Ứng dụng chế biến sâu sản xuất mật hoa dừa, 

tạo sinh kế bền vững cho người nông dân

Tìm hướng đi mới cho cây dừa, đưa chế biến sâu vào sản xuất mật hoa dừa, cô gái Khmer Thạch Thị Chal Thi đã giúp nhiều hộ nghèo, cận nghèo tại Trà Vinh vươn lên thoát nghèo bền vững.

Thạch Thị Chal Thi - Giám đốc Công ty TNHH Trà Vinh Farm đã thành công khi đưa mật hoa dừa Sokfarm trở thành một sản phẩm rất được yêu thích trên thị trường. Dự án khởi nghiệp của Chal Thi là một trong những dự án được Hội LHPN Việt Nam lựa chọn để trao hỗ trợ dành cho phụ nữ khởi nghiệp.

Cuối năm 2021, Mật hoa dừa Sokfarm là Doanh nghiệp duy nhất tại Việt Nam đạt giải thưởng ASEAN Business Awards hạng mục Inclusive Business - Doanh nghiệp phát triển bao trùm. Tháng 9/2022, Thạch Thị Chal Thi là 1 trong 6 cá nhân được vinh danh tại chương trình Vinh quang Việt Nam vì thành tích đặc biệt xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

+ Xin chào Chal Thi. Chal Thi hãy chia sẻ một chút về hành trình gắn bó với mật hoa dừa của bạn?

Chal Thi là sáng lập (founder) của Mật hoa dừa Sokfarm tại Trà Vinh. Cơ duyên đến với ngành mật hoa dừa thì Chal Thi hay nói vui là thần dừa chọn. Năm 2018, dừa ở Trà Vinh có những lúc là bỏ mọc mầm không có ai mua. Trong khi đó, Trà Vinh lại là vùng dừa lớn thứ hai của Việt Nam. Trong những vườn dừa bỏ mọc mầm có vườn của ba mẹ Chal Thi và những người dân làng xung quanh.

Khi tốt nghiệp thạc sỹ ngành Công nghệ thực phẩm ở Đại học Bách khoa, lúc đó Chal Thi suy nghĩ phải tìm một hướng đi mới cho cây dừa, phải áp dụng chế biến sâu. Nếu mình chỉ bán sản phẩm dừa không thì khó tồn tại vì dừa ở Trà Vinh, nếu thương lái Trung Quốc hoặc Bến Tre không thu mua thì chắc chắn bài toán bỏ mọc mầm sẽ diễn ra theo chu kỳ. Khi đó Chal Thi mới nghiên cứu về ngành mật hoa của thế giới và trùng hợp là mật hoa dừa cũng là ngành truyền thống của người Khmer tại Trà Vinh đã bị mai một cách đây hơn 100 năm. Mật hoa dừa Sokfarm hình thành từ đó.

+ Cuộc sống của các nông hộ ở Trà Vinh đã thay đổi như thế nào từ khi có mật hoa dừa?

Nghiên cứu của nhiều nước trên thế giới đánh giá, ngành mật hoa dừa đem lại giá trị gia tăng cho người nông dân trồng dừa gấp 3-5 lần. Chal Thi thấy rằng phải nghiên cứu thành công dự án mật hoa dừa. Khi mình làm thành công đưa ra thị trường, được thị trường chấp nhận thì những người nông dân quê mình sẽ được hưởng lợi, được cải thiện cuộc sống. Do đó Chal Thi quyết tâm làm bằng được.

Qua hành trình từ đầu năm 2018 đến nay, những người nông dân quê tôi rất vui. Họ bảo "tôi thoát nghèo bền vững rồi", bởi trước đó họ thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo. 

Mật hoa dừa giúp người dân gia tăng giá trị kinh tế gấp 3 -5 lần. Nhiều hộ đã vươn lên thoát nghèo bền vững

Ngành nghề mật hoa dừa giúp nông dân quê mình có thể gia tăng giá trị kinh tế từ 3 -5 lần, thu nhập ổn định theo tháng. Hiện, công ty tạo thêm việc làm cho hơn 33 hộ gia đình. Đặc biệt là Sokfarm có thể giới thiệu với bạn bè quốc tế Mật hoa dừa Sokfarm, một sản phẩm từ tài nguyên bản địa, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu và phù hợp với thị trường.

