Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ
14/10/2022 - 19:15 (GMT+7)
Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu
Nguyễn Cảnh Dũng

Xuất bản ngày 14/10/2022

Từng được mệnh danh là "hoang đảo giữa đại ngàn" với cái đói, cái nghèo ngự trị nhưng chỉ trong ít năm, bản Sinh Tàn của người Dao ở xã Thượng Cửu, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ) đã thay đổi đến chóng mặt.

Sinh Tàn, xã Thượng Cửu là bản cao và xa nhất của huyện miền núi Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Chỉ ít năm trước, bản Sinh Tàn với hơn 70 nóc nhà của đồng bào người Dao vẫn là "ốc đảo" giữa đại ngàn. Không điện, không nước sạch, không sóng điện thoại và đường nối bản với trung tâm cũng chỉ là lối mòn như sợi chỉ xuyên rừng.

Ông Đặng Thế Chăn (65 tuổi) cho biết, những người Dao trên bản Sinh Tàn có nguồn gốc từ huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Trước đây, chỉ có mấy hộ lên trên đỉnh núi phá rừng, làm nương rẫy, lầm lũi mưu sinh giữa núi rừng hoang vu.

Sau nhiều lần hạ sơn, cuối cùng những hộ người Dao đã định cư ổn định bên con suối Sinh và suối Tàn và lấy tên là bản Sinh Tàn. Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới".

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 2.

Bản làng người Dao hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu

Con đường từ trung tâm xã Thượng Cửu vào bản Sinh Tàn giờ được trải bê tông phẳng lỳ. Vắt qua những đồi núi trùng điệp, sau vài chục phút chạy xe, bản làng người Dao đã hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu.

Bản Sinh Tàn đổi thay đến mức những người sống ở xã Thượng Cựu cũng kinh ngạc. Còn nhớ, hơn 10 năm trước cả bản gần 70 nóc nhà đều là hộ nghèo và cận nghèo. Năm 2014, có 3 hộ xung phong thoát nghèo là gia đình trưởng khu hành chính, công an viên và bí thư chi bộ.

Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới"

"Tôi dạy học ở Sinh Tàn 10 năm thì có 5 năm phải đi bộ 9km từ trung tâm xã vào bản. Người lớn đã khổ nhưng trẻ nhỏ đi học càng khổ hơn. Học sinh học hết lớp 4 là phải xa nhà xuống xã học bán trú", cô giáo Bùi Thị Bình nhớ lại.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 4.

Giờ đây, trường học đã có ở bản làng, giúp đường đến trường của trẻ em thuận tiện hơn

Không điện, không sóng điện thoại, đặc biệt giao thông khó khăn đã tác động tiêu cực đến cuộc sống người dân. Nông sản làm ra không bán được hoặc bán rẻ mạt, trong khi đó, nhu yếu phẩm cần thiết từ hạt muối, lít dầu thắp sáng, chai nước mắm... vào đến bản đều cao ngất ngưởng.

Mọi thứ đã thay đổi khi năm 2017 khi đường bê tông vào bản đã được hoàn thành. Sau đó 2 năm, điện lưới quốc gia cũng đã kéo vào tận nơi. Mới đây, vào tháng 7/2022, VNPT Phú Thọ đã bao phủ bao phủ sóng cho toàn bộ hơn 70 hộ gia đình dân tộc Dao nơi đây.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 5.

Bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã

Bây giờ, nông sản của người dân làm ra từ hạt lúa, hạt ngô, củ gừng, củ khoai đến ngọn măng lội rừng hái về hay con lợn, con gà đều dễ dàng đưa về xuôi và rất "được" giá. Đặc biệt, là nơi có thế mạnh hàng đầu về trồng rừng, những rừng keo, rừng bồ đề mang về cho nhiều hộ dân ở bản Sinh Tàn tiền tỉ. Ông Hà Văn Nhận – Bí thư xã Thượng Cửu cho biết, bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã.

Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên

Từ trước đến nay, nhắc đến các bản làng vùng cao luôn làm người khác liên tưởng đến đói nghèo, lạc hậu. Hiếm có một bản vùng cao nào giàu có như ở Sinh Tàn. Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên.

"Sinh Tàn đã phát triển rất nhanh trong những năm gần đây. Hộ nghèo và cận nghèo còn rất ít. Trong những năm tới, chắc chắn bản chúng tôi còn phát triển hơn nữa. Nhìn bản làng hôm nay, những người từng trải qua những năm tháng nghèo khó như chúng tôi cảm thấy thật hạnh phúc", ông Đặng Thế Chăn - nguyên Trưởng bản Sinh Tàn - chia sẻ.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 7.

