Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ
14/10/2022 - 19:15 (GMT+7)
Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu
Nguyễn Cảnh Dũng

Xuất bản ngày 14/10/2022

Từng được mệnh danh là "hoang đảo giữa đại ngàn" với cái đói, cái nghèo ngự trị nhưng chỉ trong ít năm, bản Sinh Tàn của người Dao ở xã Thượng Cửu, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ) đã thay đổi đến chóng mặt.

Sinh Tàn, xã Thượng Cửu là bản cao và xa nhất của huyện miền núi Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Chỉ ít năm trước, bản Sinh Tàn với hơn 70 nóc nhà của đồng bào người Dao vẫn là "ốc đảo" giữa đại ngàn. Không điện, không nước sạch, không sóng điện thoại và đường nối bản với trung tâm cũng chỉ là lối mòn như sợi chỉ xuyên rừng.

Ông Đặng Thế Chăn (65 tuổi) cho biết, những người Dao trên bản Sinh Tàn có nguồn gốc từ huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Trước đây, chỉ có mấy hộ lên trên đỉnh núi phá rừng, làm nương rẫy, lầm lũi mưu sinh giữa núi rừng hoang vu.

Sau nhiều lần hạ sơn, cuối cùng những hộ người Dao đã định cư ổn định bên con suối Sinh và suối Tàn và lấy tên là bản Sinh Tàn. Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới".

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 2.

Bản làng người Dao hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu

Con đường từ trung tâm xã Thượng Cửu vào bản Sinh Tàn giờ được trải bê tông phẳng lỳ. Vắt qua những đồi núi trùng điệp, sau vài chục phút chạy xe, bản làng người Dao đã hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu.

Bản Sinh Tàn đổi thay đến mức những người sống ở xã Thượng Cựu cũng kinh ngạc. Còn nhớ, hơn 10 năm trước cả bản gần 70 nóc nhà đều là hộ nghèo và cận nghèo. Năm 2014, có 3 hộ xung phong thoát nghèo là gia đình trưởng khu hành chính, công an viên và bí thư chi bộ.

Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới"

"Tôi dạy học ở Sinh Tàn 10 năm thì có 5 năm phải đi bộ 9km từ trung tâm xã vào bản. Người lớn đã khổ nhưng trẻ nhỏ đi học càng khổ hơn. Học sinh học hết lớp 4 là phải xa nhà xuống xã học bán trú", cô giáo Bùi Thị Bình nhớ lại.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 4.

Giờ đây, trường học đã có ở bản làng, giúp đường đến trường của trẻ em thuận tiện hơn

Không điện, không sóng điện thoại, đặc biệt giao thông khó khăn đã tác động tiêu cực đến cuộc sống người dân. Nông sản làm ra không bán được hoặc bán rẻ mạt, trong khi đó, nhu yếu phẩm cần thiết từ hạt muối, lít dầu thắp sáng, chai nước mắm... vào đến bản đều cao ngất ngưởng.

Mọi thứ đã thay đổi khi năm 2017 khi đường bê tông vào bản đã được hoàn thành. Sau đó 2 năm, điện lưới quốc gia cũng đã kéo vào tận nơi. Mới đây, vào tháng 7/2022, VNPT Phú Thọ đã bao phủ bao phủ sóng cho toàn bộ hơn 70 hộ gia đình dân tộc Dao nơi đây.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 5.

Bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã

Bây giờ, nông sản của người dân làm ra từ hạt lúa, hạt ngô, củ gừng, củ khoai đến ngọn măng lội rừng hái về hay con lợn, con gà đều dễ dàng đưa về xuôi và rất "được" giá. Đặc biệt, là nơi có thế mạnh hàng đầu về trồng rừng, những rừng keo, rừng bồ đề mang về cho nhiều hộ dân ở bản Sinh Tàn tiền tỉ. Ông Hà Văn Nhận – Bí thư xã Thượng Cửu cho biết, bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã.

Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên

Từ trước đến nay, nhắc đến các bản làng vùng cao luôn làm người khác liên tưởng đến đói nghèo, lạc hậu. Hiếm có một bản vùng cao nào giàu có như ở Sinh Tàn. Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên.

"Sinh Tàn đã phát triển rất nhanh trong những năm gần đây. Hộ nghèo và cận nghèo còn rất ít. Trong những năm tới, chắc chắn bản chúng tôi còn phát triển hơn nữa. Nhìn bản làng hôm nay, những người từng trải qua những năm tháng nghèo khó như chúng tôi cảm thấy thật hạnh phúc", ông Đặng Thế Chăn - nguyên Trưởng bản Sinh Tàn - chia sẻ.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 7.

Cuộc sống bình yên của bản Sinh Tàn

"Đừng chê học nghề" - Bài cuối: Cần xác định lại tầm quan trọng của học nghề

"Đừng chê học nghề" - Bài cuối: Cần xác định lại tầm quan trọng của học nghề

Giáo dục 06:37 07/05/2026

Bao giờ học nghề mới thoát khỏi định kiến “học kém đi đường cùng”? Đáp án của câu hỏi này cũng là lời giải bài toán giảm áp lực căng thẳng cho cuộc đua vào lớp 10 công lập hay đại học. Mặt khác, bối cảnh AI đang dần thay thế nhiều công việc văn phòng, học nghề lại “Viral” - nổi lên một cách giàu tiềm năng và khẳng định: những công việc đòi hỏi tay nghề cao thì còn lâu AI mới làm được.

