Nữ cử nhân Luật bằng Giỏi rời phố về quê “kể chuyện nông sản”

Hành trình "đi ngược dòng"

Ít ai nghĩ rằng một cử nhân luật tốt nghiệp loại giỏi lại chọn con đường gắn với những mùa vụ, những phiên chợ nông sản. Với nhiều người trẻ, đó là bước lùi. Nhưng với Ngọc Hà, đó lại là một lựa chọn có tính toán, dù không hề dễ dàng.

Ban đầu, quyết định trở về quê của Hà xuất phát từ mong muốn được ở gần gia đình sau biến cố bố mất sớm. Tuy nhiên, trong quá trình tìm kiếm một hướng đi mới, những điều tưởng như rất nhỏ trong đời sống lại dần thay đổi suy nghĩ của cô.

Những mùa chanh, mùa cam ở quê rớt giá khiến Hà trăn trở. Có thời điểm, chỉ với khoảng 20 nghìn đồng đã có thể mua được cả một túi lớn. Trong khi đó, ở thành phố, người tiêu dùng vẫn sẵn sàng trả mức giá cao hơn nhiều cho những sản phẩm được gắn mác "đặc sản quê".

Sự chênh lệch ấy không đơn thuần là câu chuyện thị trường. Nó khiến Hà nhận ra một khoảng trống: Nông sản quê nhà không thiếu chất lượng, nhưng lại thiếu cách tiếp cận phù hợp để được nhìn nhận đúng giá trị. "Không phải nông sản quê mình không tốt, bởi chưa có ai kể cho nó một câu chuyện", Hà chia sẻ khi nhớ lại thời điểm bước ngoặt đó.

Từ suy nghĩ ban đầu, cô bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về thị trường, về hành vi tiêu dùng và đặc biệt là cách mà các sản phẩm được "định vị" trong tâm trí khách hàng. Càng tìm hiểu, Hà càng nhận ra rằng nếu chỉ dừng lại ở việc sản xuất, nông sản rất khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn "được mùa mất giá".

Quyết định rời thành phố vì thế trở thành một hướng đi có mục tiêu của Hà: Tìm cách để nông sản quê hương được tiếp cận thị trường bền vững hơn.

Dẫu vậy, con đường này không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn ngay từ đầu. Gia đình, đặc biệt là mẹ, lo lắng nhiều hơn tin tưởng. Nỗi lo rất thực tế, rằng con gái học hành tử tế, nếu quay về quê làm nông nghiệp, liệu có ổn định được tương lai hay không. "Mẹ không phản đối lớn, nhưng ánh mắt thì lo nhiều hơn tin", Hà kể lại. Không ngăn cản, mẹ để cô tự quyết định và tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Theo thời gian, những câu hỏi như "Hôm nay bán được không con?" khiến Hà tự tin hơn. Cô hiểu, đó là dấu hiệu của sự tin tưởng dần được hình thành.

Giá trị được xây từ sự chân thật

Không chọn cách bán hàng theo lối thông thường, Ngọc Hà tự gọi mình là "người kể chuyện nông sản". Với cô, mỗi sản phẩm không chỉ là hàng hóa mà còn là câu chuyện về con người, về cách làm và về cả một vùng đất.

"Câu chuyện của em không bắt đầu từ sản phẩm mà từ con người", Hà nói. Từ những con người cụ thể từ người trồng, người chăm sóc…, câu chuyện được mở rộng ra sản phẩm và văn hóa. Ba yếu tố này luôn song hành trong cách cô xây dựng nội dung.

Theo Hà, nông sản không chỉ là thứ để ăn. Nó là thói quen sống, là cách người ta làm ra sản phẩm và là dấu ấn của một vùng đất. Nếu chỉ bán sản phẩm mà không truyền tải được những điều ấy, giá trị của nông sản rất dễ bị đánh đồng, thậm chí bị định giá thấp.

Chính vì vậy, cô lựa chọn cách làm chậm nhưng chắc: "Bán sản phẩm thì dễ, nhưng để người ta nhớ và quay lại thì bắt buộc phải là câu chuyện thật kèm với sản phẩm thật". Cách tiếp cận này bước đầu mang lại những kết quả cụ thể. Một số video của cô đạt từ vài trăm nghìn đến hàng triệu lượt xem. Nhiều sản phẩm sau khi được giới thiệu đã tiêu thụ nhanh chóng. Có thời điểm, cam bán ra 200-400kg mỗi ngày, hay na Thái đạt gần 1 tấn chỉ trong hơn 1 tuần.

Tuy nhiên, với Hà, những con số đó không phải là điều quan trọng nhất. Giá trị lớn hơn nằm ở sự thay đổi trong hành vi của khách hàng. Có những người quay lại mua lần thứ hai, thứ ba, không phải vì giá rẻ, mà bởi họ hiểu và tin vào câu chuyện phía sau sản phẩm. Niềm tin này cũng là nền tảng để cô hướng tới mô hình "từ vườn đến tay người tiêu dùng", trong đó thông tin về sản phẩm được minh bạch hơn, khoảng cách giữa người sản xuất và người sử dụng được rút ngắn.

Sau gần 3 năm, những gì Hà làm được chưa phải là bước tiến lớn về doanh thu, nhưng đã tạo ra những thay đổi rõ rệt ở cấp độ nhỏ. Hiện cô đang hợp tác với một số hợp tác xã, doanh nghiệp và các hộ kinh doanh tại địa phương. Điểm chung là đầu ra của họ dần ổn định hơn, giảm phụ thuộc vào thương lái.

Một câu chuyện tiêu biểu là với một đơn vị sản xuất mắc-ca tại Nghệ An. Những ngày đầu, sản phẩm có chất lượng tốt nhưng gần như không có hoạt động truyền thông. Khi hợp tác, Hà không chỉ hỗ trợ tiêu thụ mà còn đồng hành trong việc xây dựng kênh bán hàng, tư vấn chiến lược nội dung và khuyến khích tiếp cận các nền tảng số.

Đến năm 2025, đơn vị này đã có thể tự livestream bán hàng, mỗi buổi đạt hơn 100 đơn. Từ chỗ gần như không có kênh truyền thông, họ đã từng bước chủ động tiếp cận khách hàng.

Ông Ngô Xuân Đồng, Phó Trưởng Phòng Kinh tế phường Tây Hiếu (Nghệ An), cho biết, những mô hình như của Ngọc Hà dù còn nhỏ nhưng đang cho thấy hướng đi phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số nông nghiệp. Việc kết hợp giữa sản xuất và truyền thông giúp nâng cao giá trị sản phẩm, mở ra thêm kênh tiêu thụ bền vững cho nông sản địa phương.

Với Hà, hành trình này không phải là câu chuyện làm giàu nhanh. "Nếu chỉ mình có lợi thì việc này không đi được lâu", cô nói. Điều cô hướng tới là một sự cân bằng: Người trồng không cảm thấy công sức của mình bị rẻ đi, người mua không phải hoài nghi về những gì họ sử dụng, và bản thân cô có thể sống được bằng công việc tử tế.

Ở một góc nhìn rộng hơn, những gì Hà đang làm không chỉ dừng lại ở việc bán nông sản. Đó là nỗ lực kết nối lại mối liên hệ giữa người sản xuất và người tiêu dùng một mối liên hệ dựa trên sự chân thật và niềm tin.

Có thể nói hành trình rời thành phố trở về quê hương của cô gái trẻ đang dần tạo ra những giá trị vượt ra ngoài phạm vi của riêng mình.