Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ
14/10/2022 - 19:15 (GMT+7)
Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu
Nguyễn Cảnh Dũng

Xuất bản ngày 14/10/2022

Từng được mệnh danh là "hoang đảo giữa đại ngàn" với cái đói, cái nghèo ngự trị nhưng chỉ trong ít năm, bản Sinh Tàn của người Dao ở xã Thượng Cửu, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ) đã thay đổi đến chóng mặt.

Sinh Tàn, xã Thượng Cửu là bản cao và xa nhất của huyện miền núi Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Chỉ ít năm trước, bản Sinh Tàn với hơn 70 nóc nhà của đồng bào người Dao vẫn là "ốc đảo" giữa đại ngàn. Không điện, không nước sạch, không sóng điện thoại và đường nối bản với trung tâm cũng chỉ là lối mòn như sợi chỉ xuyên rừng.

Ông Đặng Thế Chăn (65 tuổi) cho biết, những người Dao trên bản Sinh Tàn có nguồn gốc từ huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Trước đây, chỉ có mấy hộ lên trên đỉnh núi phá rừng, làm nương rẫy, lầm lũi mưu sinh giữa núi rừng hoang vu.

Sau nhiều lần hạ sơn, cuối cùng những hộ người Dao đã định cư ổn định bên con suối Sinh và suối Tàn và lấy tên là bản Sinh Tàn. Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới".

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 2.

Bản làng người Dao hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu

Con đường từ trung tâm xã Thượng Cửu vào bản Sinh Tàn giờ được trải bê tông phẳng lỳ. Vắt qua những đồi núi trùng điệp, sau vài chục phút chạy xe, bản làng người Dao đã hiển hiện trước mắt, trù phú, bình yên trong ánh nắng trong vắt của chiều Thu.

Bản Sinh Tàn đổi thay đến mức những người sống ở xã Thượng Cựu cũng kinh ngạc. Còn nhớ, hơn 10 năm trước cả bản gần 70 nóc nhà đều là hộ nghèo và cận nghèo. Năm 2014, có 3 hộ xung phong thoát nghèo là gia đình trưởng khu hành chính, công an viên và bí thư chi bộ.

Giờ bản đã có hơn 70 hộ dân, cuộc sống đã "sang trang mới"

"Tôi dạy học ở Sinh Tàn 10 năm thì có 5 năm phải đi bộ 9km từ trung tâm xã vào bản. Người lớn đã khổ nhưng trẻ nhỏ đi học càng khổ hơn. Học sinh học hết lớp 4 là phải xa nhà xuống xã học bán trú", cô giáo Bùi Thị Bình nhớ lại.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 4.

Giờ đây, trường học đã có ở bản làng, giúp đường đến trường của trẻ em thuận tiện hơn

Không điện, không sóng điện thoại, đặc biệt giao thông khó khăn đã tác động tiêu cực đến cuộc sống người dân. Nông sản làm ra không bán được hoặc bán rẻ mạt, trong khi đó, nhu yếu phẩm cần thiết từ hạt muối, lít dầu thắp sáng, chai nước mắm... vào đến bản đều cao ngất ngưởng.

Mọi thứ đã thay đổi khi năm 2017 khi đường bê tông vào bản đã được hoàn thành. Sau đó 2 năm, điện lưới quốc gia cũng đã kéo vào tận nơi. Mới đây, vào tháng 7/2022, VNPT Phú Thọ đã bao phủ bao phủ sóng cho toàn bộ hơn 70 hộ gia đình dân tộc Dao nơi đây.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 5.

Bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã

Bây giờ, nông sản của người dân làm ra từ hạt lúa, hạt ngô, củ gừng, củ khoai đến ngọn măng lội rừng hái về hay con lợn, con gà đều dễ dàng đưa về xuôi và rất "được" giá. Đặc biệt, là nơi có thế mạnh hàng đầu về trồng rừng, những rừng keo, rừng bồ đề mang về cho nhiều hộ dân ở bản Sinh Tàn tiền tỉ. Ông Hà Văn Nhận – Bí thư xã Thượng Cửu cho biết, bản Sinh Tàn từ chỗ nghèo khó nhất, giờ giàu nhất xã.

Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên

Từ trước đến nay, nhắc đến các bản làng vùng cao luôn làm người khác liên tưởng đến đói nghèo, lạc hậu. Hiếm có một bản vùng cao nào giàu có như ở Sinh Tàn. Dưới những tán rừng keo, rừng bồ đề, bên con suối Sinh, suối Tàn cả chục căn biệt thự của những gia đình người Dao đã thi nhau mọc lên.

"Sinh Tàn đã phát triển rất nhanh trong những năm gần đây. Hộ nghèo và cận nghèo còn rất ít. Trong những năm tới, chắc chắn bản chúng tôi còn phát triển hơn nữa. Nhìn bản làng hôm nay, những người từng trải qua những năm tháng nghèo khó như chúng tôi cảm thấy thật hạnh phúc", ông Đặng Thế Chăn - nguyên Trưởng bản Sinh Tàn - chia sẻ.

Những biệt phủ của người Dao giữa đại ngàn Thượng Cửu - Ảnh 7.