Cô gái 9X "nghiện" đi du lịch một mình

Cô gái 9X "nghiện" đi du lịch một mình

Thế giới phụ nữ 08:00 05/05/2026

Tôi gặp Lê Thị Nhung trong một buổi chiều trải nghiệm đi thuyền trên sông Nho Quế (Tuyên Quang), khi cô gái 9X mặc váy trắng đang tỉ mỉ đặt chiếc điện thoại lên chân máy, lùi lại vài bước để căn chỉnh góc hình rồi nhẹ nhàng bước vào khuôn hình của chính mình. Phía sau mỗi khung hình ấy là những hành trình nơi cô gái trẻ đã chọn đi một mình để cân bằng cuộc sống.

Đừng chê học nghề - Bài 1: Học nghề chủ động, không phải “học kém đi đường cùng”

Đừng chê học nghề - Bài 1: Học nghề chủ động, không phải “học kém đi đường cùng”

Giáo dục 07:47 04/05/2026

Không có nghề nào cao quý hơn nghề nào, chỉ có con người làm nên giá trị cao quý của nghề. Có nhiều con đường để đi đến thành công và học nghề là một trong những con đường ngang bằng với tất cả con đường khác. Học nghề là chủ động đi con đường thực tế không phải “học kém đi đường cùng”.

Thời trang và cuộc cách mạng tôn vinh tuổi tác

Thời trang và cuộc cách mạng tôn vinh tuổi tác

Thế giới phụ nữ 18:16 03/05/2026

Tạp chí Vogue đã tạo một tiền lệ chưa từng có khi đưa hai người phụ nữ ở tuổi 76 lên trang bìa số tháng 5: Diễn viên Meryl Streep và Anna Wintour, Tổng biên tập của Vogue. Động thái này nằm trong xu hướng tôn vinh vẻ đẹp của "tuổi xế chiều" đang lan tỏa từ sàn catwalk đến đời sống. Đúng như Anna Wintour khẳng định: “Tuổi tác hiện nay thực sự là một lợi thế”.

Hơn 840.000 ca tử vong tại nơi làm việc mỗi năm liên quan đến sức khỏe tinh thần

Hơn 840.000 ca tử vong tại nơi làm việc mỗi năm liên quan đến sức khỏe tinh thần

Sức khỏe 11:14 01/05/2026

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 12 tỷ ngày làm việc bị mất do trầm cảm và lo âu, gây thiệt hại tới 1.000 tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu vì suy giảm năng suất lao động. Chủ đề của Ngày Quốc tế lao động 1/5 năm nay được xác định là “Sức khoẻ tinh thần và phẩm giá tại nơi làm việc” nhằm nêu bật tính cấp thiết của vấn đề này.

Chuyển đổi số & yêu cầu phát triển bao trùm - Bài cuối: Thể chế hóa bình đẳng giới trong chuyển đổi số

Chuyển đổi số & yêu cầu phát triển bao trùm - Bài cuối: Thể chế hóa bình đẳng giới trong chuyển đổi số

Giới & Phát triển 20:00 27/04/2026

Với tỉ lệ phụ nữ chiếm một nửa dân số và 63% tham gia lực lượng lao động, công cuộc chuyển đổi số ở nước ta sẽ chỉ thực sự thành công khi phụ nữ tích cực tham gia vào tất cả các trụ cột của chuyển đổi số.

Chuyển đổi số & yêu cầu phát triển bao trùm - Bài  4: Hội LHPN Việt Nam trong hành trình trao quyền số cho phụ nữ

Chuyển đổi số & yêu cầu phát triển bao trùm - Bài 4: Hội LHPN Việt Nam trong hành trình trao quyền số cho phụ nữ

Giới & Phát triển 11:33 27/04/2026

Trong dòng chảy sôi động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số không còn là một khái niệm xa vời mà đã trở thành yêu cầu sống còn để tồn tại và phát triển. Đối với phụ nữ Việt Nam, công nghệ số vừa là cánh cửa mở ra cơ hội bình đẳng, vừa là thách thức lớn nếu họ bị bỏ lại phía sau do rào cản về kỹ năng và định kiến.

Chuyển đổi số & yêu cầu phát triển bao trùm - Bài 3: Bên trong những "chiếc bẫy số"

Chuyển đổi số & yêu cầu phát triển bao trùm - Bài 3: Bên trong những "chiếc bẫy số"

Giới & Phát triển 22:05 26/04/2026

Trong kỷ nguyên số, chỉ một cú nhấp chuột có thể mở ra cơ hội nhưng cũng có thể dẫn tới rủi ro. Không gian mạng đang trở thành “mặt trận” mới của lừa đảo, bạo lực và xâm hại trực tuyến, trong đó phụ nữ và trẻ em là nhóm chịu tổn thương rõ rệt nhất. Khi chuyển đổi số diễn ra nhanh hơn khả năng bảo vệ, bất bình đẳng không những không thu hẹp mà còn có nguy cơ bị khoét sâu hơn.