Khi nhiều người còn đang chuẩn bị bắt đầu ngày mới, các chuyên viên phôi học đã có mặt tại bệnh viện để khởi động máy móc, kiểm tra hệ thống tủ nuôi cấy và đảm bảo mọi điều kiện trong phòng Lab đều đạt tiêu chuẩn trước khi tiếp nhận những mẫu trứng và tinh trùng đầu tiên.

Với hơn 10 năm gắn bó với lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, ThS. Chuyên viên phôi học Trần Thị Hằng, tại Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết, đặc thù công việc khiến đội ngũ phòng Lab thường đến sớm hơn bác sĩ lâm sàng và cũng là những người rời bệnh viện muộn hơn. Mọi công việc liên quan đến trứng, tinh trùng và phôi trong ngày đều phải được xử lý hoàn tất trước khi kết thúc ca làm việc.

Từ thời điểm trứng và tinh trùng được đưa vào phòng Lab, chuyên viên phôi học sẽ tham gia vào toàn bộ quy trình tạo phôi. Công việc bắt đầu bằng việc lọc rửa tinh trùng nhằm lựa chọn những tinh trùng có chất lượng tốt nhất. Sau đó là các bước tìm noãn, tách noãn, thực hiện kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI), nuôi cấy và theo dõi sự phát triển của phôi.

Đó là chuỗi công việc kéo dài liên tục từ ngày đầu tiên cho đến ngày thứ 5 hoặc thứ 6 của quá trình nuôi cấy. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tập trung cao độ bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả. Theo chị Hằng, áp lực lớn nhất của nghề là phải có trách nhiệm với hy vọng của người bệnh.

Chính vì vậy, khi bước vào phòng Lab, mọi câu chuyện cá nhân đều phải gác lại phía sau. Các chuyên viên chỉ tập trung vào công việc chuyên môn để đảm bảo từng thao tác được thực hiện chính xác nhất.

Trong môi trường đặc thù này, các nhân viên luôn làm việc theo nhóm với hệ thống quy trình chuẩn nghiêm ngặt và cơ chế kiểm tra chéo nhiều lớp nhằm hạn chế tối đa nguy cơ sai sót.

"Nếu một đồng nghiệp cảm thấy sức khỏe không tốt hoặc chưa thực sự tập trung, luôn có người khác sẵn sàng hỗ trợ và thay thế. Đó là cách chúng tôi bảo đảm chất lượng công việc cũng như sự an toàn cho người bệnh", chị Hằng thông tin với PV Báo Phụ nữ Việt Nam.

Không trực tiếp gặp bệnh nhân mỗi ngày như các bác sĩ lâm sàng, niềm vui của chuyên viên phôi học đến từ những thay đổi rất nhỏ trong từng giai đoạn phát triển của phôi.

Ngay từ ngày đầu tiên sau khi thực hiện thụ tinh, các chuyên viên đã hồi hộp chờ đợi kết quả. Có những trường hợp chất lượng trứng hoặc tinh trùng không thuận lợi, tiên lượng thụ tinh thấp. Thế nhưng sáng hôm sau, kết quả lại vượt ngoài mong đợi.

"Mỗi khi gặp những trường hợp như vậy, cả phòng Lab đều rất vui. Có những ca tinh trùng phải lấy bằng thủ thuật, khi thấy thụ tinh thành công, chúng tôi gần như muốn báo tin ngay cho các bác sĩ nam khoa đã trực tiếp thực hiện ca can thiệp", chị kể.

Niềm vui ấy tiếp tục được nối dài ở ngày thứ 3 khi các chuyên viên đánh giá chất lượng phôi phân chia. Và đến ngày thứ 5 hoặc thứ 6, khi phôi phát triển thành phôi nang, cảm xúc hồi hộp lại một lần nữa xuất hiện.

Trong hỗ trợ sinh sản hiện đại, tỷ lệ phôi nang được xem là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh chất lượng hoạt động của phòng Lab. Mỗi phôi nang phát triển tốt không chỉ là kết quả của kỹ thuật chuyên môn mà còn là thành quả của cả một quá trình chăm sóc tỉ mỉ.

Dù đã làm nghề nhiều năm, chị Hằng cho biết cảm giác xúc động mỗi khi chứng kiến một phôi thai phát triển khỏe mạnh vẫn chưa bao giờ thay đổi. Trong số rất nhiều trường hợp từng đồng hành, chị nhớ nhất một người phụ nữ sinh năm 1983 từng điều trị hiếm muộn tại bệnh viện. Người bệnh gặp nhiều khó khăn về khả năng sinh sản, số lượng noãn rất ít, trong khi chồng cũng có vấn đề liên quan đến chất lượng tinh trùng.

Sau 6 lần chọc hút noãn, có lần lên bàn thủ thuật nhưng không thu được trứng, tổng số noãn thu được chỉ vỏn vẹn 5 noãn. Tuy nhiên, người phụ nữ ấy vẫn kiên trì điều trị, tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ. Cuối cùng, những nỗ lực của người bệnh và ê-kíp y tế đã được đền đáp khi phôi được tạo thành công và thai kỳ xuất hiện.

"Sau khi có em bé, chị ấy chia sẻ rằng đứa trẻ là niềm hạnh phúc và cũng là sợi dây giúp gia đình thêm gắn kết. Đó là một trong những câu chuyện khiến tôi nhớ mãi", chị Hằng xúc động.

