MÙA VÀNG Ở NƠI TỪNG LÀ THỦ PHỦ MA TUÝ MIỀN TÂY BẮC
Người Mông ở Thung Mặn, xã Hang Kia, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình giờ đã biết trồng cam để thay thế cây ngô, cây lúa. Ở thung lũng từng được coi là khô hạn nhất đất Mường, nay bà con người Mông đã có mùa cam bội thu.
Ở thung lũng từng được coi là khô hạn nhất đất Mường, nay bà con người Mông đã có mùa cam bội thu
Bản Thung Mặn là nơi thiếu nước trầm trọng. Vào tháng 3-4 hàng năm, bà con người Mông nơi đây thường phải đi cả mấy cây số để tìm nước sinh hoạt.
Năm 2017, vợ chồng chị Giàng Thị Mai (SN 1988) ở bản Hang Kia, xã Hang Kia đã mạnh dạn thuê đất ở bản Thung Mặn để trồng cam. Cái tin vợ chồng chị Mai muốn thuê đất trồng cam khiến nhiều người ngỡ ngàng vì nơi đây thiếu nước thì trồng cam thế nào.
Vợ chồng chị Mai thì lại động viên nhau: "Cứ đầu tư khoan giếng đưa nước lên tưới cây. Vợ chồng mình cứ chịu khó làm, chắc chắn sẽ thành công".
Những năm trước đây, bà con người Mông ở bản thiếu nước sinh hoạt trầm trọng nên việc sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn. Nay bà con đã mạnh dạn khoan giếng, tiềm năng đất đai của Thung Mặn được đánh thức
Vợ chồng chị Mai đã thuê 2 ha đất của bà con ở bản Thung Mặn trồng hơn nghìn gốc cam. Vốn đã quen trồng ngô, tra lúa nương nên việc trồng cây có múi gặp nhiều bỡ ngỡ. Suốt 2 năm đầu, trồng cam chưa thu được đồng nào, vợ chồng chị phải vay mượn chạy vạy khắp nơi mới có đủ tiền để chăm vườn cam. Đất không phụ công người, đến năm thứ 3, vườn cam đã cho quả bói. "Vợ chồng tôi mừng lắm. Vui hơn là chất lượng cam ăn rất ngon và thơm. Ngay vụ thu hoạch đầu tiên, vợ chồng tôi thu được 3 tấn cam, bán được gần 100 triệu đồng".
Có động lực từ việc thu lứa cam đầu, vợ chồng chị Mai tiếp tục đầu tư phân bón để chăm sóc vườn cam. Vụ thu hoạch cam thứ 2, vợ chồng chị thu được 700 triệu đồng.
Bà con người Mông đã mạnh dạn đưa cây cam vào trồng trên đất núi, cây cam phát triển tốt và cho thu hoạch cao gấp nhiều lần trồng lúa
Vườn cam của chị Mai nằm lọt thỏm trong thung lũng. Từng hàng cam sai trĩu quả. Dưới ánh nắng chiều đông, vườn cam nhuộm vàng rực cả một vùng. Trong vườn, chị trồng nhiều loại cam khác nhau như cam Canh, cam Vinh và cam Valencia (cam chín muộn, cho thu hoạch sau Tết).
Em bé theo mẹ ra vườn thu hoạch cam
Cây cam có đủ nước tưới nên phát triển rất nhanh. Hiện thương lái đã đến tận vườn đặt mua cam. Một việc mà chưa từng diễn ra ở Thung Mặn, bởi lẽ suốt nhiều năm qua, bà con người Mông chưa hình thành vùng sản xuất hàng hóa. Nguồn thu nhập chính của bà con người Mông là mang con lợn, con gà ra chợ bán đổi nhu yếu phẩm. Việc vợ chồng chị Mai mạnh dạn đưa cây có múi vào trồng trên diện rộng đã làm thay đổi quan niệm về sản xuất của bà con người Mông nơi đây.
Sau 6 năm trồng cam, chị Mai đã có kinh nghiệm chăm sóc. Vợ chồng chị đang lên kế hoạch là liên kết với những hộ dân có đất để mở rộng vườn cam. Bà con góp đất và bỏ công chăm sóc, vợ chồng chị sẽ đầu tư giống, phân bón và lo phần kĩ thuật. Lợi nhuận thu được từ vườn cam sẽ được chia đôi.
Thu hoạch cam ở Thung Mặn. Hiện bản Thung Mặn trồng được 16ha cam các loại
Theo tính toán của chị Mai, đất ở Thung Mặn có thể trồng được 700 cây cam canh. Sau 3 năm, cây cho quả bói. Đến năm thứ 4, mỗi cây cam cho thu khoảng 20kg quả. Như vậy mỗi ha đất có thể thu được 14 tấn cam, với giá bán 40.000đ/kg. Trừ chi phí, mỗi ha cam cho thu 300 - 400 triệu đồng, cao gấp nhiều lần trồng ngô, trồng sắn. Hơn nữa, khi cây cam đã trưởng thành, việc chăm sóc và đầu tư sẽ ít dần, trong khi đó sản lượng lại tăng lên.
