Nhiều địa phương vào cuộc, giám sát bếp ăn tập thể, ngăn ngộ độc thực phẩm

Đẩy mạnh công nghệ giám sát, công khai vi phạm

Dù đã bước vào cao điểm Tháng hành động vì ATTP 2026 (15/4-15/5) do Bộ Y tế phát động, nhiều vụ nghi ngộ độc thực phẩm vẫn xảy ra tại các địa phương. Thực tế này cho thấy áp lực rất lớn đối với công tác giám sát, đặc biệt tại bếp ăn tập thể, trường học và dịch vụ ăn uống những nơi có nguy cơ ảnh hưởng đến số đông trong thời gian ngắn.

Ngày 19/4, tại huyện Diễn Châu (Nghệ An), khoảng 60 người phải nhập viện sau khi ăn bánh mì tại hai cửa hàng trên địa bàn. Trước đó, ngày 15/4, hàng chục công nhân của Công ty TNHH Bizmax tại TPHCM cũng có biểu hiện nghi ngộ độc sau bữa trưa tại công ty. Các vụ việc đang được cơ quan chức năng lấy mẫu, làm rõ nguyên nhân và xử lý theo quy định.

Chủ đề Tháng hành động năm nay nhấn mạnh: "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố" trúng vào nhóm nguy cơ cao nhất hiện nay, khi thói quen ăn ngoài, sử dụng suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể ngày càng phổ biến.

Tại Hà Nội, nhiều mô hình bảo đảm ATTP đã được kích hoạt đồng loạt trong tháng cao điểm như: khu giết mổ tập trung, chợ đầu mối ATTP, chợ dân sinh bảo đảm ATTP, bếp ăn tập thể, mô hình suất ăn sẵn an toàn…

Đáng chú ý, thành phố dự kiến thí điểm lắp đặt 100 camera AI tại các "điểm nóng" như khu giết mổ, chợ đầu mối và các tuyến phố thức ăn đường phố nhằm tự động nhận diện hành vi vi phạm. Song song, việc quét mã QR tĩnh tại quầy hàng chợ dân sinh và vận hành nhánh số 8 của Tổng đài 1022 giúp người dân dễ dàng phản ánh vi phạm ATTP.

Đặc biệt, Cổng thông tin ATTP Hà Nội (antoanthucpham.hanoi.gov.vn) được đưa vào vận hành, công khai kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm và lan tỏa các mô hình tốt, tạo kênh giám sát xã hội minh bạch.

Theo ông Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, các giải pháp trong tháng cao điểm tập trung kiểm soát nguồn gốc thực phẩm tại bếp ăn khu công nghiệp, trường học; siết quản lý thức ăn đường phố; tăng cường hậu kiểm có trọng tâm. Ngành y tế phối hợp chặt chẽ với nông nghiệp, công thương và công an trong xử lý các vụ việc phức tạp.

Trường học, bếp ăn tập thể "điểm nóng" cần kiểm soát theo chuỗi

Tại TPHCM, Sở ATTP TPHCM tăng cường kiểm tra bếp ăn tập thể, cơ sở dịch vụ ăn uống và giám sát nguy cơ ngộ độc theo chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, 317 cơ sở cung cấp suất ăn và thực phẩm cho trường học đã ký cam kết bảo đảm ATTP. Thành phố cũng kêu gọi phụ huynh tham gia giám sát bếp ăn bán trú và đơn vị cung cấp suất ăn cho trường.

Sau nhiều vụ việc mất ATTP, Quảng Ninh yêu cầu Chủ tịch UBND xã, đặc khu chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh về công tác ATTP trên địa bàn. Việc quy trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu được xem là biện pháp mạnh để chấn chỉnh tình trạng buông lỏng quản lý ở cơ sở nhỏ lẻ.

Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, để thực phẩm an toàn không thể chỉ dựa vào quản lý nhà nước mà cần sự tham gia của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tuy nhiên, quy trình thanh kiểm tra hiện còn rườm rà, phụ thuộc nhiều thủ tục hành chính, khiến kiểm tra thực tế chậm trễ, trong khi vi phạm thực phẩm thường mang tính thời điểm.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhận định ATTP là lĩnh vực nóng, phức tạp, phạm vi rộng. Bộ Y tế đang xây dựng Đề án quản lý an toàn thực phẩm trình Chính phủ vào tháng 5/2026, trong đó cân nhắc mô hình quản lý theo chính quyền địa phương hai cấp, nhấn mạnh vai trò phát hiện sớm từ xã, phường.

Thực tế cho thấy, khi số lượng suất ăn lớn, quy trình chế biến tập trung và phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài, chỉ một sai sót nhỏ trong khâu nguyên liệu, bảo quản hoặc chế biến có thể ảnh hưởng đến hàng trăm người. Vì vậy, bên cạnh thanh kiểm tra, việc truy xuất nguồn gốc, giám sát bằng công nghệ, cam kết trách nhiệm và giám sát của phụ huynh, người dân đang trở thành những "lớp bảo vệ" quan trọng để ngăn thực phẩm bẩn đi vào bữa ăn học đường và bếp ăn tập thể.