Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ
14/10/2022 - 19:15 (GMT+7)
Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu
Nguyễn Cảnh Dũng

Xuất bản ngày 14/10/2022

Từng được mệnh danh là "hoang đảo giữa đại ngàn" với cái đói, cái nghèo ngự trị nhưng chỉ trong ít năm, bản Sinh Tàn của người Dao ở xã Thượng Cửu, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ) đã thay đổi đến chóng mặt.

Sinh Tàn, xã Thượng Cửu là bản cao và xa nhất của huyện miền núi Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Chỉ ít năm trước, bản Sinh Tàn với hơn 70 nóc nhà của đồng bào người Dao vẫn là "ốc đảo" giữa đại ngàn. Không điện, không nước sạch, không sóng điện thoại và đường nối bản với trung tâm cũng chỉ là lối mòn như sợi chỉ xuyên rừng.

Ông Đặng Thế Chăn (65 tuổi) cho biết, những người Dao trên bản Sinh Tàn có nguồn gốc từ huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Trước đây, chỉ có mấy hộ lên trên đỉnh núi phá rừng, làm nương rẫy, lầm lũi mưu sinh giữa núi rừng hoang vu.

Sau nhiều lần hạ sơn, cuối cùng những hộ người Dao đã định cư ổn định bên con suối Sinh và suối Tàn và lấy tên là bản Sinh Tàn. Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới".

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 2.

Bản làng người Dao hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu

Con đường từ trung tâm xã Thượng Cửu vào bản Sinh Tàn giờ được trải bê tông phẳng lỳ. Vắt qua những đồi núi trùng điệp, sau vài chục phút chạy xe, bản làng người Dao đã hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu.

Bản Sinh Tàn đổi thay đến mức những người sống ở xã Thượng Cựu cũng kinh ngạc. Còn nhớ, hơn 10 năm trước cả bản gần 70 nóc nhà đều là hộ nghèo và cận nghèo. Năm 2014, có 3 hộ xung phong thoát nghèo là gia đình trưởng khu hành chính, công an viên và bí thư chi bộ.

Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới"

"Tôi dạy học ở Sinh Tàn 10 năm thì có 5 năm phải đi bộ 9km từ trung tâm xã vào bản. Người lớn đã khổ nhưng trẻ nhỏ đi học càng khổ hơn. Học sinh học hết lớp 4 là phải xa nhà xuống xã học bán trú", cô giáo Bùi Thị Bình nhớ lại.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 4.

Giờ đây, trường học đã có ở bản làng, giúp đường đến trường của trẻ em thuận tiện hơn

Không điện, không sóng điện thoại, đặc biệt giao thông khó khăn đã tác động tiêu cực đến cuộc sống người dân. Nông sản làm ra không bán được hoặc bán rẻ mạt, trong khi đó, nhu yếu phẩm cần thiết từ hạt muối, lít dầu thắp sáng, chai nước mắm... vào đến bản đều cao ngất ngưởng.

Mọi thứ đã thay đổi khi năm 2017 khi đường bê tông vào bản đã được hoàn thành. Sau đó 2 năm, điện lưới quốc gia cũng đã kéo vào tận nơi. Mới đây, vào tháng 7/2022, VNPT Phú Thọ đã bao phủ bao phủ sóng cho toàn bộ hơn 70 hộ gia đình dân tộc Dao nơi đây.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 5.

Bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã

Bây giờ, nông sản của người dân làm ra từ hạt lúa, hạt ngô, củ gừng, củ khoai đến ngọn măng lội rừng hái về hay con lợn, con gà đều dễ dàng đưa về xuôi và rất "được" giá. Đặc biệt, là nơi có thế mạnh hàng đầu về trồng rừng, những rừng keo, rừng bồ đề mang về cho nhiều hộ dân ở bản Sinh Tàn tiền tỉ. Ông Hà Văn Nhận – Bí thư xã Thượng Cửu cho biết, bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã.

Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên

Từ trước đến nay, nhắc đến các bản làng vùng cao luôn làm người khác liên tưởng đến đói nghèo, lạc hậu. Hiếm có một bản vùng cao nào giàu có như ở Sinh Tàn. Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên.

"Sinh Tàn đã phát triển rất nhanh trong những năm gần đây. Hộ nghèo và cận nghèo còn rất ít. Trong những năm tới, chắc chắn bản chúng tôi còn phát triển hơn nữa. Nhìn bản làng hôm nay, những người từng trải qua những năm tháng nghèo khó như chúng tôi cảm thấy thật hạnh phúc", ông Đặng Thế Chăn - nguyên Trưởng bản Sinh Tàn - chia sẻ.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 7.

Cuộc sống bình yên của bản Sinh Tàn

Hạnh phúc Việt Nam: Từ chỉ số đến đời sống - Bài 2: Mạch ngầm hạnh phúc của người Việt

Hạnh phúc Việt Nam: Từ chỉ số đến đời sống - Bài 2: Mạch ngầm hạnh phúc của người Việt

Xã hội 21:58 10/04/2026

Mạch ngầm hạnh phúc thực sự của người Việt được dệt nên từ sợi dây gắn kết gia đình bền chặt và niềm tin cộng đồng thuần hậu. Từ nếp nhà nhiều thế hệ luôn ấm áp tình thân đến những xóm làng sẵn lòng nhường cơm sẻ áo lúc hoạn nạn, thiên tai, một triết lý nhân sinh giản dị mà mạnh mẽ luôn hiện hữu: Việt Nam có thể chưa giàu, nhưng chắc chắn là nơi "không ai bị bỏ lại phía sau".