Hơn một thập kỷ gắn bó với nghề, chị Hằng đã chứng kiến hàng nghìn hành trình tìm con với đủ cung bậc cảm xúc, từ những giọt nước mắt thất vọng sau nhiều lần điều trị không thành công đến niềm vỡ òa khi nhận được tin có thai. Với chị, mỗi ca điều trị thành công không đơn thuần là một kết quả chuyên môn mà còn là thành quả của sự nỗ lực, kiên trì từ cả đội ngũ y bác sĩ và người bệnh.

Điều khiến chị xúc động nhất là những lần nhận được hình ảnh hoặc tin nhắn từ các gia đình báo tin em bé đã chào đời khỏe mạnh. Có những cặp vợ chồng từng nhiều năm chạy chữa hiếm muộn, tưởng chừng đã từ bỏ hy vọng nhưng cuối cùng vẫn được đón con yêu sau quá trình điều trị. Những khoảnh khắc ấy giúp chị cảm nhận rõ hơn ý nghĩa công việc mình đang theo đuổi.

Khác với bác sĩ điều trị thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân, chuyên viên phôi học hầu như làm việc phía sau cánh cửa khép kín. Công việc của họ bắt đầu từ lúc trứng và tinh trùng được đưa vào phòng Lab cho đến khi tạo thành phôi, theo dõi sự phát triển của phôi và chuẩn bị cho quá trình chuyển phôi hoặc trữ đông.

Theo TS.BS Lại Thị Tuấn Việt, Phó trưởng phòng Lab Hỗ trợ sinh sản (IVF), Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội, đây là công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, sự tập trung tuyệt đối và tinh thần trách nhiệm lớn.

Một chuyên viên phôi học không thể thành thạo chỉ sau vài tháng đào tạo. Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành phù hợp, họ phải tiếp tục được đào tạo thực hành từ một đến năm hoặc sáu năm mới có thể thực hiện toàn bộ các kỹ thuật trong phòng Lab.

Từng thao tác đều diễn ra dưới kính hiển vi với độ chính xác gần như tuyệt đối. Từ việc tách các tế bào xung quanh trứng, lựa chọn tinh trùng, thực hiện kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương trứng, đến đánh giá chất lượng phôi đều yêu cầu sự tỉ mỉ và cẩn trọng cao độ.

Sai sót dù rất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả. Vì vậy, ngoài trình độ chuyên môn, người làm phôi học còn phải rèn luyện tính kiên trì, khả năng chịu áp lực và sự chỉn chu trong từng chi tiết.

Không ít người cho rằng thành công của một ca IVF chủ yếu phụ thuộc vào bác sĩ điều trị. Tuy nhiên, theo các chuyên gia hỗ trợ sinh sản, quá trình nuôi cấy phôi trong phòng Lab cũng có vai trò quan trọng không kém.

Để tạo ra một phôi khỏe mạnh, môi trường nuôi cấy phải được kiểm soát nghiêm ngặt. Mỗi ngày, nhân viên Lab phải có mặt từ rất sớm để kiểm tra hệ thống máy móc, nồng độ khí, nhiệt độ, độ ẩm, chất lượng không khí và hàng loạt chỉ số kỹ thuật khác trước khi bắt đầu công việc.

Đặc thù của IVF là phôi phát triển liên tục, không chờ ngày nghỉ. Vì vậy, các chuyên viên phôi học thường làm việc xuyên suốt cả tuần, kể cả cuối tuần và ngày lễ. Có những thời điểm, công việc kéo dài tới tối muộn để bảo đảm các mốc thời gian quan trọng trong quá trình nuôi cấy phôi.

Áp lực đến từ khối lượng công việc lớn, từ yêu cầu chính xác tuyệt đối và cả kỳ vọng của những gia đình đang mong con từng ngày. Dù vậy, theo TS.BS Lại Thị Tuấn Việt, yếu tố quyết định để một người có thể gắn bó lâu dài với nghề không phải là chuyên môn hay kỹ thuật hiện đại, mà là sự tận tâm.

Sự tận tâm ấy thể hiện trong từng thao tác nhỏ, trong việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn và trong trách nhiệm đối với từng phôi thai đang được nuôi cấy.

Thực tế, các chuyên viên phôi học hiếm khi được bệnh nhân biết mặt, thành quả của họ thường được ghi nhận gián tiếp thông qua niềm hạnh phúc của các gia đình khi đón con yêu sau nhiều năm chờ đợi.

Có những trường hợp bệnh nhân đã điều trị thất bại nhiều lần tại nhiều cơ sở khác nhau, thậm chí ở nước ngoài, gần như mất hết hy vọng. Khi đến điều trị, sự phối hợp giữa bác sĩ lâm sàng và đội ngũ Lab đã giúp tạo ra những phôi có chất lượng tốt hơn, mở ra cơ hội mang thai thành công.

Đối với những người làm phôi học, khoảnh khắc biết tin bệnh nhân có thai hay sinh con khỏe mạnh chính là phần thưởng lớn nhất sau những ngày làm việc căng thẳng. Chính sự tận tâm, trách nhiệm và tình yêu nghề của họ đã góp phần nuôi dưỡng những mầm sống đầu tiên, mang lại hy vọng cho hàng nghìn gia đình trên khắp cả nước.