Cuộc sống bình yên của bản Sinh Tàn

Giữ hồn làng giữa lòng đô thị | E-Magazine

Giữ hồn làng giữa lòng đô thị | E-Magazine

Văn hóa 19:14 15/11/2026

Giữa nhịp sống đô thị hối hả, Bắc Cầu Festival lần thứ nhất trở thành nơi kết nối các thế hệ, khơi dậy ký ức làng quê và vun đắp tình làng nghĩa xóm. Từ những cuộc hội ngộ xúc động đến các hoạt động văn hóa truyền thống, ngày hội gửi gắm thông điệp về gìn giữ hồn làng giữa lòng Hà Nội hiện đại.

Đinh Hoài Xuân - Nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky

Đinh Hoài Xuân - Nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky

Thế giới phụ nữ 16:08 13/11/2026

Là nữ tiến sĩ cello đầu tiên của Việt Nam, Đinh Hoài Xuân không chỉ đưa chuỗi hòa nhạc Cello Fundamento (CF) vượt khỏi biên giới sau 13 năm mà còn không ngừng có ý tưởng đưa âm nhạc hàn lâm đến gần hơn với công chúng. Cuộc trò chuyện với Đinh Hoài Xuân được thực hiện khi chị ghi một dấu mốc mới trong sự nghiệp: Trở thành nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài cuối: Củng cố mạng lưới hỗ trợ phụ nữ

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài cuối: Củng cố mạng lưới hỗ trợ phụ nữ

Giới & Phát triển 14:36 10/11/2026

Duy trì các mô hình tại cộng đồng, nâng cao năng lực cán bộ và tổ chức diễn đàn đối thoại, Hội LHPN tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục triển khai các hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới, chăm lo phụ nữ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 2: Chuyện trong nhà được nói ở việc làng

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 2: Chuyện trong nhà được nói ở việc làng

Giới & Phát triển 22:27 09/11/2026

Dưới mái nhà rông là nơi những chia sẻ, trăn trở về nuôi con, làm ăn, sức khỏe của hội viên, phụ nữ dân tộc thiểu số tại tỉnh Quảng Ngãi được cán bộ Hội, Mặt trận và chính quyền lắng nghe, hướng dẫn và bảo đảm quyền lợi của phụ nữ, trẻ em.

Bình đẳng giới thời đại số - Bài cuối: Để tiếng nói phụ nữ tạo chuyển biến trong đời sống

Bình đẳng giới thời đại số - Bài cuối: Để tiếng nói phụ nữ tạo chuyển biến trong đời sống

Giới & Phát triển 18:57 08/11/2026

Bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Đắk Lắk, khẳng định: Hiệu quả thực hiện bình đẳng giới cần được nhìn nhận qua khả năng tự chủ của phụ nữ và những chuyển biến từ việc lắng nghe, giải quyết kiến nghị.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 1: Không thể thực hiện bình đẳng giới bằng một cách làm giống nhau ở mọi địa bàn

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 1: Không thể thực hiện bình đẳng giới bằng một cách làm giống nhau ở mọi địa bàn

Giới & Phát triển 17:38 08/11/2026

Đưa chính sách bình đẳng giới đến từng bản làng cần cách làm phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và nhu cầu của phụ nữ. Bà Phạm Thị Lệ Nguyên, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Quảng Ngãi, chia sẻ về hướng tiếp cận này nhằm mở rộng cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số được lên tiếng, tham gia quyết định và thụ hưởng chính sách.

Phú Thọ: Đưa tiếng nói phụ nữ đi xa hơn những nếp nhà

Phú Thọ: Đưa tiếng nói phụ nữ đi xa hơn những nếp nhà

Giới & Phát triển 17:27 08/11/2026

Những chính sách bình đẳng giới đang được đưa đến gần phụ nữ, trẻ em vùng dân tộc thiểu số và miền núi Phú Thọ. Trong hành trình ấy, các cấp Hội LHPN vừa tuyên truyền, vận động, vừa đồng hành để chị em có sinh kế, được bảo vệ và có tiếng nói trong gia đình, cộng đồng.

Bình đẳng giới thời đại số - Bài 2: "Lá chắn công nghệ" nâng tầm vị thế cho phụ nữ tại buôn làng

Bình đẳng giới thời đại số - Bài 2: "Lá chắn công nghệ" nâng tầm vị thế cho phụ nữ tại buôn làng

Giới & Phát triển 15:19 05/11/2026

Nhờ công nghệ, hành trình thực hiện bình đẳng giới tại Đắk Lắk được nối dài, giúp phụ nữ chủ động hơn trong công việc, cuộc sống và tự tin bày tỏ ý kiến.