Đắk Lắk: Gỡ "nút thắt" du lịch để biến di sản thành những câu chuyện giàu cảm xúc

Đắk Lắk: Gỡ "nút thắt" du lịch để biến di sản thành những câu chuyện giàu cảm xúc

Du lịch 17:20 09/04/2026

Hành trình khảo sát "Đắk Lắk - Về miền di sản" không chỉ là một chuyến đi thực địa đơn thuần, mà đã trở thành cuộc "hội chẩn" quy mô nhằm tìm kiếm những điểm thắt, gỡ bỏ rào cản và đánh thức tiềm năng du lịch Đắk Lắk thông qua lăng kính của sự thật và cảm xúc. Khởi nguồn từ khát vọng định vị lại giá trị của vùng đất đại ngàn, hơn 70 đại biểu từ các cơ quan báo chí và đơn vị lữ hành đã trải nghiệm buôn làng, di tích để "bắt mạch" thực trạng, từ đó hiến kế cho một chiến lược liên kết vùng bền vững.

Hạnh phúc Việt Nam: Từ chỉ số đến đời sống -  Bài 1: Lấy hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu và động lực phát triển

Hạnh phúc Việt Nam: Từ chỉ số đến đời sống - Bài 1: Lấy hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu và động lực phát triển

Xã hội 15:55 09/04/2026

Việc Việt Nam không ngừng thăng hạng trong Báo cáo “Hạnh phúc Thế giới” liên tiếp những năm gần đây cho thấy sự cải thiện đáng kể về chất lượng cuộc sống, an sinh xã hội và tinh thần của người dân. Đồng thời, khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta khi lấy con người làm trung tâm, lấy hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu phát triển bền vững.

"Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp" - Bài cuối: Đề án 2415 - Kỳ vọng bứt phá

"Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp" - Bài cuối: Đề án 2415 - Kỳ vọng bứt phá

Giới & Phát triển 14:20 31/03/2026

Khởi nghiệp với phụ nữ là hành trình bền bỉ vượt qua định kiến để khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế. Đề án 2415 được kỳ vọng sẽ tiếp thêm động lực, nâng cao năng lực và thúc đẩy kết nối bền vững cho phụ nữ khởi nghiệp.

Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp" - Bài 2: Phụ nữ vượt định kiến, xây tương lai

Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp" - Bài 2: Phụ nữ vượt định kiến, xây tương lai

Giới & Phát triển 18:02 30/03/2026

Ở vùng cao Phú Thọ và Sơn La, nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số đang vươn lên làm chủ kinh tế, nâng tầm nông sản bản địa. Từ nương rẫy, họ trở thành những nữ lãnh đạo bản lĩnh, góp phần mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương.

Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp": Tăng cường bình đẳng giới trong phát triển kinh tế

Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp": Tăng cường bình đẳng giới trong phát triển kinh tế

Giới & Phát triển 20:17 29/03/2026

Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025" (Đề án 939) ra đời với kỳ vọng tạo thêm động lực, nguồn lực và hệ sinh thái đồng hành. Những kết quả đạt được sau 8 năm triển khai Đề án 939 đã vượt xa kỳ vọng. Mục tiêu ban đầu đề ra là hỗ trợ 20.000 phụ nữ khởi nghiệp nhưng con số thực tế đã lên tới 118.533 người, gấp gần 6 lần dự kiến. Trong đó, có 20.000 phụ nữ thuộc hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo; 13.000 phụ nữ dân tộc thiểu số và 1.700 phụ nữ khuyết tật.

Người “vá” những mảnh đời "khuyết"

Người “vá” những mảnh đời "khuyết"

Vì cộng đồng 19:52 20/03/2026

Tại thôn Thắng Trí (xã Kim Anh, Hà Nội) có một lớp học đặc biệt. Ở đó, người đứng lớp là một phụ nữ dáng người nhỏ thó với đôi chân không lành lặn, còn học trò là những đứa trẻ không may mắn bị cuộc đời “bỏ quên” một phần trí tuệ và khả năng hòa nhập.

"Lá chắn" cộng đồng trước bạo lực vô hình: Bài cuối - Thu hẹp khoảng cách từ luật đến đời sống

"Lá chắn" cộng đồng trước bạo lực vô hình: Bài cuối - Thu hẹp khoảng cách từ luật đến đời sống

Gia đình 18:10 19/03/2026

Dù hành lang pháp lý đã hoàn thiện, song khoảng cách từ quy định đến thực thi trong phòng, chống bạo lực giới vẫn còn lớn do thiếu hụt nguồn lực và cơ chế bảo vệ chưa kịp thời. TS. Phùng Thị Quỳnh Trang, chuyên gia nghiên cứu giới, sẽ chỉ rõ những “nút thắt” và đề xuất giải pháp hệ thống để luật pháp thực sự trở thành lá chắn hữu hiệu cho nạn nhân.