Cuộc sống bình yên của bản Sinh Tàn

Chung tay xóa bỏ tập quán sinh con tại nhà ở Gia Lai

Chung tay xóa bỏ tập quán sinh con tại nhà ở Gia Lai

Xã hội 09:08 01/11/2026

Điều kiện kinh tế khó khăn, giao thông cách trở cùng những tập quán lâu đời khiến không ít phụ nữ dân tộc thiểu số ở Gia Lai vẫn lựa chọn sinh con tại nhà, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho cả mẹ và bé. Những chương trình hỗ trợ thiết thực, kết hợp với công tác truyền thông kiên trì đến từng thôn, làng theo cách “mưa dầm thấm lâu” đang từng bước thay đổi nhận thức, giúp phụ nữ tiếp cận dịch vụ y tế và sinh con an toàn.

Khám sức khỏe toàn dân, chủ động phát hiện nguy cơ từ sớm

Khám sức khỏe toàn dân, chủ động phát hiện nguy cơ từ sớm

Sức khỏe 23:07 31/10/2026

Khám sức khỏe toàn dân đang mở ra cách tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe từ việc chủ động phát hiện bệnh từ sớm, quản lý sức khỏe liên tục và đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với mỗi người dân. Phát hiện bệnh ngay cả khi người dân chưa có triệu chứng.

Cùng chuẩn bị hành trang sức khỏe trước ngày chung đôi

Cùng chuẩn bị hành trang sức khỏe trước ngày chung đôi

Sức khỏe 20:47 25/10/2026

Trước khi bước vào cuộc sống hôn nhân, bên cạnh những dự định về một mái ấm hạnh phúc, việc chủ động chăm sóc sức khỏe cũng là sự chuẩn bị cần thiết của mỗi cặp đôi. Tại TPHCM, chương trình khám sức khỏe tiền hôn nhân miễn phí dành cho 200 cặp đôi đang mang đến cơ hội được thăm khám, tư vấn, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức của người trẻ về chăm sóc sức khỏe sinh sản, trách nhiệm với bản thân, bạn đời và thế hệ tương lai.

Hiến mô, tạng: Từ nguyện vọng nhân văn đến cơ hội hồi sinh sự sống

Hiến mô, tạng: Từ nguyện vọng nhân văn đến cơ hội hồi sinh sự sống

Sức khỏe 18:41 20/10/2026

Khi một người quyết định hiến mô, tạng, họ đang trao đi một phần cơ thể mình để mở thêm một cơ hội sống cho người khác. Quyết định này cần được hiểu đúng và chuẩn bị đầy đủ. Từ việc đăng ký hiến khi còn sống đến quá trình tiếp nhận, điều phối và ghép tạng, mỗi bước đều cần tuân thủ quy định y tế, pháp luật - nhằm bảo đảm nguyện vọng của người hiến được tôn trọng và món quà sự sống được trao đúng lúc, đúng người.

"Lắng nghe để biết phụ nữ đang gặp khó ở đâu và tổ chức Hội cần làm gì"

"Lắng nghe để biết phụ nữ đang gặp khó ở đâu và tổ chức Hội cần làm gì"

Giới & Phát triển 09:46 12/10/2026

Theo Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Kim Thoa, công tác Hội không nhất thiết phải bắt đầu từ điều gì thật lớn. Nhiều khi chỉ cần đến đúng lúc, nghe cho hết câu chuyện, hiểu đúng điều phụ nữ cần và giúp họ có thêm một cơ hội để tự đứng lên đã rất ý nghĩa.

Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới

Họa sĩ Văn Dương Thành: Vẽ hồn Việt, nối nhịp văn hóa ra thế giới

Phụ nữ Việt Nam ở nước ngoài 11:53 08/10/2026

Chan chứa theo hai tiếng quê hương qua công ơn sinh thành, lớn lên theo những tháng ngày sơ tán thời chiến, ấn tượng với vốn cổ trong văn hóa dân gian nơi lớp học đình làng…; những mảnh ghép tưởng rời rạc ấy lại tạo nên một họa sĩ Văn Dương Thành rất Việt, vang danh tận trời Âu. Không chỉ khiến người xem rung động với những sáng tác giàu cảm xúc, bà còn ghi dấu ấn bền bỉ với vai trò một “đại sứ” nối nhịp văn hóa Việt Nam ra thế giới hơn nửa thế kỷ qua.

Không để sáng kiến nằm trên giấy

Không để sáng kiến nằm trên giấy

Giới & Phát triển 17:13 02/10/2026

Với đề xuất, tham mưu 9 đề tài, giải pháp, sáng kiến từ năm 2020 đến nay, trong đó có những cách làm được nhân rộng trên toàn tỉnh, điều chị Phạm Thị Hằng, Phó Chủ tịch thường trực Hội LHPN thành phố Bắc Ninh, quan tâm sau mỗi sáng kiến không chỉ là được công nhận, mà có thể áp dụng thế nào ở cơ sở.

"Muốn Hội mạnh, trước hết phải để phụ nữ thấy Hội ở ngay bên mình"

"Muốn Hội mạnh, trước hết phải để phụ nữ thấy Hội ở ngay bên mình"

Giới & Phát triển 14:39 02/10/2026

Từ những câu chuyện nhỏ của phụ nữ trong mỗi chuyến đi cơ sở, chị Ngô Thị Hồng Huệ, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Hưng Yên tìm ra những việc Hội cần làm. Hơn một thập kỷ gắn bó với công tác Hội, chị bền bỉ dựng nền móng từ tổ chức, cán bộ đến những cách làm mới, để Hội gần phụ nữ hơn.