+ Sau 4 năm, quy mô của Sokfarm như thế nào và Chal Thi có những sản phẩm gì giới thiệu ra thị trường?

Sokfarm hiện tại có 6 sản phẩm từ mật hoa dừa, trong đó có sản phẩm chính là nước uống mật hoa dừa và mật hoa dừa cô đặc đã xuất khẩu chính ngạch đi Nhật. Tháng 10/2022, Công ty ra mắt thêm sản phẩm nước tương từ mật hoa dừa, dự báo là sản phẩm ngôi sao của Sokfarm và sẽ xuất khẩu rất mạnh.

Về tốc độ tăng trưởng, thực ra khi chúng tôi bắt đầu đưa ra sản phẩm vào năm 2019 thì không có người dân Việt Nam nào biết mật hoa dừa là gì. Chúng tôi xây dựng cả một nhà máy, nhưng lại phải cầm từng chai sản phẩm đi bán. Tuy nhiên, trước khi làm, chúng tôi đã nghiên cứu và  đánh giá ngành mật hoa dừa là ngành có nhu cầu tiêu dùng bền vững, người tiêu dùng càng ngày càng tìm kiếm chất ngọt giống như mật hoa dừa có vị ngọt tự nhiên để thay chế độ đường tinh luyện. Nhờ vào đi đúng xu hướng tiêu dùng của thế giới nên đến nay, tăng trưởng công ty đạt khoảng 200% mỗi năm.

+ Trên hành trình tiếp theo, Chal Thi có kế hoạch gì để nâng tầm thương hiệu sản phẩm và phát triển kinh tế cho các nông hộ?

Sok là một từ trong tiếng Khmer có nghĩa là hạnh phúc, và Sokfarm là nông nghiệp hạnh phúc. Giá trị của doanh nghiệp và ngành nghề kinh doanh cũng đã được mình đưa vào tên của thương hiệu rất rõ ràng. Ở Sokfarm, mình muốn tạo ra một chuỗi giá trị Nông nghiệp hạnh phúc. Mật hoa dừa Sokfarm là sản phẩm sẽ mang đến niềm tự hào và hạnh phúc cho các nông hộ, nhà sản xuất, nhà bán hàng và những người luôn yêu thương Sokfarm.

Sản phẩm ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại

Với kinh nghiệm của Sokfarm, là một doanh nghiệp về chế biến nông sản, chúng tôi đã chọn xây dựng thương hiệu bắt nguồn từ văn hoá địa phương, về những lợi thế vùng miền, kết hợp với công nghệ để khẳng định chất lượng và tính tác động xã hội của mô hình. Mình chọn định hướng truyền thông chân thật, vì mình biết xây thương hiệu nó là một quá trình dài, chứ không nhanh được. Nên với định hướng chân thật sẽ giúp mình luôn giữ được cái hồn của doanh nghiệp và thật ra nó cũng giúp mình vui hơn trong quá trình làm việc, mình hạnh phúc hơn.

Và trên hành trình đó, may mắn của Sokfarm là luôn nhận được sự quan tâm, của các cấp chính quyền và sở, ban, ngành, các cấp Hội phụ nữ. Từ lúc ý tưởng mới bắt đầu, mình đã thấy được những tính tác động xã hội của mô hình, tạo ra một chuỗi giá trị mới cho ngành dừa Trà Vinh. 

Chal Thi mong muốn làm tốt, làm lớn hơn để liên kết được nhiều nông hộ và Sokfarm cũng đặt mục tiêu vào năm 2030 sẽ liên kết được ít nhất 1000 nông hộ trở lên, tạo được việc làm cho hơn 300 dân làng nhờ vào nhà máy sản xuất mật hoa dừa tại Trà Vinh.

+ Xin cảm ơn những chia sẻ của Chal Thi. Chúc cho dự định của bạn sớm trở thành hiện thực, đưa mật hoa dừa Trà Vinh tiếp tục vươn xa và tạo nhiều công ăn việc làm cho người dân tại địa phương!