Cây cam Canh được trồng ở Thung Mặn là cách làm mới, mang lại hiệu quả kinh tế
Những mùa vàng bội thu là hình ảnh mới ở đất Thung Mặn. Bao đời nay, bà con người Mông chỉ trồng lúa nương và tra ngô. Từ khi cây cam bén rễ đất này, phụ nữ người Mông có thêm việc làm và thu nhập
Cách làm của chị Mai sẽ mở ra hướng đi mới và tạo công ăn, việc làm cho nhiều phụ nữ người Mông nơi đây.
Phụ nữ người dân tộc Mông ở Thung Mặn tham gia thu hoạch cam.
Nữ giáo sư với công nghệ mở lối "tái tạo" tài nguyên nước
Giới & Phát triển 06:06 06/03/2026GS.TS. Trần Thị Việt Nga, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường và Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật (Trường Đại học Xây dựng Hà Nội) đã kiên trì theo đuổi hướng nghiên cứu xử lý nước và nước thải gắn với cách tiếp cận “tái tạo” tài nguyên nước theo định hướng kinh tế tuần hoàn. Nữ giáo sư được trao Giải thưởng Kovalevskaia 2025 nhờ dấu ấn khoa học nổi bật: Chủ trì 12 đề tài các cấp (đề tài cấp Nhà nước, cấp bộ và tỉnh/thành phố và hợp tác quốc tế), công bố 82 bài báo khoa học (40 bài quốc tế SCIE/SCOPUS) và đồng tác giả 1 bằng sáng chế năm 2025.
Bác sĩ Đoàn Thu Trà: Người giữ lửa y đức nơi tuyến đầu của Bệnh viện Bạch Mai
Sức khỏe 08:04 27/02/2026Hơn ba thập kỷ gắn bó với ngành truyền nhiễm, TS. Đoàn Thu Trà, Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Chủ tịch Công đoàn Bệnh viện Bạch Mai luôn được đồng nghiệp và học trò nhắc đến như một người bác sĩ bản lĩnh, tận tụy, giàu lòng nhân ái. Ở bác sĩ hội tụ hai vai trò tưởng chừng khác biệt, một chuyên gia luôn có mặt nơi tuyến đầu và một nhà quản lý âm thầm chăm lo đời sống cho hàng nghìn cán bộ y tế.
Chữ "tình" trong ngày xuân: Nơi hy vọng được nuôi dưỡng
Sức khỏe 08:00 15/02/2026Tết đến, trong mỗi mái nhà là mâm cơm sum họp là hơi ấm đoàn viên, là tiếng cười trẻ thơ vang lên giữa sân nhà. Với những gia đình từng đi qua hành trình hiếm muộn, hạnh phúc ấy càng trở nên thiêng liêng. Ở đó, “chữ tình” không chỉ là một khái niệm cảm xúc, mà trở thành điểm tựa tinh thần, nguồn lực nội tại giúp con người đi qua những mùa xuân chờ đợi bằng niềm tin, sự đồng hành và y học nhân văn.
"Bà đầm thép" Sanae Takaichi và kỳ vọng đổi mới chính trường Nhật Bản
Thời cuộc 13:53 09/02/2026Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của thủ tướng Sanae Takaichi chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản ngày 8/2. Dấu mốc này là phép thử cho một quốc gia đang tìm kiếm sự ổn định và đổi mới. “Bà đầm thép” Sanae Takaichi được kỳ vọng sẽ dẫn dắt Nhật Bản vượt qua giai đoạn chuyển mình đầy thách thức.
Những phụ nữ định hình tương lai AI của Australia
Giới & Phát triển 11:53 04/02/2026Từ phòng nghiên cứu đến các công ty khởi nghiệp, từ các phòng hoạch định chính sách đến các mạng lưới cộng đồng, nhiều phụ nữ đang xây dựng tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI) tại Australia.
Phụ nữ miền núi trên "cao tốc số": Những ngọn núi không còn là khoảng cách
Giới & Phát triển 09:07 03/02/2026Vượt qua những rào cản vô hình của định kiến giới và sự tự ti, những người phụ nữ dân tộc thiểu số tại Sơn La nay đã bắt đầu hái được những “trái ngọt” đầu tiên trên hành trình chuyển đổi số. Phía sau những đơn hàng đi khắp mọi miền là một tương lai phát triển bền vững, nơi không một ai bị bỏ lại phía sau.
Phụ nữ miền núi trên "cao tốc số": Cuộc cách mạng từ những ngón tay thô ráp
Giới & Phát triển 07:17 02/02/2026Chuyển đổi số ở bản làng không bắt đầu từ những thuật toán cao siêu, mà bắt đầu bằng những lớp “bình dân học vụ số”. Ở đó, Mặt trận Tổ quốc, Hội LHPN các cấp và các chuyên gia là “người dẫn đường”, cầm tay chỉ việc. Đặc biệt, là những bước chân đồng hành của những người đàn ông vùng cao. Họ đã bước qua định kiến để cùng vợ mình chinh phục “cao tốc” số, đặt nền móng cho một sự bình đẳng giới thực chất và bền vững.
Phụ nữ miền núi trên "cao tốc số": Những rào cản giới vô hình
Giới & Phát triển 13:34 01/02/2026Giữa đại ngàn Tây Bắc, sóng 4G đã phủ, cáp quang đã kéo nhưng để những người phụ nữ dân tộc thiểu số bước từ nương rẫy lên “cao tốc” số lại là một hành trình đầy những nút thắt tâm lý, định kiến và cả những hy vọng thắp lên từ chiếc smartphone.