Đào tạo xiếc Việt: Dạy đạo đức rồi mới "truyền lửa nghề"

Ở ngôi trường có tính đặc thù cao như Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam, công việc "lái đò" là hành trình đào tạo đầy yêu thương nhưng không kém phần vất vả của các thầy cô giáo.

Dạy gắn liền với dỗ

Đam mê, nhiệt huyết, tận tụy với nghề. Đó là những tính từ mà khi nói về bất cứ thầy cô nào, người ta cũng có thể hình dung với những người mang nghiệp gõ đầu trẻ. Tuy nhiên, ở một ngôi trường có tính đặc thù cao như Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam, công việc lái đò là hành trình đầy yêu thương nhưng không kém phần vất vả của các thầy cô giáo.

ThS Ngô Lê Thắng - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam cho biết, đối tượng tuyển sinh của trường xiếc là học sinh từ 11 - 18 tuổi, bởi vậy nhà trường cũng gặp nhiều khó khăn trong việc tuyển sinh. Từ con số hàng nghìn học sinh sơ tuyển, số cháu trúng tuyển đến khi nhập học chỉ còn tính bằng hàng chục và đến ngày ra trường, có những khóa chỉ đếm trên đầu ngón tay số học sinh thi tốt nghiệp

Xiếc là ngành nghề đặc thù hiếm, khó tuyển sinh. Học sinh học tại Trường Trung cấp Nghệ thuật xiếc và tạp kỹ Việt Nam đến từ nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Chính vì được học tập và rèn luyện trong một môi trường chuyên nghiệp như vậy, nên phương pháp đào tạo, cách thức quản lý các bạn học sinh đều rất khác biệt so với những trường khác.

Cô Nguyễn Thị Huyền My - Giáo viên khoa Xiếc cho biết, trong 2 năm đầu, các em đều được đào tạo bốn môn cơ bản gồm: Nhào lộn, tung hứng, thăng bằng và thể thao. Sau đó thì các em sẽ chuyển sang giai đoạn hai là được đào tạo về chuyên ngành xiếc với những tiết mục cụ thể cho từng đối tượng học sinh biểu diễn. Vì vậy nhà trường luôn phải đảm bảo đủ giáo viên để chỉ dạy từng em, đồng thời phát hiện sớm và định hướng phát triển cho từng người sao cho phù hợp với năng khiếu và thể trạng học sinh.

Đối tượng tuyển sinh của trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam có độ tuổi từ 11 - 18 tuổi. Các em đều ở nội trú tại trường

Vì các học sinh đều học nội trú nên công việc của các thầy cô giáo không đơn thuần là chỉ dạy các động tác kỹ thuật mạo hiểm như người ta vẫn hình dung về các nghệ sĩ trên sân khấu mà ở trường xiếc, giáo viên còn đóng vai trò như những người cha, người mẹ thứ hai của các em, chăm lo từ bữa ăn, giấc ngủ, chỉ bảo các kỹ năng sinh hoạt trong cuộc sống.

Theo thầy Nguyễn Minh Chính - Giáo viên khoa Xiếc, các thầy cô phải thường xuyên chia sẻ, nắm rõ được tâm tư, tình cảm này của các em, nhất là lứa tuổi dậy thì vốn nhạy cảm. Ngay cả việc sinh hoạt, các em cũng được chỉ dạy từ những việc nhỏ nhất khi xa nhà tự lập. Bởi vậy, giáo viên ở trường xiếc cũng phải mang trong mình một trọng trách khá lớn khi luôn phải làm gương và hoàn thiện mình để học sinh nhìn vào và học tập. Bởi lẽ những đứa trẻ lớn lên ở trường xiếc có thể sẽ chịu ảnh hưởng từ giáo viên nhiều hơn gia đình.

"Trường cũng luôn đặt ra mục tiêu hàng đầu là phải dạy các con thành "người", hình thành nhân cách, hình thành nền tảng về kiến thức, về văn hóa nói chung trước và sau đó mới dạy các con về các kỹ thuật chuyên ngành xiếc hoặc tạp kỹ" - ThS Ngô Lê Thắng nhấn mạnh.

Các thầy cô ưu tiên giáo dục đạo đức nghề nghiệp trước khi dạy chuyên môn

Khát khao phát triển

Với sự gắn bó chung tay của thầy và trò, trong suốt 61 năm thành lập và phát triển (21/11/21961 - 21/11/2022), Trường Trung cấp Nghệ thuật xiếc và Tạp kỹ Việt Nam là cái nôi đào tạo các nghệ sĩ trong nước và nước bạn như Lào, Campuchia chinh chiến các cuộc thi trong và ngoài nước. Nhà trường đã đạt được nhiều thành tích, được tặng thưởng nhiều Huân chương, Huy chương trong nước cũng như nước ngoài.

Trên đấu trường quốc tế, nghệ thuật xiếc Việt Nam đã ghi được nhiều dấu ấn và có vị trí nhất định, song ở trong nước hiện nay, với sự thay đổi của đời sống xã hội, cơ chế thị trường và những chính sách thu hút riêng cho đối tượng nghề nghiệp đặc thù như ngành Xiếc còn hạn chế nên đời sống của diễn viên tại các đơn vị sự nghiệp công lập còn nhiều khó khăn.

Mặc cho bao cung bậc thăng trầm, đến nay nghệ thuật xiếc Việt Nam đã trải qua 100 năm lớn mạnh. Điều đó cho thấy xiếc Việt đã, đang và tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên bản đồ nghệ thuật sân khấu. Cùng với những người nghệ sĩ luôn hết mình vì đam mê, những người "lái đò" với hành trình trên những vòng đu, cầu bật hay dây lụa trên không sẽ vẫn tiếp tục tận hiến để "truyền lửa" cho các thế hệ sau tiếp nối truyền thống.

Để có được những tiết mục trên sân khấu là cả một hành trình khổ luyện của cả thầy và trò

Chia sẻ về những định hướng phát triển của nhà trường trong thời gian tới, Ban giám hiệu mong muốn tổ chức thêm nhiều buổi hội thảo, toạ đàm giữa các đoàn xiếc trong nước và nước ngoài để chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật kiến thức mới. Nhà trường cũng tích cực đưa học sinh tham gia các cuộc thi, Liên hoan xiếc để các em có cơ hội nâng cao năng lực, trải nghiệm thực tế, làm bước đệm cho hành trình trở thành diễn viên chuyên nghiệp.

Với sự quan tâm và ủng hộ của Đảng, Nhà nước và Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch, nhà trường cũng đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ với khao khát nâng cấp lên hệ Cao đẳng, góp phần vào công cuộc giải quyết những bất cập còn tồn tại, nâng cao vị thế của nhà trường nói riêng và tầm vóc của Xiếc Việt trên thế giới.

"Trong xu thế Hội nhập, chúng tôi mong muốn được tiếp cận nhiều hơn với nghệ thuật xiếc ở các nước phát triển, đồng thời vẫn đưa được bản sắc Việt Nam vào để giữ được cái chất của Xiếc Việt, góp phần quảng bá văn hoá Việt Nam ra với bạn bè quốc tế" - ThS Ngô Lê Thắng khẳng định.