Người phụ nữ dân tộc Mông dệt "giấc mơ số" 

trên những sợi vải truyền thống

Giữa thung lũng Mường Hoa, nơi những nếp nhà người Mông thấp thoáng bên triền núi và tiếng khung cửi vọng ra từ những gian bếp ấm, có một người phụ nữ đang lặng lẽ thắp sáng giấc mơ bảo tồn nghề truyền thống bằng những cách đưa sản phẩm địa phương kết nối với thế giới số.

Sinh ra và lớn lên ở xã Tả Van (thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai), như nhiều phụ nữ khác, chị Sùng Thị Lan đã làm quen với nghề nhuộm dệt vải truyền thống của dân tộc Mông ngay từ nhỏ. Tuy nhiên, việc sản xuất vải truyền thống chỉ dừng ở hộ gia đình.

Mong muốn mở rộng, phát triển các sản phẩm của đồng bào dân tộc mình, chị Sùng Thị Lan đã kiên trì học tập kinh nghiệm từ những mô hình khởi nghiệp ở các địa phương lân cận. 

Với những kỹ năng học được, chị Lan dùng hết tiền tiết kiệm của gia đình, đồng thời vay mượn thêm 70 triệu đồng, chị Sùng Thị Lan đã cùng với các chị em trong tổ thành lập hợp tác xã Mường Hoa với mục đích gìn giữ và khôi phục nghề truyền thống.

Các sản phẩm của hợp tác xã Mường Hoa được làm dựa theo nguyên tắc tận dụng tối đa nguyên vật liệu sẵn có trong tự nhiên, không sử dụng bất kỳ loại hóa chất công nghiệp nào trong quá trình chế biến sản xuất.

"Trước đây, khi chưa vào hợp tác xã, bà con thường sản xuất theo quy mô hộ gia đình một cách là tự phát. Chính vì vậy, các sản phẩm làm ra thường hạn chế và chưa được tinh xảo. Khi tham gia hợp tác xã, bà con sẽ được tập huấn, hướng dẫn sản xuất theo quy trình, theo dây chuyền và đổi mới mẫu mã thường xuyên. Từ những sản phẩm chỉ theo khuôn mẫu, giờ đây, các sản phẩm được cải thiện và đẹp mắt hơn", chị Sùng Thị Lan cho biết.

Để đạt được kết quả như ngày hôm nay, chị Sùng Thị Lan chia sẻ thêm, trong quá trình xây dựng, phát triển hợp tác xã, chị đã được học cách sử dụng công nghệ thông tin vào quá trình sản xuất cũng như tiếp thị sản phẩm bán hàng hay thanh toán online. 

Để đưa được sản phẩm của mình đến người tiêu dùng biết đến nhiều hơn, chị đã được tham gia rất nhiều lớp học do Hội LHPN Việt Nam tổ chức để đưa sản phẩm tiếp cận với nhiều khách hàng hơn.

Song song với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, ban giám đốc HTX đã được Hội LHPN tỉnh Lào Cai tạo điều kiện tham gia lớp tập huấn về sử dụng facebook tại thị trấn Sa Pa. Qua đây, thành viên đã học được rất nhiều kiến thức như đưa sản phẩm lên trang mạng để giới thiệu và chia sẻ các câu chuyện trong sản xuất.

"Nếu như trước đây, sản phẩm của hợp tác xã Mường Hoa chỉ bán ở chợ hoặc bày bán ở gia đình, chờ khách du lịch đến mua thì bây giờ với việc áp dụng công nghệ thông tin vào khâu bán hàng sản phẩm của hợp tác xã đã xuất hiện trên mạng xã hội Zalo, Facebook. Chúng tôi còn quyết tâm học hỏi và đưa sản phẩm của hợp tác xã lên các Sàn thương mại điện tử Shopee, Lazada hay Tiki. Nhờ đó, các sản phẩm túi áo váy thổ cẩm, hương thảo mộc… đã được rất nhiều người biết đến thu nhập cho thành viên trong hợp tác xã ngày càng tốt hơn", chị Lan giới thiệu.

Cũng chính nhờ áp dụng công nghệ thông tin và thanh toán điện tử, việc bán hàng của chị Sùng Thị Lan gần như không bị đình trệ trong dịch Covid-19 và doanh thu tăng trưởng gần 100% so với phương pháp bán hàng truyền thống trước đây. 

Không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Mông, hợp tác xã Mường Hoa do chị điều hành còn tạo sinh kế ổn định cho nhiều chị em phụ nữ trong vùng, giúp họ thêm tự tin vươn lên bằng chính đôi tay và trí tuệ của mình.

Các thành viên trong hợp tác xã không chỉ gìn giữ được nhiều nghề truyền thống có nguy cơ mai một của quê hương mà còn đồng hành vươn lên thoát nghèo.

Với các thành viên trong hợp tác xã Mường Hoa, từ những người phụ nữ vốn quen tay với khung cửi truyền thống, trở thành một người thợ lành nghề đến biết cách đưa sản phẩm thổ cẩm lên sàn thương mại điện tử, hành trình của các chị cho thấy tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm của phụ nữ dân tộc thiểu số trong thời đại số. Từ khung dệt truyền thống đến những cú click chuột thời 4.0, hành trình ấy không chỉ là sự chuyển mình của sản phẩm thổ cẩm, mà còn là hành trình vươn lên của những người phụ nữ vùng cao bắt nhịp với sự phát triển của cuộc sống hiện đại.