nỗ lực của phụ nữ ở tỉnh mới hiện nay. Chị em tích cực học tập nâng cao trình độ, nhiều người đạt thạc sĩ trở lên, có lý luận cao cấp; khả năng thích ứng chuyển đổi số của phụ nữ nông thôn, phụ nữ DTTS vượt kỳ vọng. Đồng thời nhiều chị nỗ lực vượt qua định kiến giới và gánh nặng gia đình để đảm nhận vai trò lãnh đạo, quản lý.

Nhiều điển hình tiêu biểu đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ như: Bà Nguyễn Thị Vinh, Chủ tịch HĐQT Công ty CP TM Thái Hưng, Phó Chủ tịch Hội Nữ Doanh nhân Việt Nam, Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân tỉnh Thái Nguyên vinh dự 2 lần nhận giải "Nữ doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Bông hồng vàng" (2016, 2025); bà Nguyễn Thị Hải, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Chè La Bằng được trao giải thưởng "Phụ nữ Việt Nam" năm 2025.

Bên cạnh đó, phụ nữ dân tộc Tày, Dao, Mông mạnh dạn khởi nghiệp từ nông sản địa phương, xây dựng thương hiệu sạch, trở thành chủ HTX như bà Dương Khánh Ly, Giám đốc HTX Nông lâm Nghĩa Tá (xã Chợ Đồn) với sản phẩm chủ lực trà hoa vàng. Hay nữ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong trồng dược liệu như bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc HTX Nông nghiệp Tân Thành (phường Bắc Kạn) phát triển vùng nguyên liệu nghệ hữu cơ quy mô lớn, biến củ nghệ bản địa thành "vàng". Những điển hình đã góp phần quan trọng xây dựng hình ảnh phụ nữ Thái Nguyên tự tin - hiện đại - hội nhập.

Tập trung hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực lãnh đạo

- Với vai trò Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Thái Nguyên, bà trăn trở nhất điều gì và đâu là "nút thắt" cần được tháo gỡ sớm nhất để tạo đột phá cho đội ngũ cán bộ nữ trong một tỉnh vừa mở rộng, vừa tái cấu trúc?

Bà Hà Thị Đào: Với vai trò là tân Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Thái Nguyên, tôi trăn trở trước một số vấn đề nổi lên: Phong trào phụ nữ chưa đồng đều giữa thành thị và miền núi; nguồn cán bộ nữ đạt chuẩn ở các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ còn hạn chế; hạ tầng và năng lực số chênh lệch giữa vùng trung tâm và vùng xa; tình trạng bạo lực, xâm hại phụ nữ - trẻ em chưa được ngăn chặn triệt để; và một bộ phận phụ nữ còn e ngại khi nhận nhiệm vụ quản lý, lãnh đạo.

Theo tôi, "nút thắt" lớn nhất là còn thiếu môi trường và điều kiện để cán bộ nữ phát huy năng lực, khẳng định bản thân. Khi tháo gỡ được điểm nghẽn này, phụ nữ sẽ có thêm cơ hội và động lực để bước vào các vị trí lãnh đạo.

- Theo bà, để tiếp tục duy trì và nâng cao tỷ lệ, chất lượng cán bộ nữ tham gia cấp ủy, hệ thống chính trị trong bối cảnh sau sáp nhập, tỉnh cần tập trung vào những nhóm giải pháp trọng tâm nào về thể chế, quy hoạch - đào tạo - bồi dưỡng, sắp xếp tổ chức bộ máy, môi trường làm việc, chính sách hỗ trợ và an sinh xã hội cho phụ nữ?

Bà Hà Thị Đào: Để tiếp tục duy trì và nâng cao tỷ lệ, chất lượng cán bộ nữ tham gia cấp ủy và hệ thống chính trị trong bối cảnh sau sáp nhập, tỉnh cần tập trung triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm phát triển đội ngũ cán bộ nữ nhiệm kỳ 2025-2030. Trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách với các quy định cụ thể về tỷ lệ nữ trong cấp ủy, quy hoạch, bổ nhiệm. Đồng thời chú trọng quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng liên tục, nhất là nâng cao kỹ năng số và năng lực lãnh đạo cho cán bộ nữ.

Song song với đó, tỉnh cần sắp xếp bộ máy hợp lý để không làm giảm cơ hội thăng tiến của phụ nữ khi địa bàn quản lý mở rộng. Cải thiện môi trường làm việc, khuyến khích lãnh đạo chủ chốt mạnh dạn giao nhiệm vụ cho cán bộ nữ. Và thực hiện tốt các chính sách an sinh, hỗ trợ gia đình như nhà trẻ, hỗ trợ người phụ thuộc, tín dụng ưu đãi, bảo hiểm, giúp phụ nữ yên tâm công tác và phát triển lâu dài.

- Nhân dịp bước sang năm mới 2026, bà muốn gửi gắm thông điệp gì tới đội ngũ cán bộ nữ, nhất là lớp cán bộ nữ trẻ ở cả vùng đô thị và miền núi, để họ nuôi dưỡng khát vọng, tự tin khẳng định mình và đồng hành cùng tỉnh thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và Đại hội Phụ nữ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030?

Bà Hà Thị Đào: Nhân dịp bước sang năm 2026, tôi muốn nhắn gửi thông điệp tới đội ngũ cán bộ nữ, nhất là lớp cán bộ nữ trẻ ở cả vùng đô thị và miền núi, để họ nuôi dưỡng khát vọng, tự tin khẳng định mình và đồng hành cùng tỉnh thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh và Đại hội đại biểu Phụ nữ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030:

"Hãy tự tin bước ra khỏi vùng an toàn, dám nhận việc mới, việc khó; trang bị tri thức và kỹ năng số; nuôi dưỡng khát vọng cống hiến; đồng hành cùng tỉnh xây dựng tỉnh Thái Nguyên đoàn kết - sáng tạo - đổi mới - hội nhập - phát triển".

Phụ nữ Thái Nguyên có truyền thống anh hùng, kiên cường. Tôi tin rằng lớp cán bộ nữ trẻ hôm nay sẽ tiếp tục viết tiếp truyền thống ấy bằng bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần đổi mới.

- Xin trân trọng cảm ơn Bà!